Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Nadgoplańska

Kod obszaru:

PLB040004

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

9815,8 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Ostoja Nadgoplańska leży we wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego. Jej teren obejmuje Jezioro Gopło oraz jeziora Skulskie: Skulskie, Skulska Wieś, Czartowo. Jezioro Gopło jest największym jeziorem Pojezierza Wielkopolskiego i dziewiątym pod względem wielkości jeziorem w Polsce. Jest to płytkie, polodowcowe jezioro przepływowe o długości 25 km, posiadające urozmaiconą linię brzegową z licznymi zatokami, wyspami i półwyspami. Od południa akweny jeziora rozdziela wcinający się głęboko w jego toń Półwysep Potrzymiech. Dzieli on Gopło na część wschodnią, przez którą przepływa rzeka Noteć i zachodnią, zwaną Zatoką Pięciu Wysp. Wyspy te zajmują powierzchnię ok. 25 ha. W okolicy jeziora występują podmokłe łąki oraz pola uprawne i niewielkie już skupiska lasów łęgowych. Strefa brzegów porośnięta jest szerokim pasem trzcinowisk, a liczne wyspy obrosły szuwarami trzcinowymi.
Obszar jest ważną ostoją ptaków ze względu na liczne stanowiska lęgowe ptaków wodno-błotnych, stanowi też miejsce wypoczynku dla ptaków przelotnych. Występują tu co najmniej 24 gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, m.in.: świergotek polny, sowa błotna, bąk, rybitwa czarna, bocian czarny, błotniak stawowy, derkacz, ortolan. Wśród ptaków migrujących, warto wspomnieć o gęsi zbożowej i białoczelnej oraz o gęgawie i czernicy, które występują tu w stosunkowo wysokiej liczebności.
Obszar ten jest ważny również ze względu na obecność innych niż ptaki chronionych zwierząt - zamieszkuje go wydra i gacek brunatny, a wśród płazów można spotkać kumaka nizinnego, traszkę grzebieniastą czy liczne gatunki żab. Można znaleźć tu także wiele rzadkich i zagrożonych roślin, np. lipiennik Loesela i starodub łąkowy.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Ostoja Nadgoplańska położona jest na północ od Kruszwicy, na obszarze Nadgoplańskiego Parku Krajobrazowego Tysiąclecia. Teren ostoi sięga do miejscowości Skulsk. Do Kruszwicy dojedziemy drogą nr 62, albo autobusem. Większe miasta w pobliżu to między innymi Toruń, Inowrocław, Włocławek. Do Inowrocławia, który jest kilka kilometrów na północ można dojechać koleją. Nocleg z wyżywieniem bez większych problemów znajdziemy w Kruszwicy. Nad Jeziorem Gopło można znaleźć kilka noclegów oferujących wyżywienie. Miejscowa baza hotelarska organizuje kursy, szkolenia, konferencje, sympozja, wesela, studniówki, zabawy sylwestrowe, bankiety, spotkania towarzyskie, kolonie, zimowiska, zielone szkoły, kuligi, imprezy plenerowe, pikniki, festyny. Gospodarstwa agroturystyczne oferują jazdę konną. Nad jeziorem Gopło istnieje możliwość wędkowania. W ostoi każdy znajdzie coś dla siebie. Miłośników historii z pewnością przyciągnie Mysia Wieża, Kolegiata p.w. Ap. św. Piotra i Pawła, kościół św. Teresy, jak i inne zabytki mające związek z narodzinami państwa Polan. Miłośnicy przyrody poza pięknymi widokami z pewnością mogą zachwycić się ptakami, które są najbardziej charakterystycznym składnikiem środowiska Nadgopla. Ostoja jest przygotowana głównie pod turystykę krajobrazową. Przygotowano sześć szlaków pieszych, rowerowych i autokarowych, które prowadzą przez najatrakcyjniejsze tereny i obiekty. Najważniejszy jest szlak zielony. Prowadzi on dookoła Gopła. Często organizowane są na nim rajdy rowerowe. Kruszwica jest ważnym punktem na Szlaku Piastowskim. Miejscowy Klub Żeglarski oferuje wypożyczalnie sprzętu sportowego. Na jeziorze można popływać statkiem. Czas jednego rejsu to 30 min. Oddział PTTK w Kruszwicy organizuje Rajdy Pieczonego Ziemniaka, który został nagrodzony jako „Najciekawszy Produkt Turystyczny 2003 roku”.

Zagrożenia:

Ostoi Nadgoplańskiej zagraża szereg czynników i działań związanych z działalnością ludzką. Na jej obszar niekorzystnie wpływa osuszanie terenu, wypalanie łąk i trzcinowisk, wycinanie starodrzewiów łęgowych, nawożenie pól na sąsiadujących terenach, a także zaniechanie gospodarowania na łąkach otaczających jezioro. Poza tym niekorzystny wpływ na przyrodę mają zanieczyszczane przez kruszwickie zakłady przemysłowe powietrze i wody, a także naruszenia stosunków wodnych, głównie za sprawą okolicznych kopalń węgla brunatnego. Planowane nowe odkrywki tych kopalń są dużym zagrożeniem dla przyrody obszaru. Nadmierna turystyka, kłusownictwo i polowania w okresach do tego nieprzeznaczonych, powodują również negatywne następstwa dla środowiska przyrodniczego ostoi.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bachorze - rezerwat przyrody
• Park Krajobrazowy Nadgoplański Park Tysiąclecia - park krajobrazowy
• Goplańsko-Kujawski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu
• Bąble - rezerwat przyrody
• Kąty Kickowskie - rezerwat przyrody
• Potrzymionek - rezerwat przyrody
• Trzciny Giżewskie - rezerwat przyrody
• Zatoka Biała Osoba - rezerwat przyrody
• Zatoka Sucha - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• świergotek polny - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• sowa błotna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• bielik - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• gęś białoczelna - ptak
• koza - ryba
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• starodub łąkowy
• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu www.poznan.rdos.gov.pl, e-mail: sr@poznan.uw.gov.pl tel. 061-854-16-08, fax 061-854-16-02 Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy http://www.bydgoszcz.rdos.gov.pl, e-mail: rdos@uwoj.bydgoszcz.pl tel: (052) 34-97-430, fax: (052) 34-97-432 Słupecka Organizacja Turystyczna SŁOT www.slupca_slat.republika.pl, slupca_slot@poczta.onet.pl Tel.: 0 504 106 305 Inowrocławska Lokalna Organizacja Turystyczna InLOT Tel.: (0 52) 355 53 71 Dyrekcja Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia, Kruszwica

Jednostki administracyjne:

• Kruszwica (inowrocławski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Jeziora Wielkie (mogileński, woj. kujawsko-pomorskie)
• Piotrków Kujawski (radziejowski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Skulsk (koniński, woj. wielkopolskie)
• Wierzbinek (koniński, woj. wielkopolskie)