Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Opalińskie Buczyny

Kod obszaru:

PLH220099

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

355,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje unikatowe w skali kraju i niżu europejskiego, a przy tym dobrze zachowane, zbiorowiska źródliskowe. Bardzo cenne są też łęgi olszowo-jesionowe i jesionowo-wiązowe na trawertynach. Na uwagę zasługuje znaczny obszar niewiele zniekształconych lasów bukowych, w tym żyznej buczyny pomorskiej. Ostoja stanowi przestrzenne i merytoryczne uzupełnienie innych obiektów tego typu w regionie, które związane są z strefami krawędziowymi wysoczyzn morenowych. Omawiany obszar jest jednocześnie stanowiskiem szeregu rzadkich, ginących i objętych ochroną prawną gatunków roślin i zwierząt, w tym taksonów o podgórsko-górskim charakterze zasięgu.
Zdecydowaną większość terenu pokrywają lasy, dominują lasy liściaste (76%), następnie 18% stanowią lasy mieszane, a lasy iglaste to zaledwie 3% obszaru.
Ostoja stanowi niewielki fragment strefy krawędziowej Wysoczyzny Żarnowieckiej na południowo-zachodnim brzegu Jez. Żarnowieckiego. Obszar bardzo silnie urozmaicony geomorfologicznie z licznymi rozcięciami erozyjnymi, niszami źródliskowymi i głazowiskami. Występują tu znaczne spadki terenu oraz różnice wysokości względnych, których wartość przekracza 100 m. W południowej części obszaru znajdują się doliny z dwoma niewielkimi strumieniami uchodzącymi do Piaśnicy. Dominujące tu układy ekologiczne lasów bukowych - kwaśna buczyna niżowa i żyzna buczyna pomorska obejmująca obszary wokół źródlisk i wododziały. Niewielkie fragment lasów grądowych i łęgowych zlokalizowane są w dolinach strumieni oraz na dość znacznym obszarze wysiękowym we wschodniej części ostoi.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Wejherowa, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Gniewino.
Gmina Gniewino położona jest na północy województwa pomorskiego, w powiecie wejherowskim. Jej obszar stanowi część niezwykle malowniczego Pobrzeża Kaszubskiego. Niewielka odległość od wybrzeża Morza Bałtyckiego (ok. 4 km od północnej granicy), bogactwo i piękno lasów oraz malownicze krajobrazy nad jeziorami: Żarnowieckim, Salińskim, Dąbrze, Czarnym oraz Choczewskim kuszą wszystkich pragnących znaleźć się w miejscu zacisznym, czystym i spokojnym.
Warto zaznaczyć, że odległość od centrum Gdyni wynosi ok. 44 km, a od Gdańska - miasta wojewódzkiego - ok. 70 km. Główny ośrodek sąsiedniego powiatu - Lębork, położony jest tymczasem w odległości ok. 28 km od Gniewina. Najbliższe miejscowości nadmorskie, to: Białogóra oraz Dębki.
Turystyka krajoznawcza:
Na krajobraz kultowy gminy Gniewino, jako ważny element dziedzictwa kulturowego, składają się:

  • zespoły pałacowo-parkowe, dworsko-parkowe i zabudowa związanych z nimi folwarków (dwory, pałace, parki, ogrody, budynki czworaków, folwarczne zabudowania gospodarcze),
  • obiekty architektury wiejskiej (chaty, domy mieszkalne, budynki gospodarcze),
  • kościoły,
  • cmentarze,
  • młyny,
  • budynki straży celnej z pocz. XX w.,
  • historyczne układy ruralistyczne (układy rozplanowania wsi i zespołów wiejskich),
  • historyczne układy rozplanowania zagród,
  • tradycyjne formy budynków

Gmina ma bogatą ofertę noclegów oraz obiektów gastronomicznych.

Zagrożenia:

Ostoja od północy graniczy bezpośrednio z elektrownią szczytowo-pompową w Czymanowie, a nieco dalej na północny wschód znajdują się tereny przemysłowe po nieukończonej elektrowni jądrowej w Żarnowcu, które planuje się wykorzystać przemysłowo. Ta lokalizacja wiąże się z obecnością i ewentualnie rozbudową infrastruktury technicznej, a przede wszystkim energetycznych linii przesyłowych i szlaków transportowych.
Ponadto, szczególnie na zachodnim brzegu Jeziora Żarnowieckiego, systematycznie rozwija się zabudowa letniskowa. Może się to wiązać ze znacznym nasileniem antropopresji, w postaci oddziaływań związanych z turystyką, np. jazdy konne, jazdy quadami, itd.
Zagrożeniem bezpośrednio oddziaływającym na omawiany obszar może być niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna np: wycinka drzew na stromych zboczach dolin, wąwozów i źródlisk, oraz jej intensyfikacja.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian biały - ptak
• żuraw - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• muchołówka mała - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (058) 68 36 800, fax: (058) 68 36 803, email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, www.gdansk.rdos.gov.pl
  • Punkt Informacji Turystycznej w Gniewinie, GOTiS Sp. z o.o., ul. Sportowa 1; 84-250 Gniewino, tel. 058 670 66 44, e-mail: kaszubskie.oko@gniewino.pl

Jednostki administracyjne:

• Gniewino (wejherowski, woj. pomorskie)