Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Cedron

Kod obszaru:

PLH120060

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

216,5 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje fragment doliny potoku Cedron w gminie Kalwaria Zebrzydowska (powiat wadowicki), odcinek rzeki wraz terasą zalewową na odcinku poniżej pałacu w Zebrzydowicach do Woli Radziszowskiej. Dobrze zachowana dolina rzeki podgórskiej, z naturalnym korytem meandrującym oraz terasą rzeczną szeroką na ok. 100-200 m. Dno potoku zbudowane jest ze żwirów, z fliszu karpackiego. Wzdłuż brzegów ciągną się wąskim pasem zarośla i zadrzewienia o charakterze łęgowym oraz ziołorośla. Terasa poryta łąkami kośnymi - zajmują ją łąki wilgotne i świeże, wykorzystywane ekstensywnie. Zabudowa wiejska odsunięta od terasy.

Jedno z kilku stanowisk Unio crassus w kontynentalnej części województwa małopolskiego. Unikatowy zespół zwierząt wodnych, charakterystyczny dla podgórskich rzek. Najliczniejsza populacja (największe stwierdzone zagęszczenia) skójki gruboskorupkowej w całym województwie. Określenie stanu zachowania gatunku w obszarze, w tym: zasoby populacji: bardzo liczna, struktura przestrzenna populacji: gatunek występuje na całym proponowanym obszarze i odpowiednich warunkach hydrologicznych i preferowanym podłożu, umożliwiającym wkopanie się i zakotwiczenie w dnie. Rzadko lub wcale nie trafia się miejscach uregulowanych. Najczęściej występuje w grupach (ławicach), chociaż zdarzają się pojedyncze osobniki. Niewielkie płaty siedliska funkcjonując najprawdopodobniej w systemie meta populacji -stopień izolacji populacji: populacja wydaje się być izolowana.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Dojazd drogą krajową numer 52 do Kalwarii Zebrzydowskiej. Ze względu na charakter miejsca oraz bliskość Wadowic baza noclegowa jest tutaj bardzo rozbudowana i zróżnicowana. Podobnie jak zaplecze gastronomiczne. Kalwaria Zebrzydowska to najważniejsze po Jasnej Górze sanktuarium w Polsce i jeden z najcenniejszych polskich zabytków. Sanktuarium to składa się z bazyliki Matki Bożej Anielskiej, klasztoru oo. Bernardynów i zespołu ponad 40 kaplic wkomponowanych w malowniczy krajobraz, zwany dróżkami kalwaryjskimi. Jest to pierwsza i największa w Polsce Kalwaria wybudowana w XVII w. na wzór Kalwarii jerozolimskiej, z inicjatywy wojewody krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego. Rocznie przybywa tu blisko milion pątników. Wśród pielgrzymów szczególne miejsce zajmuje osoba Ojca Świętego Jana Pawła II, który obdarował Sanktuarium złotą różą papieską. Istniejące prawie 400 lat dróżki kalwaryjskie, Bardzo wcześnie zaczęto też odprawiać przy kaplicach maryjnych specjalne nabożeństwa nazywane "dróżkami Matki Bożej", które do dziś jest przez pielgrzymów praktykowane. Specyfiką kalwaryjską są odgrywane tu co roku, od prawie 300 lat, w okresie Wielkiego Tygodnia, niezwykle barwne misteria pasyjne, zwane "Chwalebnym Misterium Męki Pańskiej" oraz w sierpniu misteria maryjne: Pogrzebu i Tryumfu Matki Bożej. Te ostatnie to prawdziwy przegląd polskich strojów regionalnych i amatorskich zespołów muzycznych. Kalwaria Zebrzydowska należy do najcenniejszych zabytków kultury polskiej. Dziełem sztuki dużej klasy jest tu zarówno architektura budowli sakralnych, jak i kompozycja przestrzenna i krajobrazowa "parku pielgrzymkowego" oraz ich integralne położenie. Kalwaria Zebrzydowska to idealne połączenie elementów architektury kompleksu kościelno-klasztornego i naturalnego krajobrazu z jego substancją przyrodniczą, ze wzgórzami, potokami, pagórkami, a także ponad 40 kaplicami kalwaryjskimi. Zabytkowy park krajobrazowo-architektoniczny i pielgrzymkowy Kalwarii Zebrzydowskiej, który stał się wzorem dla innych Kalwarii, został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Natury UNESCO (1.XII.1999 r.). Przyczyniły się do tego przede wszystkim walory krajobrazowe, kulturowe, artystyczne i kultowe: znakomite usytuowanie między górą Żar i Lanckoroną, niespotykane bogactwo architektoniczne oraz trwające tutaj nieprzerwanie od pokoleń tradycja misteryjna.

Zagrożenia:

  • Zmiany stosunków wodnych i regulacje koryta Cedronu.
  • Zanieczyszczenie wody w Cedronie.
  • Niekorzystne dla skójki zarybienia zmniejszające możliwość przepoczwarzenia pasożytującej na rybach larwy (glochidium), która może przeobrazić się w postać dojrzałą tylko na niektórych gatunkach ryb.

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• zimorodek - ptak
• wydra - ssak
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie, tel.: (12) 61-98-120, fax.: (12) 61-98-122, sekretariat@rdos.krakow.pl, http://bip.krakow.rdos.gov.pl

Małopolska Organizacja Turystyczna, tel./fax.: 12 421-16-04, biuro@mot.krakow.pl

Jednostki administracyjne:

• Kalwaria Zebrzydowska (wadowicki, woj. małopolskie)
• Skawina (krakowski, woj. małopolskie)
• Lanckorona (wadowicki, woj. małopolskie)