Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Wisłoka z dopływami

Kod obszaru:

PLH180052

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

2653,1 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar leżący na wysokości 200-360 m n.p.m. obejmuje koryto rzeki Wisłoki, wraz z fragmentami łąk, na odcinku od północnej granicy Ostoi Magurskiej do mostu drogowego na trasie Pilzno-Kamienica, wraz z dopływami:

  • Iwielką od mostu w m. Draganowa do ujścia, z unikatowym naturalnym wodospadem na progu fliszowym oraz z dobrze zachowanym, cennym kompleksem łąk
  • Kamienicą od mostu na trasie Brzostek - Smarzowa w m. Siedliska -Bogusz do ujścia,
  • Ropą od zapory zbiornika Klimkówka do ujścia z dopływami: Sękówką od mostu na drodze Ropica - Małastów do ujścia,
  • Olszanką od mostu na trasie Nagórze - Wlk. Strona (przy ujściu Czermianki) do ujścia, Libuszanką od mostu na trasie Rozdziele -Bednarka do ujścia,
  • Jasiołką od mostu na trasie Barwinek - Dukla w Trzcianie do ujścia do Wisłoki.

Dno rzek budują odcinkami płyty skalne (z piaskowca i łupków) oraz odcinkami osady kamienisto – piaszczyste (piasek i żwir). Miejscami tworzą się piaszczysto - ilaste łachy. W dolinach dominują użytki zielone 19%i grunty orne 66%. Lasów jest stosunkowo niewiele, poza rejonem Beskidu Niskiego jednak niektóre odcinki dolin wchodzących w skład ostoi, np. Kłopotnicy biegną wśród rozległych, leśno-zaroślowych ekosystemów łęgowych. Lasy liściaste zajmują 6% powierzchni a lasy mieszane 7%.

Rzeka Wisłoka jest prawobrzeżnym dopływem Wisły o długości 163,6 km i powierzchni zlewni 4110,2 km2 . Wisłoka płynie często zmieniając kierunek i tworzy liczne zakola i meandry. W górnym biegu Wisłoka ma charakter górski, o dużej zmienności przepływu. Różnice w poziomie wody może sięgać nawet 5 m. Rzeka ma dno kamieniste (jedyne w tej części Karpat, płaty dobrze wykształconych kamieńców nadrzecznych), a przeciętną szerokość 40 m i średnią głębokość 0,7-1,0 m. Poniżej ujścia Jasiołki koryto rozszerza się nawet do 90 m, a głębokość wzrasta średnio do 1-2 m. W okolicach Jasła brzegi są uregulowane.

Ropa do ujścia Libuszanki płynie korytem naturalnym, o dnie żwirowo-kamienistym z nielicznymi wychodniami warstw piaskowców magurskich w korycie (tzw. berda), które są siedliskiem ryb łososiowatych. Poniżej Ropa płynie w szerokiej dolinie, która do miejscowości Ropa ma strome brzegi, a od Gorlic jej stoki łagodnieją. Koryto jest częściowo uregulowane. Średnia szerokość rzeki wynosi tu ok. 40 m, natomiast głębokość 1,5-2,0 m. Brzegi są silnie zarośnięte i woda nie nagrzewa się. Roślinności wodnej nie jest dużo. Jest to ważna ostoja wielu gatunków cennych ryb. Zacienienie koryta stwarza również dobre warunki do rozwoju fauny bezkręgowej. Od ujścia Olszanki dno doliny rozszerza się do 1,5 km i wypełniają je mady i piaski rzeczne. W rejonie Biecza i Krygu eksploatuje się złoża ropy naftowej, którą przetwarza się w Gorlicach. Nad Kłopotnicą (między Zawadką Osiecką i Dobrynią) oraz nad Iwielką znajdują się rozległe kompleksy, niezwykle rzadkich w Karpatach, łąk świeżych i zmiennowilgotnych, w tym trzęślicowych.

W Załączniku I Dyrektywy Siedliskowej wymieniono 16 występujących tu cennych siedlisk. Najcenniejszymi zbiorowiskami roślinnymi są lasy, zarośla łęgowe i grądowe, a także łąki.

W ostoi występuje 5 gatunków ryb z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej, takich jak: łosoś atlantycki i głowacz białopłetwy oraz innych, ważnych : piekielnica, brzana, brzana peloponeska, świnka, głowacz pręgopłetwy, miętus, lipień, certa. Jest to nadal ważna ostoja ryb mimo, że przed wybudowaniem zbiornika Mokrzec bytowało tu o wiele więcej gatunków. W Wisłoce stwierdzono występowanie 30 gatunków ryb oraz jeden gatunek minogów, w dorzeczu Jasiołki - 20 gatunków ryb, w Ropie - 12 gatunków ryb, a w dolnym odcinku rzeki nawet 21 gatunków. Zlewnia Wisłoki uznawana jest za jedno z ważniejszych tarlisk ryb wędrownych w karpackiej części dorzecza Wisły i objęta krajowym programem restytucji ryb wędrownych.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar położony w województwach małopolskim – powiat Gorlice i podkarpackim – powiat Jasło. Obszar jest łatwo dostępny komunikacyjnie Do obszaru można dojechać autobusami PKS, prywatną komunikacją - drogą nr 98 Nowy Sącz – Krosno lub koleją linii Krosno – Nowy Sącz do stacji Gorlice. Turyści mogą korzystać z wielu różnorodnych propozycji noclegów: w hotelach Gorlice, Biecz, Jasło, Pilzno pensjonatach, zajazdach i gospodarstwach agroturystycznych.

Głównym walorem obszaru jest przyroda doliny średniej rzeki górskiej. Szeroka oferta rekreacyjna rozwinięta jest w oparciu o wspaniałe górskie tereny wypoczynkowe oraz ciekawą historię regionu. Górny odcinek Wisłoki i Ropy znajdują się w sąsiedztwie Magurskiego Parku Narodowego i Jaśliskiego Parku Krajobrazowego. W gminie Plizno znajdują się trzech obszary chronionego krajobrazu: Jastrząbsko - Żdżarski, Pogórza Ciężkowickiego i Pogórza Strzyżowskiego.

Turystyka krajoznawcza: w obszarze warto zwiedzić, np:

Powiat Gorlice: Ropa – dwór z XVII w., Szymbark – dwór obronny z 1584 r., Gorlice- renesansowy dwór obronny z XVI w., Ośrodek Budownictwa Ludowego, drewniana cerkiew oraz modrzewiowy kościół z XVIII w., muzeum łemkowskie, mauzoleum Skrzyńskich w kształcie piramidy, Libusza – kościół drewniany z 1607 r., Biecz – mury obronne, ratusz XIV-XVII w. i kościół z XV w.

Powiat Jasło: Gmina Jasło- największe w Polsce zabytki archeologiczne z początku epoki brązu, „Wały Królewskie”, Osieck Jasielski – kościół drewniany z XVI w., Gmina Brzyska- źródła wód mineralnych (siarczane i solanki), najwyższy w Polsce wolno stojący krzyż o wysokości 37 metrów, neogotycki kościół w parafialny w Brzyskach. Gmina Kołaczyce- XVI - wieczny drewniany kościół, drewniany dwór z XIX wieku i cmentarz żołnierski z 1015 roku, „ Babia Góra”.

Powiat Pilzno: miasto Pilzno - Muzeum Lalek oraz zalew na Wisłoce.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy eksploatacja kruszywa powodująca zanikanie kamienistych tarlisk istotnych dla najcenniejszych tutejszych gatunków ryb, wycinanie rosnących nad rzeką drzew, a także planowana, w górnym odcinku rzeki, budowa zbiornika zaporowego Kąty-Myscowa, który zniszczy najcenniejszy odcinek doliny Wisłoki i zaburzy naturalny reżim przepływów wód.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jaśliski - rezerwat leśny
• Beskidu Niskiego - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Strzyżowskiego - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
• zarośla wrześni na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część - z przewagą wrześni)
• zarośla wierzby siwej na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część - z przewagą wierzby)
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• bóbr europejski - ssak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• derkacz - ptak
• puszczyk uralski - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• minóg strumieniowy - ryba
• łosoś atlantycki - ryba
• różanka - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• brzanka - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie posiada następujące siedziby:
    • 31-112 Kraków, ul. Smoleńsk 29-31,
    • 33-100 Tarnów, al. Solidarności 5-9,
    • 33-340 Stary Sącz, ul. Daszyńskiego 3
  • Sekretariat RDOŚ: ul. Smoleńsk 29-31, 31-112 Kraków, 012 619 81 20, 012 619 81 21, fax 012 619 81 22 , adres do korespondencji: ul. Basztowa 22, 31-156 Kraków. Strona internetowa RDOŚ: http://krakow.rdos.gov.pl, e-mail: echr@malopolska.uw.gov.pl
  • Starostwa Powiatowe: Gorlice, Jasło
  • Instytut Ochrony Przyrody PAN, Zakład Biologii Wód, Kraków

Informacji turystycznych udzielą:

  • Małopolska Organizacja Turystyczna ul. Św. Krzyża 14 w Krakowie. www.mot.krakow.pl, mail: biuro@mot.krakow.pl.
  • Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Krynicy-Zdroju, Nowym Sączu, Wieliczce, Gorlicach Zawoi.
  • Oddział PTTK w Jaśle

Jednostki administracyjne:

• Pilzno (dębicki, woj. podkarpackie)
• Brzostek (dębicki, woj. podkarpackie)
• Brzyska (jasielski, woj. podkarpackie)
• Kołaczyce (jasielski, woj. podkarpackie)
• Skołyszyn (jasielski, woj. podkarpackie)
• Biecz (gorlicki, woj. małopolskie)
• Gorlice (gorlicki, woj. małopolskie)
• Gorlice m. (gorlicki, woj. małopolskie)
• Jasło (jasielski, woj. podkarpackie)
• Jasło m. (jasielski, woj. podkarpackie)
• Dębowiec (jasielski, woj. podkarpackie)
• Osiek Jasielski (jasielski, woj. podkarpackie)
• Tarnowiec (jasielski, woj. podkarpackie)
• Jedlicze (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)
• Sękowa (gorlicki, woj. małopolskie)
• Ropa (gorlicki, woj. małopolskie)
• Nowy Żmigród (jasielski, woj. podkarpackie)
• Krempna (jasielski, woj. podkarpackie)
• Chorkówka (krośnieński (podkarpackie), woj. podkarpackie)