Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Horyniec

Kod obszaru:

PLH180017

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

11633 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar leży na wysokości 220–368 m n.p.m. W północnej części obszaru występuje urozmaicona rzeźba terenu i niewielkie zagospodarowanie. W obszarze występują jaskinie - największa z nich - Jaskinia Diabelska ma 19 m długości.

Ponad połowę powierzchni obszaru (51%) zajmują lasy (w tym 32% to lasy iglaste), znaczną część stanowią również grunty orne (34%).

Występujące tu nietoperze - mopki osiągają długość ciała 45–60 mm, masę ciała 7,5-15 g, rozpiętość skrzydeł 240–380 mm. Mopek ma płaski pyszczek z krótkimi uszami zrośniętymi nasadą nad czołem. Związany jest z lasami. Jego podstawowym pokarmem są drobne motyle nocne, które chwyta w locie, w pobliżu koron drzew. Owady lokalizuje za pomocą ultradźwięków. Zimuje w podziemiach, gdzie temperatura wynosi 0-5°C. Gody odbywają się jesienią, a na wiosnę samica rodzi jedno, lub dwoje młodych, które żywią się mlekiem matki, aż do uzyskania samodzielności. Żyją do 22 lat.

W obszarze stwierdzono 5 siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej oraz 6 gatunków zwierząt z Załącznika II tej Dyrektywy, w tym: kolonię rozrodczą nocka dużego oraz zimowiska i żerowiska nocka dużego, nocka łydkowłosego oraz mopka oraz 1 watahę wilków (5-6 osobników) oraz populację przeplatki aurinii - rzadkiego motyla.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar ten znajduje się w obrębie Roztocza Wschodniego (na pograniczu Płaskowyżu Tarnogrodzkiego). Jest łatwo dostępny komunikacyjnie. Można tam dojechać koleją (z kierunków: Rzeszów, Jarosław, Zamość), PKS-em lub samochodem z Lubaczowa kierując się na wschód (21 km), a następnie, drogami lokalnymi, do wybranych fragmentów ostoi. Turyści korzystają z bogatej bazy noclegowej i gastronomicznej w Horyńcu (hotele, ośrodki sanatoryjne, zajazdy, pensjonaty, gospodarstwa agroturystyczne).

Turystyka ekologiczna: Walory przyrodnicze (przyroda rozległego kompleksu lasu na stokach niskich gór) stanowią o atrakcyjności ostoi. W Dziewięcierzu ciekawe formy naturalnych skupisk jałowca pospolitego chroni rezerwat przyrody Sołokija.

Turystyka kwalifikowana: można tu uprawiać turystykę pieszą (szlaki zielony i niebieski), rowerową, konną, zbierać płody leśne, wędkować na sztucznym zbiorniku na rzece Radrużka.

Turystyka uzdrowiskowa: Historia uzdrowiska Horyniec Zdrój sięga XVII w. - czyste powietrze, źródła wód mineralnych (słabo zmineralizowanie wody siarkowo-wodorowe, wodorowo-węglanowe i wapienno-sodowe) oraz złoża borowiny (czyli biologicznie czynnego torfu o specyficznych właściwościach fizykochemicznych) pozwoliły na rozwój leczenia schorzeń gośćcowych, chorób naczyń krwionośnych oraz chorób kobiecych.

Turystyka krajoznawcza: w Horyńcu warto zwiedzić: barokowy kościół z 1758 roku wraz z zespołem klasztornym OO. Franciszkanów oraz Teatr Dworski wybudowany w 1843 r. przez Floriana Ponińskiego, w którym mieści się obecnie Gminny Ośrodek Kultury. Tu organizowane są corocznie „Biesiady Teatralne” (Ogólnopolski Przegląd Amatorskich Zespołów Teatralnych Małych Form). Kościół otoczony jest pomnikowymi drzewami (lipy, jesion, klony oraz graby). W obrębie obszaru, na wzgórzu Hrebcianka, powstał w okresie II wojny światowej system betonowych schronów bojowych (tzw. Linia Mołotowa).

W Radrużu znajdują się drewniana cerkiew i dzwonnica z XVI w. oraz dobudowana w XIX w. kostnica. Otacza je kamienny mur pochodzący z połowy XIX w. Poza tym warto zobaczyć cmentarze z zabytkowymi nagrobkami (m.in. w Starym Bruśnie oraz Nowym Bruśnie, w Dziewięcierzu, Radrużu, Woli Wielkiej), tajemnicze kamienne kręgi zwane "Świątynią Słońca" w Nowinach Horynieckich, "Diabelski Kamień" w okolicach Monasterza, Uroczysko Buczyna w okolicach Werchraty, kamieniołom piaskowców i wapieni w Starym Bruśnie, źródła wywierzyskowe rzeki Brusienki w okolicach Starego Brusna, a także „Kaskady Sopotu”- kilka wodospadów na progach skalnych potoku Sopot, z których największy ma prawie 2 metry wysokości.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należy zaliczyć:

  • dla nietoperzy - penetracja bunkrów zimą, prace remontowe w niewłaściwym okresie i z wykorzystaniem środków toksycznych, likwidacja wlotów, iluminacja zewnętrzna bryły schronienia
  • dla populacji wilka w kompleksie leśnym Horyniec - kłusownictwo, niepokojenie w miejscach rozrodu i wychowu szczeniąt, zwiększenie odstrzałów dzikich zwierząt kopytnych, wzrost ruchu komunikacyjnego
  • dla gąsienic przelatki aurinii – zarastanie podmokłych łąk z czarcikęsem łąkowym

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Południoworoztoczański Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Sołokija - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• nocek duży - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• mopek - ssak
• wilk * - ssak
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• przeplatka aurinia - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa,
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ul. Józefa Piłsudskiego 38, 35-001 Rzeszów tel. (17) 785 00 44 fax (17) 852 11 09 e-mail: sekretariat.rzeszow@rdos.gov.pl, http://rzeszow.rdos.gov.pl/,
  • Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie, Nadleśnictwo Lubaczów,
  • Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody "Salamandra",
  • Stowarzyszenie Speleoklub Beskidzki w Dębicy,
  • Stowarzyszenie dla Natury "Wilk".

Informacja turystyczna:

  • Gminny Ośrodek Kultury, Punkt Informacji Turystycznej, ul. Jana III Sobieskiego 4, 37-620 Horyniec-Zdrój, tel/ fax (16) 6313105, turinfhoryniec@interia.pl
  • Urząd Gminy Horyniec Zdrój, ug@horyniec-zdroj.pl, www.horyniec-zdroj.pl

Jednostki administracyjne:

• Horyniec-Zdrój (lubaczowski, woj. podkarpackie)