Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Łękawica

Kod obszaru:

PLH140030

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1468,9 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Cały obszar obejmuje swym zasięgiem wypełnioną holoceńskimi torfami dużą nieckę przylegającą do wysokiej krawędzi doliny, stanowiącej kraniec paleokoryta Wisły. Pod względem fizjograficznym znajduje się w mezoregionie Doliny Środkowej Wisły i rozciąga się pomiędzy miejscowością Studzianki Pancerne na południu, a miejscowością Anielin na północy. Zagłębienie to jest stosunkowo młodą formą morfologiczną ukształtowaną w schyłkowym okresie zlodowacenia środkowopolskiego podczas interglacjału eemskiego. Zalęgające w podłożu torfy tworzą jeden z dwóch największych zwartych kompleksów torfowych w tym mezoregionie. Jego długość wynosi ok. 11 km, a szerokości średnio ok. 800m. Cały obszar graniczy od zachodu z Równiną Kozienicką zbudowaną na tym odcinku z piasków fluwioglacjalnych. Szatę roślinną obszaru tworzy mozaika lasów liściastych, łąk i ziołorośli. Jedno z rozleglejszych i najlepiej zachowanych mokradeł na lewym brzegu Wisły, na terenie Mazowsza. Dominują tu łęgi olszowo-jesionowe Fraxino-Alnetum, którym towarzyszą olsy Ribeso nigri-Alnetum. Bezpośrednie sąsiedztwo wysokich krawędzi wysoczyznowych warunkujących spływ wód powierzchniowych, okresowe wysięki wód podskórnych oraz działalność bobrów powodują fluktuacje pomiędzy łęgowym a olsowym charakterem zbiorowisk leśnych. Efektem tego jest obecność pełnego spektrum form przejściowych. Istotnym elementem tutejszego krajobrazu są ziołorośla, turzycowiska i łąki. Wśród tych ostatnich dominują niżowe łąki świeże użytkowane ekstensywnie, reprezentowane głównie przez łąki rajgrasowe cechujące się udziałem gatunków przechodzących z łąk wilgotnych, m.in.: czarcikęsu łąkowego i ostrożenia błotnego oraz niewielkie płaty fitocenoz z udziałem przywrotników Alchemilla. W sąsiedztwie Kanału Trzebińskiego, w strefie przejściowej pomiędzy lasami łęgowymi a łąkami świeżymi wykształciły się łąki sitowo-trzęślicowe. Łąki stanowią siedlisko życia dla licznej populacji czerwończyka fioletka. Na całym obszarze spotyka się dobrze zachowane i bujne płaty nitrofilnych zbiorowisk welonowych ze związku Convolvulion sepium, na które składają się zbiorowiska: pokrzywy i kielisznika zaroślowego, kielisznika zaroślowego i sadźca konopiastego oraz kanianki pospolitej i kielisznika zaroślowego. Ponadto obszar ten stanowi ostoję dla bobra europejskiego. Z odbywających tu lęgi ptaków na uwagę zasługują, m.in.: bocian czarny, żuraw, derkacz i dzięcioł średni.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Skansen w Mniszewie,
Studzianki Pancerne: W dniach 9-16 sierpnia 1944 roku w okolicach wsi doszło do bitwy pancernej jednostek polskiej 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte i radzieckiej 8 Armii Gwardii 1 Frontu Białoruskiego z dwiema niemieckimi dywizjami pancernymi (w tym 1 Dywizją Pancerno-Spadochronową "Hermann Göring") i niemiecką dywizją grenadierów.
Gmina Głowaczów leży w dolinie rzeki Radomki pomiędzy dużymi kompleksami leśnymi Puszczy Kozienickiej i Puszczy Stromieckiej. Posiadamy liczne atrakcje przyrodnicze np. siedlisko bociana czarnego w Grądach czy liczącą 346 drzew aleje lipową (pomnik przyrody) na trasie z Brzózy do Sewerynowa. Na obszarze Gminy wytyczono liczne szlaki turystyczne ( piesze i rowerowe ) polecane przez PTTK. Szlaki te prowadzą głównie do miejsc historycznych (np. Studzianki Pancerne).
Zabytki: Pomnik Mauzoleum w Studziankach Pancernych, gdzie odbyła się ważna bitwa II wojny światowej. Obelisk w Chodkowie, postawionego na pamiątkę walki oddziału mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala", obelisk we wsi Cecylówka, gdzie Wermacht dokonał jednych z pierwszych zbrodni na ludności cywilnej, pomnik Powstańców Styczniowych w Lipie, pomnik w Brzózie, postawiony w hołdzie żołnierzom poległym w II wojnie światowej, pomnik w Głowaczowie: upamiętniające śmierć żołnierzy i ludności cywilnej w II wojnie światowej a także wystawione na Cześć marszałka Piłsudskiego, XIX-wieczny koś ciół w Brzózie, pomnik przyrody - Aleja Lipowa.
Gmina Głowaczów leży w dolinie rzeki Radomki, pomiędzy dużymi kompleksami leśnymi Puszczy Kozienickiej i Puszczy Stromieckiej. Na swym terenie posiada liczne atrakcje przyrodnicze i krajobrazowe, takie jak: siedlisko bociana czarnego w Grądach, czy liczącą 346 drzew aleję lipową (pomnik przyrody) na trasie z Brzózy do Sewerynowa. Atrakcyjność środowiska przyrodniczego, kulturowego i historycznego przesądziła o włączeniu obszaru Gminy Głowaczów w istniejący system szlaków turystycznych PTTK (pieszych, kolarskich), prowadzących przez miejsca i obszary godne poznania, ciekawe pod względem historycznym i przyrodniczym. Szlaki turystyczne opisane są i popularyzowane w powszechnie dostępnych wydawnictwach turystycznych i prowadzą przede wszystkim do Pomnika Mauzoleum w Studziankach Pancernych (np. tzw. Szlak czerwony o długości 66km). Ponadto na trasie szlaków można zobaczyć obelisk postawiony na pamiątkę walki oddziału mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" w Chodkowie, pomniki w Brzózie, Lipie i Głowaczowie postawione w hołdzie żołnierzom poległym w II wojnie światowej oraz XIX-wieczny, zabytkowy kościół w Brzózie.
W powiecie kozienickim funkcjonuje wiele gospodarstw agroturystycznych, gdzie urlopowicze mogą aktywnie spędzić swój wolny czas i które oferują turystom liczne atrakcje.
PTTK Kozienice, Centrum Informacji Turystycznej w Radomiu

Zagrożenia:

Najważniejszym czynnikiem zagrażającym funkcjonowaniu obszaru, jak również występującym tu siedliskom przyrodniczym są zaburzenia stosunków wodnych, do których może dojść w wyniku prac pielęgnacyjnych na kanałach i rowach melioracyjnych oraz niszczeniem tam bobrowych. Ingerencja w ten delikatny system hydrologiczny spowoduje szybki odpływ wód powierzchniowych i znaczne przesuszenie gleby. Niepożądanym zjawiskiem, zagrażającym bezpośrednio ekosystemom łąkowym oraz populacji czerwończyka fioletka, jest obserwowany stopniowy zanik tradycyjnej gospodarki łąkowo-pasterskiej. Brak koszenia uruchomił w wielu miejscach sukcesję.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Olszyny - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bocian czarny - ptak
• bielik - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• czerwończyk fioletek - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
  • PTTK Oddział Mazowsze, 00-589 Warszawa, ul. Litewska 11/13, tel.: (22) 629 39 47, 629 44 31, 629 08 41, fax: (22) 627 13 38, e-mail: mazowsze@pttk.com.pl
  • Lokalna Organizacja Turystyczna Trzech Rzek, 05-100 Nowy Dwór Mazowiecki, ul. Paderewskiego 3/B
  • Lokalna Organizacja Turystyczna Północnego Mazowsza, ul. Omulewska 24/6, 04-128 Warszawa, Tel: (022) 810-86-89, Fax: (022) 810-89-08, http://www.mazowszeturystyka.org.pl/
  • Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyki, ul. Ciołka 10a lok. 201, 221 (II piętro), 01-402 Warszawa, tel. 022 877 20 10, tel./fax 022 877 22 70, e-mail: biuro@mazowsze.mrot.pl

Jednostki administracyjne:

• Głowaczów (kozienicki, woj. mazowieckie)
• Magnuszew (kozienicki, woj. mazowieckie)