Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Uroczysko Łopień

Kod obszaru:

PLH120078

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

44,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar położony jest w Beskidzie Wyspowym, na terenie gminy Dobra, na północnym stoku góry Łopień (951 m n.p.m.) w górnej części jednego z kilku osuwisk. Obszar składa się z dwóch oddalonych od siebie części. W głównej części obszaru zlokalizowana jest Jaskinia Zbójecka (Grota Zbójecka) oraz wymienione w SFD siedliska przyrodnicze, w drugiej części zlokalizowane są jaskinie Czarci Dół, Wietrzna Dziura, Jaskinia Złotopieńska wraz z występującym pasem skałek. Obszar Uroczyska Łopień położony jest w obrębie Beskidu Wyspowego i Gorców tj. w terenie zbudowanym z kilku płaszczowin, które tworzą tzw. Płaszczowinę Magurską. Cechą charakterystyczną jest występowanie tutaj piaskowców magurskich, które nie występują w innych jednostkach tektonicznych. Jaskinie obszaru Natura 2000(Grota Zbójnicka, Czarci Dół, Wietrzna Dziura, Złotopieńska) są jaskiniami pseudokrasowymi, typu szparowo-blokowiskowego, występujące w grubo- i bardzo grubo- ławicowanych piaskowcach magurskich. Stanowią efekt rozsuwania się bloków skalnych i poszerzenia szczelin. Największa z nich Zbójecka posiada głębokość 19m, a długość ponad 400m (rozpiętość ok. 40m/30m). Składa się z licznych pustek o charakterze korytarzy i stosunkowo dużych komór, które tworzą system labiryntowy. Największe pokłady guana nietoperzy stwierdzano w salach Janosika i Rumcajsa. Jaskinia ma dynamiczny mikroklimat, zimą nie jest wymrażana. Jaskinia Zbójecka i inne są bardzo ważnym zimowiskiem podkowca małego (Rhinolophus hipposideros) w Beskidach. Hibernuje tu prawie cała populacja podkowca małego z Beskidu Wyspowego. Ponadto obszar stanowi jedno z nielicznych miejsc hibernacji nocka orzęsionego w Karpatach oraz najliczniejsze miejsce hibernacji nocka Bechsteina i jedno z najważniejszych miejsc rojenia w Polsce tych gatunków. Nietoperze występują tu również w okresie letnim. Na terenie obszaru występuje fragment torfowiska wysokiego tj. siedliska przyrodniczego szczególnie rzadko występującego w paśmie Beskidów. Na terenie Beskidu Wyspowego jest zaledwie kilka izolowanych stanowisk. W większości są to bardzo małe torfowiska, które utworzyły się w niszach osuwiskowych. Najciekawszym obiektem tego typu jest torfowisko na Łopieniu.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Gmina Dobra jest atrakcyjnym terenem turystycznym z uwagi na ciszę, czyste powietrze, możliwość wędkowania i kąpieli rzecznej, piękne widoki, duże kompleksy leśne, zbiory runa leśnego oraz piesze wędrówki. Bazą noclegową są przede wszystkim kwatery prywatne oraz gospodarstwa agroturystyczne, a także schronisko młodzieżowe we wsi Gruszowiec, które świadczy swe usługi głównie w sezonie wakacyjnym.

Do najwyższych szczytów Gminy Dobra należą: Mogielica, Śnieżnica, Ćwlin i Łopień. Nieodłącznym elementem rzeźby terenu są liczne doliny potoków, parowy i niecki rozcinające stoki i zbocza górskie.

W gminie Dobra kultywowane są stare zwyczaje i obrzędy. Nadal urządzane są tradycyjne wesela. Jak dawniej, tak i teraz, w czasie pomiędzy Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem, mieszkańców w ich domach odwiedzają liczne grupy kolędników. W Niedzielę Palmową święci się wysokie, sięgające piętnastu metrów palmy. W Poniedziałek Wielkanocny (zwany ogólnie w Polsce "lanym" - a tutaj "śmiguśnym") po wioskach chodzą "śmiguśnioki" - przebierańcy ubrani w słomiane czapki i bluzy, z maskami na twarzach, zaopatrzeni w sikawy, którymi oblewają wszystkich przechodniów. W Zielone Święta (a nie jak w innych regionach kraju w Noc Świętojańską) pali się tutaj tradycyjne sobótki. Wieczorem wzgórza są rozświetlone wielkimi ogniskami. W ramach dożynek przeprowadzane są konkursy wieńcy dożynkowych i potraw regionalnych, a w czasie kościelnych odpustów organizowane są barwne procesje w strojach ludowych. W Chabówce znajduje się Skansen Taboru Kolejowego.

Na terenie gminy wyznaczonych jest sześć pieszych górskich szlaków turystycznych:

  • zielony - z Dobrej na Mogielicę przez Łopień i dalej na Cichoń.
  • niebieski - ze Szczawy na Mogielicę, przez Jurków na Ćwilin, Przełęcz Gruszowiec i Śnieżnicę do Kasiny Wielkiej.
  • żółty - z Tymbarku na Mogielicę, Krzystonów, Jasień i dalej do Rzek.
  • zielony - z Mszany Dolnej przez Ostrą na Kobylicę i Jasień.
  • żółty - z Mszany Dolnej przez Czarny Dział na Ćwilin.
  • zielony - z Przełęczy Gruszowiec zachodnim zboczem Śnieżnicy do złączenia ze szlakiem niebieskim do wyciągu narciarskiego na północnym stoku Śnieżnicy.

Znajdują się tu także trzy szlaki rowerowe.

Tymbark otaczają trzy góry: od południowego zachodu Łopień (951 m n.p.m.), od wschodu Paproć (645 m) i od północy Zęzów (705 m). Wiosną masowo kwitną tu śnieżyczki, krokusy i sasanki, później spotkać można m. in. lilię złotogłów, rosiczkę okrągłolistną, podkolana białego, pełnika siedmiogrodzkiego, przetacznika górskiego, paprotnicę górską, storczyki, zimowita jesiennego. Szczególnie dekoracyjny jest przyozdabiający jesienią, hale i polany oset - dziewięćsił bezłodygowy który stał się symbolem roślinności tych okolic. Przez Tymbark przebiegają szlaki górskie i ścieżki rowerowe na góry: Łopień, Zęzów i Paproć. Początek tras we wszystkich kierunkach, zaczyna się obok Domu Towarowego w Tymbarku.

Zagrożenia:

W bliższej perspektywie nie stwierdzono żadnych poważniejszych zagrożeń dla nietoperzy przebywających w jaskini. Istnieje jednak ryzyko związane z zagrożeniem dla nietoperzy zimujących w jaskiniach obszaru jakim jest częsta ich penetracja nawet w małych zespołach, która może przyczyniać się do pogorszenia warunków termicznych i wybudzania nietoperzy.

Negatywnie na liczebność hibernujących nietoperzy może także wpływać działalność eksploracyjna, mogąca przynieść zmiany mikroklimatu jaskiń, zwłaszcza, iż jaskinie tego obszaru są obiektami o małych kubaturach próżni skalnych i o mikroklimacie statycznym ciepłym. Zagrożeniem jest również celowe wybudzanie nietoperzy w okresie hibernacji (XI - V), rozpalanie ognisk w pobliżu otworów jaskiń, nielegalne biwakowanie wewnątrz obiektów itd.

Ponadto ewentualne wycinanie drzew, krzewów tworzących liniowe elementy krajobrazu na terenach przyległych do masywu Łopienia (poza obszarem) również może negatywnie oddziaływać na nietoperze (dotyczy to zadrzewień zlokalizowanych wzdłuż cieków wodnych Suchy Potok, Rybkowski Potok, Chochołowski Potok, Czarna Rzeka, i innych cieków wodnych bez nazwy oraz wzdłuż dróg zlokalizowanych w sąsiedztwie i dochodzących do masywu Łopienia oraz wzdłuż strumieni, parowów itp.). Tereny te stanowią bardzo istotne ciągi migracji przy przelotach nietoperzy zwłaszcza podkowca małego np. do miejsc rojenia czy hibernacji. Zagrożenie to dotyczy przede wszystkim obszarów sąsiadujących z kompleksem leśnym porastającym Łopień.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Grota Zbójnicka na Łopieniu - rezerwat leśny
• Południowomałopolski Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• podkowiec mały - ssak
• nocek orzęsiony - ssak
• nocek Bechsteina - ssak
• nocek duży - ssak
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie, tel.: (12) 61-98-120, fax.: (12) 61-98-122, sekretariat@rdos.krakow.pl, http://bip.krakow.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna: Małopolska Organizacja Turystyczna, tel./fax.: 12 421-16-04, biuro@mot.krakow.pl

Jednostki administracyjne:

• Dobra (limanowski, woj. małopolskie)
• Tymbark (limanowski, woj. małopolskie)
• Słopnice (limanowski, woj. małopolskie)