Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jezioro Drużno (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH280028

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

3088,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska jako obszar specjalnej ochrony ptaków oraz zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej jako specjalny obszar ochrony siedlisk. Jako obszar "ptasi" obszar ten został następnie powiększony do pow. 5996,7 ha i zmieniono mu numer na PLB280013.

Opis przyrodniczy:

Bardzo płytkie (ok. 0,8 m głębokości) eutroficzne jezioro, o daleko posuniętym procesie lądowacenia, o zabagnionych brzegach, z rozległymi trzcinowiskami i rozległymi płatami olsu. Bogata jest roślinność wodna zanurzona i pływająca, a przy brzegach szuwary. Poziom wody w jeziorze ulega silnym wahaniom, co jest wynikiem wahań poziomu wody w Zalewie Wiślanym, z którym ostoja łączy się poprzez rzekę Elbląg. Jezioro jest przykładem półnaturalnego ekosystemu, gdyż zarówno jego wielkość jak i kształt jest wypadkową działań procesów naturalnych zachodzących w dolnej delcie Wisły i prowadzonej tu od kilku wieków gospodarki człowieka (obwałowania, osuszanie, systemy kanałów i rowów, polderyzacja). Bujna i różnorodna szata roślinna, a także specyficzne warunki fizyczne - silnie rozbudowana linia brzegowa, obecność wysp i kęp pływających - sprzyja występowaniu wielu gatunków ptaków i innych gatunków związanych z wodno-lądowym środowiskiem.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar znajduje się na terenie gminy Elbląg oraz gminy Markusy. Dojazd pociągiem do Elbląga (połączenia bezpośrednie z Gdyni, Białegostoku, Olsztyna). Łatwo także dostać się autobusem. Elbląg leży na skrzyżowaniu drogi 22, E77 oraz S 22. Elbląg zapewnia zróżnicowaną i bogatą bazę noclegowa i gastronomiczną.

Elbląg jest miastem atrakcyjnie usytuowanym na styku dwóch odmiennych krain geograficznych: Żuław Wiślanych i Wysoczyzny Elbląskiej. Sąsiaduje również z Zalewem Wiślanym. Miasto położone jest przy trasie z Warszawy do Gdańska oraz z Europy Zachodniej do Kaliningradu i państw nadbałtyckich. Elbląski port śródlądowy stanowi punkt wyjścia dróg wodnych do miejscowości wczasowo-turystycznych położonych nad Zalewem Wiślanym oraz przez Kanał Elbląski na obszary Pojezierza Iławskiego. W sezonie żeglugowym funkcjonuje komunikacja wodna.

Turystyka krajoznawcza

Zabytki miasta Elbląg:

  • Katedra pw. św. Mikołaja - pierwsze wzmianki o tym obiekcie pochodzą z 1246 roku. Kościół wznoszony był w XIII-XIV wieku.
  • Zespół budynków klasztoru podominikańskiego - budowę rozpoczęto w 1246 roku. Najstarszą częścią tego obiektu jest prezbiterium, posiadające oryginalne sklepienia z początku XIV wieku
  • Brama Targowa - jest to jedyna pozostałość dawnego systemu fortyfikacyjnego miasta. Budowę dolnej części bramy rozpoczęto w 1319 roku, zaś nadbudowano do obecnej wysokości w latach 1420 - 1430.
  • Szpital św. Ducha - kompleks budynków, który pierwotnie służył jako przytułek dla bezdomnych i chorych. Jego budowę rozpoczęto w XII wieku.
  • Kościół św. Jerzego - kościółek ten wymieniany był w dokumentach z 1360 roku. Obiekt ten posiada ciekawą konstrukcję. Wnętrze nie ma sklepień lecz płaski drewniany strop, na którym zachowała się polichromia z 1609 roku.

Zabytki gminy Elbląg:

  • Kanał Elbląski - będący najbardziej interesującym pod względem technicznym, unikatowym w skali światowej szlakiem wodnym
  • zabytkowy kościół wybudowany w XIV wieku ,Przezmark
  • Tropy Elbląskie - jedyny w swoim rodzaju zabytkowy zespół domów i zagród holenderskich.
  • zespół pałacowo-parkowy z 1886 r. wybudowany na miejscu dawnego dworu z 1383r , Janów
  • Kanał Jagielloński - wybudowany w 1483 r.- jest najstarszą budowlą inżynierską tego typu w kraju
  • Osada Truso - legendarna osada "TRUSO" opisaną w IX wieku przez anglosaskiego żeglarza Wulfstana.
  • Weklice - cmentarzysko ludności kultury wielbarskiej

Inne miejsca warte zobaczenia:

  • Wyspa Nowakowska - otoczona wodami Zalewu Wiślanego, Nogatu, Cieplicówki i Kanału Jagiellońskiego
  • Rezerwat Zatoka Elbląska - zamieszkiwany przez 222 gatunki ptaków.
  • Złota Wyspa - dogodny punkt obserwacyjny ekosystemu Rezerwatu Zatoki Elbląskiej
  • Rezerwat Ujście Nogatu - rezerwat ornitologiczny który został utworzony w celu ochrony bytujących tutaj ptaków i ich siedlisk.
  • Raczki Elbląskie - znajduje się największa depresja w Polsce (1,8 m poniżej poziomu morza).

Turystyka aktywna

Szlaki znakowane:

  • Szlak żółty - "Jantarowy": Szlak ten na całej swojej długości jest fragmentem Międzynarodowego Szlaku Dalekobieżnego Pieszego "E-9" o przebiegu: Atlantyk, Morze Północne, Morze Bałtyckie (Świnoujście, Koszalin, Hel, Gdańsk, Elbląg, Frombork, Braniewo). Przebieg szlaku Jantarowego: Mikoszewo, Jantar, Stegna, Sztutowo, Kąty Rybackie, Skowronki, Przebrno, Krynica Morska-latarnia, Wielbłądzi Grzbiet, Krynica Morska Port. Całkowita długość szlaku wynosi 52 km.
  • Szlak czerwony - "Kopernikowski" - Szlak ten prowadzi z Torunia do Olsztyna, a jego fragment na trasie Elbląg - Braniewo jest ostatnim (na razie) odcinkiem Międzynarodowego Dalekobieżnego Szlaku Pieszego "E-9". Przebieg szlaku od Elbląga: Elbląg-miasto, Elbląg-Bażantarnia, Jagodnik, Próchnik, Łęcze, Suchacz, Kadyny, Tolkmicko, Frombork, Braniewo.
  • Szlak niebieski - "Nadwiślański" - Przebieg szlaku: Sztum - leśniczówka Wilki - Biała Góra - Piekło - rezerwat "Mątowy" - Mątowy Małe - Mątowy Wielkie - Most Knybawski - Lisewo - Boręty - Palczewo - Nowa Cerkiew - Ostaszewo - Żuławki - Drewnica - Mikoszewo. Całkowita długość szlaku wynosi 76 km.

Szlaki Elbląskiej Bażantarni

Historia Bażantarni, jako parku i miejsca wypoczynkowego, sięga początków XIX wieku. Położony blisko miasta kompleks leśny z wieloma jarami, ścieżkami i strumykami zachęcał do wędrówek i spacerów. Zbudowane tu: zajazd Vogelsang (obecna restauracja Myśliwska) i muszla koncertowa stworzyły zaplecze do wypoczynku na odpowiednim poziomie. Dzisiejsza Bażantarnia zajmuje obszar ok. 370 ha. Wytyczono tu piękne znakowane szlaki turystyczne.

  • Szlak czerwony "Kopernikowski" Na odcinku w Bażantarni bierze on swój początek przy restauracji Myśliwska, prowadzi dalej wzdłuż Srebrnego Potoku obok mostku Elewów i Parasola, przez Górę Jagiellońską do parkingu obok gajówki w Dąbrowie. Długość szlaku wynosi 4,5 km, a średni czas przejścia - ok. 1,5 godz.
  • Szlak niebieski - "Okrężny" - podzielony jest na dwa odcinki: szlak niebieski - "Leśny" - łatwy; biegnie od restauracji Myśliwska leśną drogą do Dąbrowy i dalej do Parasola, o długości 3,6 km, a średni czas przejścia wynosi 1 godz.; szlak niebieski - "Górski"- trudny, miejscami bardzo trudny; biegnie od Parasola licznymi jarami, wąwozami i wzgórzami przez Górę Ludową, Czarci Jar, Górę Sowią, Urwisko Krystyny do restauracji Myśliwska. Długość tego odcinka wynosi 6,4 km, a średni czas przejścia - ok. 2,5 godz.
  • Szlak zielony - "Ścieżka Jaszczurek" - Jego początek znajduje się przy węźle szlaków, przed restauracją Myśliwska. Dalej szlak biegnie przez Belweder i Parasol do Stagniewa. Długość szlaku - 7 km, średni czas przejścia - ok. 2 godz.
  • Szlak żółty - "Okólny" - Swój początek bierze przy pomniku przyrody, obok mostku na rzece Kumieli (w pobliżu pętli tramwajowej linii nr 2 przy ul. Marymonckiej). Dalej biegnie obok starego młyna (dawna Hamernia), przez mostek Elewów i obok cmentarza na Dębicy. Kończy swój bieg przed restauracją Myśliwska. Szlak określany jest jako łatwy, jego długość wynosi 9 km, a średni czas przejścia - ok. 3 godz.

Szlaki wodne

Obszary wokół Zalewu Wiślanego to wymarzone miejsce dla turystyki żeglarskiej, kajakowej czy motorowodnej. Tereny te, dzięki wytyczonym szlakom wodnym na Zalewie Wiślanym oraz na gęstej sieci żuławskich rzek i kanałów żeglownych połączonych z Kanałem Elbląskim, umożliwiają dopłynięcie do większości ważniejszych miejscowości i odbycie ciekawych wycieczek kajakami, jachtami, statkami żeglugi pasażerskiej i wodolotami. Tu, nad Zalewem Wiślanym, znajduje się szereg portów i przystani przyjmujących większe i mniejsze jednostki pływające: Elbląg, Kamienica Elbląska, Suchacz, Tolkmicko, Frombork, Nowa Pasłęka, Krynica Morska, Kąty Rybackie.

Istnieje możliwość przepłynięcia trasy z Gdańska przez Elbląg do Iławy, a także z Gdańska przez Nowy Dwór Gdański, Elbląg i Zalew Wiślany do Kątów Rybackich:

  • Gdańsk - Martwa Wisła - Śluza Przegalina - Śluza Gdańska Głowa - Szkarpawa - Rybina - Zalew Wiślany - Nogat - Kanał Jagielloński - Elbląg - rzeka Elbląg - jezioro Drużno - Kanał Elbląski - pochylnie- Małdyty - Miłomłyn - Iława,
  • Gdańsk - Martwa Wisła - Śluza Przegalina - Leniwka - Śluza Gdańska Głowa - Szkarpawa - Rybina - Tuga - Nowy Dwór Gdański - Wisła Elbląska - Zalew Wiślany - Nogat - Kanał Jagielloński - Elbląg - Zalew Wiślany - Frombork - Braniewo - Krynica Morska - Kąty Rybackie. Rzeką Elbląg można wypłynąć na Zalew Wiślany, po którym kursują statki i wodoloty:
  • Elbląg - Krynica Morska - Elbląg,
  • Elbląg - Kaliningrad (Rosja) - Elbląg,
  • Krynica Morska - Kaliningrad - Krynica Morska,
  • Krynica Morska - Frombork - Krynica Morska.

Kanał Elbląski

Warto również wyruszyć w podróż statkiem z Elbląga przez jezioro Drużno i Kanał Elbląski do Ostródy. Przebieg trasy: Elbląg - Jezioro Drużno (0,3 m n.p.m.) - Pochylnia Całuny Nowe - Pochylnia Jelenie - Pochylnia Oleśnica - Pochylnia Kąty - Pochylnia Buczyniec - Jezioro Piniewskie (99,5 m n.p.m.) - Jezioro Sambród - Małdyty - Jezioro Ruda Woda (Duckie) - Jezioro Ilińsk (Jelonek) - śluza Miłomłyn - śluza Zielona - Jezioro Drwęckie - Ostróda.

Gmina wiejska Markusy - leży w południowo zachodniej części powiatu elbląskiego.

Na terenie gminy zachowało się wiele zabytków, do których należą między innymi:

  • szereg zabudowań mieszkalnych i gospodarczych typu holenderskiego;
  • domy podcieniowe z XVIII w. w Markusach, Rozgarcie, Szaleńcu, Stalewie, Zwierznie, Kępniewie;
  • neogotyckie kaplice w Jeziorze;
  • kościół z XIX wieku w Zwierznie;
  • stare cmentarze mennonickie ze stojącymi stelami w Szaleńcu, Kępniewie, Markusach, Węglach-Żukowie, Jeziorze;
  • most zwodzony w Jeziorze;
  • przystań rybacka z budynkiem dawnego zajazdu "Trzy Róże" nad jeziorem Drużno w Węglach-Żukowie;
  • stacje pomp w Węglach-Żukowie.

Zagrożenia:

  • Silne zanieczyszczenie pochodzenia rolniczego, komunalnego i przemysłowego,
  • polowania w bezpośrednim otoczeniu rezerwatu,
  • wypalanie trzcin w okresie wiosennym,
  • bardzo intensywne kłusownictwo rybackie.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jezioro Drużno - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu I województwa warmińsko-mazurskiego - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• bóbr europejski - ssak
• gąsiorek - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• bielik - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• minóg rzeczny - ryba
• różanka - ryba
• koza - ryba

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Staromiejska 1, 10-017 Olsztyn, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/

Jednostki administracyjne:

• Elbląg (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Markusy (elbląski, woj. warmińsko-mazurskie)