Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Puszcza Kampinoska

Kod obszaru:

PLC140001

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

oso + soo (na mocy obu dyrektyw)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

37640,5 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Propozycje zmian:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska jako obszar specjalnej ochrony ptaków oraz zatwierdzony Decyzą Komisji Europejskiej jako specjalny obszar ochrony siedlisk - ta sama powierzchnia, ten sam kod obszaru.

Opis przyrodniczy:

Ostoja znajduje się na Nizinie Środkowomazowieckiej i obejmuje duży kompleks leśny - Puszczę Kampinoską. Obszar ten ma duże znaczenia dla zachowania różnorodności biologicznej centralnej Polski. Unikatem przyrodniczym na skalę europejską są występujące na terenie ostoi wydmy śródlądowe, które tworzą tu dwa pasy wydmowe przecinające równoleżnikowo całą Puszczę - północny i południowy. Wydmy sięgają tu do 30 m wysokości względnej i prezentują różne formy morfologiczne: łuki, parabole, wały, grzędy i zespoły wydmowe. Na przemian z pasami wydm występują pasy bagienne - północny i południowy. Na terenie Parku lasy zajmują około 70% powierzchni. Na wydmach dominują drzewostany sosnowe z domieszką gatunków liściastych, głównie dębów i brzóz. Strome południowe i wschodnie zbocza wydm porastają dąbrowy świetliste i grądy. Natomiast tereny bagienne pokrywają szuwary, turzycowiska, łąki i lasy liściaste, tworzące drzewostany olszowe, łęgowe i grądowe. Głównym ciekiem wodnym obszaru jest zmeliorowana rzeka Łasica z systemem kanałów. Na terenie ostoi zidentyfikowano 14 typów siedlisk cennych z europejskiego punktu widzenia, z których największą powierzchnię zajmują łąki użytkowane ekstensywnie (6,8%) i priorytetowe lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe (6,0%). Równie cenne są fragmenty starych drzewostanów o charakterze puszczańskim z powalonymi drzewami, występujące m.in. w obszarach ochrony ścisłej - Sieraków, Granica, Krzywa Góra i Nart. Szczególnie dużym bogactwem charakteryzuje się flora Puszczy. Jednymi z najcenniejszych roślin Parku są relikty polodowcowe, takie jak zimoziół północny i chamedafne północna, która ma tutaj najliczniejsze stanowisko w Polsce. Występuje tu również gatunek endemiczny Polski - brzoza czarna. Spośród ssaków cennych dla UE występują tu trzy gatunki nietoperzy - mopek, nocek łydkowłosy i nocek duży, oraz wydra i reintrodukowane od1992 roku rysie. Puszcza Kampinoska jest również ostoją ptasią o randze europejskiej. Bytują tu 3 gatunki ptaków z Polskiej Czerwonej Księgi ora 43 gatunki ptaków cennych dla ochrony europejskiej przyrody. Na obszarze ostoi występuje co najmniej 1% populacji krajowej bociana czarnego, sowy błotnej i trzmielojada. Teren ten jest również ważną ostoją derkacza.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Ostoja znajduje się na obrzeżach Warszawy. Stolica jest dogodnym punktem wypadowym w okolice ostoi, ze względu na dużą bazę noclegowa i gastronomiczną. Do wschodniej części ostoi można dotrzeć komunikacją podmiejską z Warszawy, natomiast do pozostałych części ostoi najlepiej dotrzeć autobusami PKS z Warszawy lub Nowego Dworu Mazowieckiego. Na terenie ostoi możemy zatrzymać się na nocleg w Julinku w dawnej Bazie Cyrkowej, w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym w Łubcu lub w Szkole Instruktorów Chorągwi Stołecznej ZHP w Starej Dąbrowie. Na obrzeżach ostoi funkcjonuje kilka gospodarstw agroturystycznych m.in. w Korfowym, Zawadach, Roztoce, Pasikonikach i Kampinosie. Do największych atrakcji krajoznawczych w okolicy Puszczy Kampinoskiej należy Dworek w Żelazowej Woli, w którym urodził się Fryderyk Chopin. Obecnie znajduje się tu muzeum kompozytora, a w sezonie odbywają się tu Koncerty Chopinowskie. Warto odwiedzić również cmentarz - mauzoleum w Palmirach, na którym pochowane są ofiary egzekucji dokonywanych przez hitlerowców w Puszczy Kampinoskiej w czasie II wojny światowej. Miłośnicy kolei na pewno nie ominą Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie, w którym można podziwiać jeden z największych w Europie zbiorów taboru kolei wąskotorowych. W lecie można również wybrać się na wycieczkę pociągiem wąskotorowym z Sochaczewa do Wilcz Tułowskich. Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego wyznaczonych jest wiele znakowanych pieszych szlaków turystycznych oraz tras rowerowych m.in. Główny Szlak Puszczy Kampinoskiej biegnący z Dziekanowa Leśnego do Brochowa. Poznawanie przyrody Parku ułatwią również ścieżki dydaktyczne m.in. "Puszczańską Ścieżką do leśnego Ogródka Botanicznego", "Wokół Opaleniń i "Dolinką roztoki". Możliwe jest również uprawianie turystyki konnej na określonych trasach po uzyskaniu zezwolenia Parku. Dalsze informacje można uzyskać w Stołecznym Biurze Informacji i Promocji Turystycznej.
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. ul. Ciołka 10 A, p. 201, 221 w Warszawie. Można zapoznać się ze stronę internetową ROT Mazowsze: www.mrot.pl a w razie szczegółowych pytań skontaktować się mailowo: biuro@mazowsze.mrot.pl. Lokalne organizacje turystyczne (LOT) w województwie mazowieckim można odwiedzić w Przasnyszu (LOT Północnego Mazowsza), Ostrołęce (Kurpiowska Organizacja Turystyczna), Siedlcach (Nadbużańska LOT), Ossowie/Kobyłce (LOT "Cud nad Wisłą”), Nowym Dworze Mazowieckim (LOT Trzech Rzek), Ostrowi Mazowieckiej (Powiatowa Organizacja Turystyczna).

Zagrożenia:

Głównymi zagrożeniami dla przyrody ostoi są: zanieczyszczenia powietrza, zaniechanie tradycyjnej gospodarki rolnej, w tym użytkowania łąk, co powoduje bardzo szybką sukcesję roślinności na terenach otwartych. Negatywne skutki dla ostoi ma również niszczenie gniazd ptaków drapieżnych przez okoliczną ludność oraz trwający od kilkudziesięciu lat spadek poziomu wód gruntowych.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Kampinoski Park Narodowy - park narodowy
• Puszcza Kampinoska - rezerwat biosfery UNESCO MAB

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• przeplatka aurinia - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• mopek - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• świergotek polny - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• lelek - ptak
• włochatka - ptak
• sowa błotna - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa mała - ptak
• batalion - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• jarząbek - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• orzełek włochaty - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• czapla biała - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• piskorz - ryba
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec
• poczwarówka jajowata - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• czerwończyk fioletek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• podejźrzon pojedynczy
• leniec bezpodkwiatowy
• sasanka otwarta
• starodub łąkowy
• dzwonecznik wonny

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Dyrektor Kampinoskiego Parku Narodowego, 05-080 Izabelin, ul. Krasińskiego 49.
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, http://www.warszawa.rdos.gov.pl, e-mail: rdos.warszawa@mazowieckie.pl, fax: (022) 55 65 602, tel.: (022) 55 65 600
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Ciołka 10 A, pokój 201, 221, 01-402 Warszawa, tel.: (22) 877 20 10, fax: (22) 877 22 70, e-mail: biuro@mazowsze.mrot.pl, strona internetowa: http://www.mrot.pl
Wojewódzki Zespół Specjalistyczny województwa mazowieckiego

Jednostki administracyjne:

• Czosnów (nowodworski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Leoncin (nowodworski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Brochów (sochaczewski, woj. mazowieckie)
• Izabelin (warszawski zachodni, woj. mazowieckie)
• Kampinos (warszawski zachodni, woj. mazowieckie)
• Leszno (warszawski zachodni, woj. mazowieckie)
• Łomianki (warszawski zachodni, woj. mazowieckie)
• Bielany (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Stare Babice (warszawski zachodni, woj. mazowieckie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska