Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Łąki Wilanowskie

Kod obszaru:

PLH14_11

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

686,4 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez Rząd RP w 2009 r.

Opis przyrodniczy:

Obszar położony jest w granicach administracyjnych Warszawy, na tarasie zalewowym Wisły i częściowo wchodzi w skład zespołu parkowo-pałacowego w Wilanowie. Pod względem historycznym w całości należał do Dóbr Wilanowskich, w których znaczna jego część funkcjonowała jako założenie parkowe w stylu angielskim. Najcenniejszy w obrębie Warszawy obszar przyrodniczo-krajobrazowy, którego główną oś wyznaczają duże pod względem powierzchni i bardzo dobrze zachowane starorzecza. W centralnej i południowej jego części znajdują się rozlegle, zróżnicowane pod względem fitosocjologicznym łąki świeże ekstensywnie użytkowane ze związku Arrhenatherion elatioris. Stanowią one jeden z głównych przedmiotów ochrony tego obszaru. Wyróżniono tu płaty reprezentujące następujące podzespoły: Arrhenatheretum elatioris typicum, A. e. heraclaeetosum, A. e. sanguisorbetosum officinalis i A. e. alopecuro-polygonetosum bistortae. Łąki te stanowią miejsce występowania licznej populacji modraszka telejusa Maculinea teleius, dla którego utworzono tu dwa użytki ekologiczne - "Powsin" i "Powsinek". Wyróżniającym elementem w części północnej obszaru, w widłach rzeki Wilanówki i Jeziorka Wilanowskiego, są lasy łęgowe. Bezpośrednio z korytem związany jest nadrzeczny topolowy Populetum albae, który występuje tu w formie wąskiego pasa. Największą powierzchnię porasta łęg wiązowo-jesionowy Ficario-Ulmetum minoris. Pomimo obecności w drzewostanie okazałych kasztanowców zwyczajnych Aesculus hippocastanum (obwód pnia do 390 cm) sztucznie wprowadzonych ponad 200 lat temu oraz klonu jesionolistnego Acer negundo, zachował on swoje pierwotne cechy. Rosną tu liczne okazałe jesiony wyniosłe Fraxinus excelsior (obwód pnia do 350 cm), wiązy szypułkowe Ulmus laevis (do 348 cm), klony zwyczajne Acer platanoides (do 282 cm), wierzby kruche Salix fragilis (do 454 cm) oraz topole - białe Populus alba (do 535) i czarne P. nigra (do 560 cm). W bogatym i bujnym runie występują liczne gatunki charakterystyczne. Wieloletnia ochrona rezerwatowa uruchomiła dynamiczne procesy regeneracyjne. Generalnie jest to jeden z najlepiej zachowanych łęgów wiązowo-jesionowych na Mazowszu. O wiele lepszy stan zachowania reprezentują łęgi olszowo- jesionowe Fraxino-Alnetum, które w większości stanowią różne fazy rozwojowe, odtwarzają się na drodze sukcesji wzdłuż rzeki Wilanówki oraz zarośniętych i zamulonych rowów melioracyjnych.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Warszawa:
Muzea: Muzeum Plakatu, Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa czy Muzeum Kolejnictwa to tylko przykłady ekspozycji, które możemy zwiedzić podczas pobytu w Warszawie. W stolicy jest około 60 muzeów. Te najbardziej prestiżowe - jak Muzeum Narodowe - z bogatymi zbiorami sztuki od starożytności po dzień dzisiejszy czy Muzeum Wojska Polskiego - dokumentujące dzieje oręża, są znane i często odwiedzane przez przyjezdnych. Ale warto też zajrzeć do placówek skromniejszych, lecz nie mniej interesujących. Należą do nich chociażby Salonik Fryderyka Chopina, będący jego ostatnim warszawskim mieszkaniem czy Muzeum Rzemiosł Artystycznych i Precyzyjnych, gromadzące piękne przedmioty codziennego użytku z dawnych epok.
Galerie: "Galerię Wielką zwaną Muzeum", otwartą jeszcze w 1805 r., z inicjatywy dziedzica Wilanowa Stanisława Kostki Potockiego. Panujący, polska szlachta i arystokracja, mężowie stanu i uczeni własnym sumptem gromadzili kolekcje dzieł sztuki i ten fakt zdecydował o publicznym charakterze, zasobach i randze współczesnego muzealnictwa. Pasja ostatniego króla Stanisława Poniatowskiego pozwoliła stworzyć bogate zbiory malarstwa, rzeźby, numizmatów, medali, grafiki i dzieł sztuki użytkowej.
Teatry: Na deskach teatrów stolicy wystawiane są współczesne sztuki, grane w tym samym czasie w Berlinie czy na Broadwayu i narodowa klasyka odczytywana na nowo. Teatry muzyczne zapraszają na musicale. Warto się wybrać do Teatru Żydowskiego, w którym aktorzy grają w jidysz - widzowie oczywiście dostają słuchawki z tłumaczeniem. Na Pradze - w dzielnicy zmieniającej swoje oblicze z dnia na dzień - znalazł miejsce offowy Teatr Academia, którego animatorzy są związani z Akademią Sztuk Pięknych.
Kina: Miłośnicy polskich filmów powinni znaleźć coś dla siebie w kinie Rejs, a szukający specjalnych wrażeń - w trójwymiarowym kinie Imax. Specjalnie dobrany repertuar prezentuje Kino Lab w Centrum Sztuki Współczesnej w Zamku Ujazdowskim - pokazom wybitnych dzieł z epoki kina niemego czasami towarzyszy muzyka na żywo. Na interesujące cykle filmowe zaprasza też kino Iluzjon.
Rejsy statkiem po Wiśle, parki wodne i baseny, lodowiska, sale zabaw, zoo. Mumeum Powstania warszawkiego, Zamek Królewski, taras widokowy na 30 piętrze Pałacu Kultury. Ścieżki rowerowe na terenie Warszawy: ścieżka rowerowa wzdłuż Wisły. Liczne parki zachęcają do spacerów - w Łazienkach możemy karmić oswojone wiewiórki, a w Lesie Bielańskim spotkamy nawet sarnę czy zająca. Stolica ma także stale rosnącą sieć ścieżek rowerowych. Możemy nimi jeździć np. wzdłuż Wisły, ale także wybrać się na dłuższą wyprawę, choćby do Puszczy Kampinoskiej lub do znanego z pięknego ogrodu botanicznego Powsina. Narty: Górka Szczęśliwicka. Bardzo bogata baza noclegowa: hotele, motele, apartamenty.
Zwiedzanie Starego Miasta i Nowego Miasta, Wilanów, Pałac na wodzie, Łazienki Królewskie.

Zagrożenia:

Niewątpliwie zagrożeniem dla funkcjonowania obszaru jest presja urbanizacyjna. Tereny te ze względu na położenie w bezpośredniej okolicy Wilanowa i Powsina stanowią bardzo atrakcyjne miejsce dla budownictwa jednorodzinnego. Ponadto obserwuje się stopniowy zanik tradycyjnej gospodarki łąkowo-pasterskiej, co jest charakterystycznym zjawiskiem w obrębie dużych miast. Brak koszenia wyeliminuje w przyszłości, na drodze sukcesji, łąki świeże i doprowadzi do zaniku populacji modraszka telejusa Maculinea teleius. Do niepożądanych zjawisk na terenie obszaru, zwłaszcza w przypadku wód powierzchniowych jest dopływ zanieczyszczeń i soli związanych z użytkowaniem arterii komunikacyjnych miasta poprzez źle funkcjonujący system kanalizacyjny i brak odpowiednich osadników. Niepożądanym elementem szaty roślinnej jest klon jesionolistny Acer negundo. Brak podjęcia odpowiednich działań może spowodować zwiększenie jego udziału w strukturze zbiorowisk roślinnych oraz dalsze rozprzestrzenianie w obrębie lasów

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Morysin - rezerwat leśny
• Powsin - rezerwat leśny
• Powsinek - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bączek - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• derkacz - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• gąsiorek - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
- PTTK Oddział Mazowsze, 00-589 Warszawa, ul. Litewska 11/13, tel.: (22) 629 39 47, 629 44 31, 629 08 41, fax: (22) 627 13 38, e-mail: mazowsze@pttk.com.pl
- Lokalna Organizacja Turystyczna Trzech Rzek, 05-100 Nowy Dwór Mazowiecki, ul. Paderewskiego 3/B
- Lokalna Organizacja Turystyczna Północnego Mazowsza, ul. Omulewska 24/6, 04-128 Warszawa, Tel: (022) 810-86-89, Fax: (022) 810-89-08, http://www.mazowszeturystyka.org.pl/
- Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyki, ul. Ciołka 10a lok. 201, 221 (II piętro), 01-402 Warszawa, tel. 022 877 20 10, tel./fax 022 877 22 70, e-mail: biuro@mazowsze.mrot.pl

Jednostki administracyjne:

• Warszawa - Miasto Stołeczne (warszawski, woj. mazowieckie)