Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy

Kod obszaru:

PLH120065

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

282,9 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar położony jest w południowo-zachodniej części Krakowa, na styku trzech jednostek geomorfologicznych: Pradoliny Wisły, izolowanych zrębów Bramy Krakowskiej i Wysoczyzny Krakowskiej. Składa się z kilku enklaw, obejmujących najlepiej wykształcone i zachowane płaty łąk trzęślicowych i świeżych oraz fragmenty muraw kserotermicznych wykształconych w nasłonecznionych miejscach, w powiązaniu z widocznymi na powierzchni skałami jurajskimi. Obszar pocięty jest siecią rowów melioracyjnych, do niedawna był to teren rolniczy, z typowymi gospodarstwami rolnymi, gdzie grunty były podzielone pomiędzy pola uprawne (dominujące powierzchniowo), łąki i pastwiska. Po włączeniu tego terenu w granice miasta (kilka km od Rynku Głównego), zmienił się sposób użytkowania terenu, produkcja rolna została zarzucona, co doprowadziło do rozprzestrzenienia się zarośli głogu i karagany oraz zwartych łanów trzcinowisk w wilgotniejszych miejscach i łanów nawłoci (gatunek obcy), a teren stał się atrakcyjny jako tereny budowlane. Obszar chroni przede wszystkim wyróżniające się pod względem wielkości, metapopulacje modraszków modraszka teleiusa i modraszka nausithous oraz miejsca licznego występowania czerwończyka fioletka i czewończyka fioletka oraz modraszka alcona. Są to najlepiejzbadane populacje tych motyli w Polsce. Ponadto na murawach kserotermicznych rezerwatu Skołczanka znajduje się stanowisko skalnika driada - motyla bardzo rzadkiego, zagrożonego wyginięciem na terenie Polski. W obszarze znajduje się, położone na skraju zasięgu, stanowisko lipiennika Loesela, odnalezionego w tym rejonie, choć nie na tym samym stanowisku, po ok. 100 latach. Obszar chroni też siedliska przyrodnicze, zwłaszcza łąki trzęślicowe i świeże, będące zarazem siedliskiem życia chronionych tu motyli. Ochrona muraw kserotermicznych nie ma większego znaczenia w skali kraju, gdyż są to często kadłubowo wykształcone, i zdegenerowane płaty tych zbiorowisk, choć zwiększające lokalną bioróżnorodność.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Dojazd do Krakowa pociągiem lub autobusem, a następnie komunikacją miejską. Baza noclegowa i gastronomiczna dostępna w Krakowie i okolicach.

W Krakowie należy zobaczyć:

  • Wieża Mariacka zwana również Wieżą Straży, Budzielną, Alarmową lub Hejnalicą - jest jedyną na świecie, z której od przeszło sześciuset lat przez całą dobę co godzina trębacz gra hejnał na cztery strony świata. By zobaczyć i usłyszeć te cuda trzeba wspiąć się po 239 schodkach na wysokość 54 metrów. Trębacz mariacki potrzebuje na to dwie i pół minuty.
  • Zamek Królewski na Wawelu (Smocza Jama, Pałac Królewski)
  • Kościół św. Anny - jest świątynią uniwersytecką, która została zbudowana w latach 1689-1703
  • Kościół Mariacki - pełna nazwa to: kościół archiprezbiterialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Był świątynią krakowskiego mieszczaństwa. Pierwotnie na jego miejscu, stał kościół drewniany, a pierwszy murowany, w stylu romańskim wybudowano w latach 1221-1222.
  • Kościół św. Piotra i św. Pawła Historia budowy tego kościoła łączy się z zakonem Jezuitów.
  • Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej, jest majestatyczną gotycką bazyliką [w sensie architektonicznym], zlokalizowaną na obszarze historycznie należącym do miasta Kazimierz. Początki istnienia tej budowli sięgają drugiej połowy XIV wieku.
  • Kościół klasztorny Wniebowzięcia NMP - historia powstania klasztoru Kamedułów nierozerwalnie związana jest z osobą marszałka wielkiego koronnego Mikołaja Wolskiego. Postanowił on, ufundować kościół właśnie dla Kamedułów czyli wybranego przez siebie zakonu, który w 1603 sprowadził do podkrakowskiego Bodzowa. Budowę kościoła rozpoczęto w 1610 roku. Do roku 1630 udało mi się doprowadzić budowę świątyni do końca.
  • Mury Obronne - za początek tworzenia murów obronnych można uznać rok 1285 kiedy książę Leszek Czarny wydał pozwolenie na podjęcie prac budowlanych. Barbakan Najważniejszy element północnej części systemu fortyfikacji średniowiecznego Krakowa i jednocześnie najcenniejszy zabytek budownictwa fortecznego w naszym mieście. Został wystawiony na przełomie XV i XVI stulecia, w związku z groźbą tureckiego ataku, miał wzmocnić słabo ufortyfikowaną, północną cześć systemu obronnego miasta.
  • Brama Floriańska (Kuśnierzy) - obecny wygląd liczącej prawie 35 metrów wysokości konstrukcji, to efekt wielu przeróbek na przestrzeni dziejów, bowiem dolne partie bramy pochodzą z końca XIII lub początku XIV wieku, natomiast zwieńczenie bramy stanowi barokowy hełm, sprawiony w miejscu zniszczonego w czasie potopu szwedzkiego gotyckiego w drugiej połowie XVII wieku.
  • Baszta Pasamoników - późnogotycka, ceglana budowla została wzniesiona w drugiej połowie XV stulecia. Baszta Stolarzy i Powroźników Wzniesiona podobnie jak Baszta Pasamoników w XV w., przylega do Arsenału Miejskiego. Baszta Pod Jarzębiem Jedna z ośmiu baszt jakie stały pomiędzy Bramą Floriańską, a Mikołajską - piecza nad nią przypadała cechom: karczmarzy, piwowarów i słodowników.
  • Sukiennice są jednym z najbardziej charakterystycznych i najlepiej rozpoznawalnych miejsc na zabytkowej mapie Krakowa. W połowie XIV wieku nowy, murowany budynek Sukiennic ufundował Kazimierz Wielki. Fragmenty tej gotyckiej budowli możemy dostrzec w istniejącym dziś na Rynku gmachu.

Zagrożenia:

Obszarowi najbardziej zagraża zabudowywanie, zarówno w obrębie cennych siedlisk przyrodniczych i stanowisk cennych gatunków roślin i zwierząt jak i w sąsiedztwie tych obszarów, ze względu na występowanie zbiorowisk podmokłych. Dla półnaturalnych zbiorowisk łąkowych zagrożenie stanowi również sukcesja (zarastanie) spowodowana zaniechaniem ekstensywnego sposobu użytkowania. Dodatkowym czynnikiem zagrażającym jest silnie oddziałująca działalność rekreacyjna na tym terenie (zrywanie gleby wraz z murawami kserotermicznymi na skałkach wapiennych) a także pozyskiwanie chronionych gatunków roślin i zwierząt.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bielańsko-Tyniecki Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Skołczanka - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bączek - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• derkacz - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• podkowiec mały - ssak
• mopek - ssak
• nocek orzęsiony - ssak
• nocek duży - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• czerwończyk fioletek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• starodub łąkowy
• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie, tel.: (12) 61-98-120, fax.: (12) 61-98-122, sekretariat@rdos.krakow.pl, http://bip.krakow.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Małopolska Organizacja Turystyczna, tel./fax.: 12 421-16-04, biuro@mot.krakow.pl

Jednostki administracyjne:

• Kraków (Kraków, woj. małopolskie)