Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Las Porębski

Kod obszaru:

PLH24_25

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

745,2 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez Rząd RP w 2009 r.

Opis przyrodniczy:

Proponowany obszar obejmuje fragment kompleksu leśnego położonego na południe od miasta Poręba. W jego granice wchodzi wzgórze Turkowa Góra (358,7 m n.p.m.) wraz z jego stokami - głównie południowymi, zbudowane z utworów mezozoicznych. Teren ten jest zróżnicowany geomorfologicznie - znajdujemy tu dolinki niewielkich cieków, tereny zabagnione i podmokłe oraz formy antropogeniczne - liczne doły powyrobiskowe wapieni, zwane warpiami. W obrębie lasów znajdują się łąki wilgotne z chronionymi i rzadkimi gatunkami roślin naczyniowych. Las liściasty stanowi 45% powierzchni obszaru, las iglasty 41%, a lasy mieszane pozostałą część obszaru.
W zachowanych starodrzewach lęgną się gatunki ptaków chronionych Dyrektywą Ptasią: dzięcioły - czarny, średni i zielonosiwy, muchołówki - mała i białoszyja oraz bocian czarny. Las Porębski jest także biotopem lęgowym żurawia.
Las Porębski wyróżnia się zróżnicowanymi siedliskami leśnymi z dominującym grądem Tilio cordatae-Carpinetum betulae. Zachowały się tu jeszcze różnowiekowe i wielogatunkowe drzewostany liściaste. Wśród wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin naczyniowych, występujących w runie tych lasów, należy wymienić: cieszynianka wiosenna, wyblin jednolistny, kruszczyk połabski, turzyca zwisła.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Zawiercia, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości Poręba.
Gmina Poręba leży w północno-zachodniej części Powiatu Zawierciańskiego. Poręba jest niewielkim miastem leżącym w województwie śląskim na granicy Jury krakowsko-częstochowskiej. Przebiega przez nią główny szlak komunikacyjny ze- Śląska do Kielc, czyli DK 78 oraz trasa kolejowa Tarnowskie Góry-Zawiercie. Dogodne dojazdy stwarzają z niej dobrą bazę wypadową zarówno na pobliską jurę w celach turystyczno-rekreacyjnych jak i na Śląsk i Zagłębie będących miejscem zatrudnienia wielu osób. Na terenie gminy występują złoża bogactw naturalnych oraz źródło wody mineralizowanej. Przez miasto przepływa rzeka Czarna Przemsza.
Pierwsza wzmianka o Porębie pochodzi z 1373 roku, wówczas miejscowość nosiła nazwę Czarna Poręba. Otaczające ją lasy w większości sosnowe, stanowiące obecnie 41% powierzchni gminy, a także bogate pokłady węgla brunatnego i rud stworzyły w przeszłości doskonałe warunki do rozwoju przemysłu. Było to między innymi kuźnictwo, którego początki sięgają roku 1538, wytop żelaza i stali oraz smolarstwo. W XVII wieku powstała gorzelnia i huta, a pierwszy piec do wytopu rudy wybudowany został w 1798 roku. Huta ta zapoczątkowała historię Fabryki Urządzeń Mechanicznych, działającej do dziś.

Turystyka krajoznawcza
Zabytki:

  • budynek "Wieży wyciągowej" do transportu wsadu wielkopiecowego do przetapiania rudy. Część murów tego pieca przetrwała do dziś wraz z datą budowy w 1798 odlaną z żeliwa wytopionego w pierwszej odlewni.
  • Kolejny zabytek to Kościół parafialny wybudowany w 1901 roku, poświęcony w 1908. Wybudowany został w stylu neogotyckim, murowany, jednowieżowy, jednonawowy z dwiema bocznymi kaplica

Inne budynki warte zobaczenia:
Do obiektów, które pretendują do miana zabytkowych zaliczyć można:

  • budynek Urzędu Miasta
  • stara część budynku Szkoły Podstawowej Nr 1 przy ulicy Ludowego Wojska Polskiego
  • "Koszary"
  • "Szklarnia"
  • Czerwona kamienica * budynki na Fryszerce
  • liczne kapliczki przydrożne m.in. w Niwkach, Kierszuli, Górce, Poręba-centrum

Na terenie miasta Poręba znajdują się następujące pomniki przyrody:

  • dąb szypułkowy nazwany "Bartkiem": wiek jego określa się na ok.720 lat. Został uznany za pomnik przyrody w 1953 roku.
  • dwa buki znajdujące się w leśnictwie Poręba na "Turkowej Górze". Uznane za pomnik przyrody w 1984 roku. Wiek ich określa się na ok. 300 lat. Jedno z drzew spłonęło od uderzenia pioruna i obecnie jest suche. Lecz ze względu na liczne dziuple lęgowe ptaków nadal jest prawnie chronione.
  • dwie lipy drobnolistne znajdujące się w Porębie - Krzemienda. Zostały uznane za pomnik przyrody w 1956 roku i wiek jego określa się na ok. 250 lat.

Turystyka aktywna
Przez teren gminy przebiegają 3 szlaki turystyczne:

  • Zielony szlak "Tysiąclecia" biegnie przez lasy południową granicą gminy.
  • Szlak Czarny zaczyna się na południu gminy i od szlaku zielonego przez "Turkową Górę" i Porębę biegnie w kierunku północnym do Myszkowa.
  • Szlak żółty zaczyna się w centrum Poręby i biegnąc na wschód doliną Czarnej Przemszy i kierunku Kierszuli wychodzi poza teren gminy.

Zagrożenia:

  • Zmiany stosunków wodnych.
  • Niewłaściwa gospodarka leśna.
  • Zaniechanie ekstensywnej gospodarki łąkarskiej na polanach śródleśnych.
  • Emisje zanieczyszczeń komunikacyjnych (w związku z przebudową drogi krajowej DK 78, wariant 1).
  • Zanieczyszczanie obszaru przez ludzi penetrujących teren.
  • Wyrzucanie odpadów do lasu.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian czarny - ptak
• żuraw - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• muchołówka mała - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice tel. (32) 207 78 01, 207 78 80, fax (32) 207 78 84 e-mail: rdos-sekretariat@katowice.uw.gov.pl, http://katowice.rdos.gov.pl/

Jednostki administracyjne:

• Poręba (zawierciański, woj. śląskie)