Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Uroczyska Borów Dolnośląskich

Kod obszaru:

PLH020072

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

8067,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

W ramach Shadow List 2008 proponowano zwiększenie zasięgu obszaru do 20283,5 ha.

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje fragment Borów Dolnośląskich w zlewni Nysy Łużyckiej i Kwisy, porastający ubogie gleby piaszczyste, miejscami podtopiony. Jest to jeden z największych terenów leśnych w Środkowej Europie. Drzewostany zdominowane są przez sosnę; w podszycie przeważa jałowiec, w runie borówki i wrzos. Fragmenty lasów liściastych występują rzadko. W ostatniej dekadzie lasy zostały znacznie zmienione z powodu melioracji. W zachodniej części ostoi znajdują się liczne stawy. Grupa stawów rybnych w Parowej jest otoczona starodrzewiami dębowymi. Ostoja obejmuje także dobrze zachowane torfowiska.

Stwierdzono tu występowanie aż 21 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, choć sumarycznie zajmują one bardzo niewielką powierzchnię. Szczególnie wartościowe są siedliska podmokłe o charakterze priorytetowym (torfowiska wysokie, bory bagienne) oraz wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym rozproszone w postaci niewielkich enklaw wśród gospodarczych borów sosnowych.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar leży przy granicy województw dolnośląskiego i lubuskiego. Jest łatwo dostępny samochodem i koleją. Można tam dojechać drogą Legnica – Olszyna (przy granicy Państwa) do miejscowości Iłowa, a następnie drogami lokalnymi na południe do wybranych fragmentów ostoi lub drogą Bolesławiec – Zgorzelec do miejscowości Jeleniów, a następnie drogami lokalnymi na północ do miejscowości Węgliniec i dalej, do wybranych fragmentów ostoi lub pociągiem relacji Węgliniec – Żary do stacji Iłowa.

O atrakcyjności turystyczno-krajoznawczej okolicy decydują duże kompleksy leśne zasobne w runo i zwierzynę. Jeziorka, stawy rybne i malownicza Kwisa w krajobrazie gminnym stanowią jej wielkie naturalne bogactwo. Czyste wody oraz malownicze położenie wśród otaczających lasów, co roku przyciągają na tereny gminy rzesze turystów.Przyjezdni koncentrują się wokół wsi Kliczków, gdzie występuje zalew na Kwisie przy elektrowni wodnej i trzy jeziorka śródleśne, w tym Błękitka I, Błękitka II, Błękitka III. Drugi obszar leży na północny zachód od wsi Parowa, gdzie znajdują się duże kompleksy stawów hodowlanych o starym rodowodzie.

Amatorom turystyki pieszej i rowerowej warto polecić trasy i szlaki turystyczne wiodące przez interesujące pod względem przyrodniczym i krajobrazowym miejsca.

  • Oznakowany kolorem niebieskim “Szlak puszczański” prowadzi z Zebrzydowej przez Osiecznicę do Bolesławca. Jest to szlak pieszy nizinny, którym opiekuje się Oddział PTTK w Bolesławcu. Długość całego szlaku wynosi 34 km, z czego 16 km przypada na gminę Osiecznica. Długie odcinki szlaku przebiegają drogami polnymi i leśnymi przez bezludne tereny. Szlak jest w całości przejezdny dla rowerzystów.

Szlaki rowerowe:

  • Szlak „Dolina Kwisy” Świętoszów - Osiecznica o długości 20,7 km,
  • Szlak „Błękitka” Osiecznica-Osiecznica długości 12 km, przebiega przez m. Osiecznica-Kliczków-J.Błękitka-Osieczów-Tomisław-Osiecznica
  • Szlak „Borów Dolnośląskich” Osiecznica-Pośwętne długość 23000 m, przebiega przez m. Osiecznica-Tomisław-Ołobok-Parowa-Pośwętne.
  • Szlak „Ołobok-Parowa” długość 7,5 km, przebiega przez m. Ołobok i Parową.

Okolicę przecinają też ścieżki dydaktyczne: geologiczna, żołnierska, edukacji przyrodniczej oraz ścieżka po puszczy zgorzeleckiej.

Spływy kajakowe

  • Kwisa rozpoczyna bieg w Sudetach Zachodnich. Płynie przez Pogórze Zachodniosudeckie i Nizinę Śląsko - Łużycką, gdzie wpada do Bobru. Jej źródła położone są na wysokości ok. 1020 m n.p.m. w Górach Izerskich, na południowym - wschodzie od Świeradowa Zdrój. W górnym biegu Kwisa jest typowo górską rzeką, o czym świadczy kamieniste łożysko, głęboko wcięta dolina oraz wahania stanów wody (gwałtowne wezbrania).

Kwisa jest jedną z najczystszych rzek w Polsce, organizowane są na niej spływy kajakowe i pontonowe.

Bory dolnośląskie są idealnym miejscem do jazdy konnej. Położone z dala od przemysłu, zabudowań i dróg konne szlaki dają niepowtarzalną szansę na aktywny wypoczynek miłośnikom jazdy konnej. W Kliczkowie obok zamku znajduje się też parkur.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy niewłaściwa gospodarka leśna i zmiana stosunków wodnych.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Torfowisko pod Węglińcem - rezerwat leśny
• Żurawie Bagno - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu XXXII województwa lubuskiego - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu XXIX województwa lubuskiego - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym (Ericion tetralix)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• mopek - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• wilk * - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• zalotka większa - bezkręgowiec
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• kozioróg dębosz - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• elisma wodna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław, tel. (71) 340-68-07, fax. (71) 340-68-06, email: sekretariat@rdos.wroclaw.pl, www.wroclaw.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Węgliniec (zgorzelecki, woj. dolnośląskie)
• Osiecznica (bolesławiecki, woj. dolnośląskie)
• Pieńsk (zgorzelecki, woj. dolnośląskie)
• Nowogrodziec (bolesławiecki, woj. dolnośląskie)