Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Sandr Wdy

Kod obszaru:

PLH040017

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

6320,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmujący równinę sandrową rozciętą dolinami Wdy i jej dopływów oraz rynnami polodowcowymi i zagłębieniami wytopiskowymi. W obniżeniach terenu występują cenne jeziora o małej zawartości składników odżywczych (rezerwat Dury), jedne z najcenniejszych florystycznie, polskich torfowisk przejściowych, podmokłości i zabagnienia (3% powierzchni). W drzewostanach dominuje sosna (lasy iglaste zajmują ponad trzy czwarte obszaru) ale również bardzo cenne kresowe stanowisko grądów środkowopolskich (rez. "Brzęki" – z udziałem brekinii). Tereny rolnicze zajmują około 15%.
Dodatkowo jest to obecnie jedna z największych koncentracji bobra w Polsce.
Obszar jest miejscem występowania cennych siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej: starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne, naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne, nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników, ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe, zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe), torfowiska przejściowe i trzęsawiska, torfowiska nakredowe, górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk, grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny, bory i lasy bagienne, łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, olsy źródliskowe.
Z gatunków wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej stwierdzono tu występowanie 2 gatunków ssaków: bóbr europejski (jedne największych zagęszczeń w Polsce) i wydra, płazy: traszka grzebieniasta i kumak nizinny, ryby: minóg strumieniowy, boleń, różanka, piskorz, koza, głowacz białopłetwy, bezkręgowca: czerwończyk nieparek i rośliny: lipiennik Loesela.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar położony w gminach Osie i Osieck. Do ostoi można dojechać autobusami PKS, komunikacją prywatną lub koleją do miejscowości Tleń, przystanek na linii Grudziądz - Czersk, a następnie drogami lokalnymi już w granicach obszaru.
Teren ostoi jest bardzo atrakcyjny pod względem walorów przyrodniczo-turystycznych i jest reprezentatywny dla przyrody Borów Tucholskich. Znajdują się tutaj Wdecki Park Krajobrazowy i Chojnicko-Tucholski OchK oraz rezerwaty przyrody: Zdrójno, Krzywe Koło w Pętli Wdy, Jezioro Piaseczno, Brzęki im Z. Czubińskiego, Jeziorko Dury, Jezioro Miedzno. Na dużych odcinkach granice obszaru poprowadzono zgodnie z projektowanym rezerwatem Dolina Rzeki Wdy.
Walory turystyczne związane są z szeroką ofertą rekreacyjną rozwiniętą w oparciu o kompleksy jezior i lasów oraz odrębność kulturową (Kociewie) i ciekawą historię. Panują tu doskonałe warunki do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, konnej i sportów wodnych, szczególnie kajakarstwa. Strzelnica sportowa,
W obszarze głównie fascynują osobliwości przyrodnicze np. park przy nadleśnictwie Osie, pomniki przyrody, kręgi kamienne koło miejscowości Osie ale również można zwiedzić zespoły dworsko – pałacowe np. w Jaszczach (obecnie prywatny), stare zabudowania chłopskie np. chata w Tleniu, rozwiązania inżynierskie np. elektrownia wodna i jezioro zaporowe w Żurze z 1930 roku, jedna z najstarszych na Pomorzu, malownicze mosty i wiadukty.
Turyści mogą korzystać z noclegów w hotelach, pensjonatach, ośrodkach wypoczynkowych, kwaterach prywatnych i gospodarstwach agroturystycznych.

Zagrożenia:

Do głównych zagrożeń zalicza się zabudowę rekreacyjną nad Wdą i nadmierną penetrację terenu, zanieczyszczenia wód i dzikie wysypiska śmieci.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Zdrójno - rezerwat przyrody
• Krzywe Koło w Pętli Wdy - rezerwat przyrody
• Jezioro Piaseczno - rezerwat przyrody
• Brzęki im. Z. Czubińskiego - rezerwat przyrody
• Jeziorka Dury - rezerwat przyrody
• Jezioro Miedzno - rezerwat przyrody
• Chojnicko-Tucholski - obszar chronionego krajobrazu
• Wdecki - park krajobrazowy

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• koza - ryba
• piskorz - ryba
• minóg strumieniowy - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy ul. Dworcowa 63, 85-950 Bydgoszcz tel. (52) 518 18 01 lub (52) 551 13 50 do 362, fax (52) 518 18 02 e-mail: sekretariat@rdos-bydgoszcz.pl,http://bydgoszcz.rdos.gov.pl/ Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku ul. Chmielna 54/57; 80-748 Gdańsk tel. (58) 683 68 00, fax (58) 683 68 03 email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, http://gdansk.rdos.gov.pl/ Kujawsko-Pomorska Organizacja Turystyczna ul. Wełniany Rynek 5/8, 85-036 Bydgoszcz (do korespondencji) Urząd Marszałkowski w Toruniu (siedziba): Pl. Teatralny 2, 97-100 Toruń Tel.: (52) 376 70 19, Fax.: (52) 376 70 19 biuro@k-pot.pl, www.k-pot.pl Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Długi Targ 8/10, 80-958 Gdańsk Tel.: (58) 320 41 39, 323 32 03, 323 32 04, 323 32 05, Fax.: (58) 323 32 03 it@prot.gda.pl; www.prot.gda.pl Urzędy Gmin Osie i Osieck RDLP w Toruniu, Nadleśnictwa Osie i Dąbrowa RDLP w Gdańsku, Nadleśnictwo Lubichowo Oddział PTTK w Tucholi

Jednostki administracyjne:

• Osieczna (starogardzki, woj. pomorskie)
• Osiek (starogardzki, woj. pomorskie)
• Osie (świecki, woj. kujawsko-pomorskie)
• Warlubie (świecki, woj. kujawsko-pomorskie)
• Jeżewo (świecki, woj. kujawsko-pomorskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska