Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Dolnej Odry

Kod obszaru:

PLB320003

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

61648,3 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar ostoi leży na wysokości od 0 do 50 m n.p.m. Obejmuje dolinę Odry, pomiędzy Kostrzynem a Zalewem Szczecińskim, wraz z Jeziorem Dąbie. Rozciąga się na długości około 150 km. Wody śródlądowe (stojące i płynące) zajmują 14% obszaru, torfowiska, bagna, siedliska łąkowe i zaroślowe i roślinność przybrzeżna - 35%, a siedliska leśne 31 %. Obszar jest wykorzystywany rolniczo, a także podlega działaniom z zakresu ochrony przeciwpowodziowej. W części ujściowej Odra dzieli się na dwa główne rozgałęzienia - Odrę Wschodnią i Regalicę. Międzyodrze, czyli obszar pomiędzy głównymi odnogami (kanałami), jest płaską równiną z licznymi jeziorkami i mniejszymi ciekami. Jest on okresowo zalewany. Jezioro Dąbie jest rozległym, płytkim zbiornikiem (5600 ha, o głębokości maksymalnej 4 m) zasilanym przez wody opadowe i rzeczne oraz przez wody morskie (zjawisko cofki). Jezioro od nurtu Odry oddzielają wyspy: Czapli Ostrów, Sadlińskie Łąki, Mienia, Wielka Kępa, Radolin, Czarnołęka, Dębina, Kacza i Mewia. W Jeziorze Dąbie występuje bogata roślinność wodna, a wzdłuż brzegu duże powierzchnie zajmują szuwary (głównie trzciny i oczerety), łąki i mokradła, łęgi i zarośla wierzbowe. Na wyspach rosną olsy i łęgi jesionowo-olszynowymi. Obszar charakteryzuje bogata flora roślin naczyniowych z licznymi gatunkami zagrożonymi i prawnie chronionymi oraz zróżnicowane zbiorowiska roślinne. Cały obszar jest ostoją ptaków o randze europejskiej. Teren szczególnie ważny dla ptaków wodno-błotnych (zarówno w okresie lęgowym, wędrówkowym i zimowiskowym), które występują tu w olbrzymich koncentracjach, np. na jesiennym zlotowisku zbiera się do 9000 żurawi. Występują tu co najmniej 34 gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej i 14 gatunków z Polskiej Czerwonej Księgi. Występuje tu również bogata fauna innych zwierząt kręgowych (w tym łosie i bobry).

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar przecinają drogi różnej kategorii: autostrada A6 oraz drogi o znaczeniu lokalnym. Nie do wszystkich miejsc uda się więc dojechać samochodem. Region ten odznacza się wieloma walorami i atrakcjami turystycznymi

Turyści mogą skorzystać z bogatej bazy noclegowej i gastronomicznej w wielkich miastach (Szczecin, Kostrzyn) oraz gospodarstw agroturystycznych a terenie gmin, do których należy teren ostoi. Głównym centrum turystycznym w okolicy ostoi jest Szczecin.

Szczecin:

Turystyka krajoznawcza:

  • Zamek Książąt Pomorskich,
  • Kamienica Loitzów,
  • Klaub 13 Muz (Pałac pod Głowami),
  • Stary Ratusz,
  • Muzeum Narodowe,
  • Książnica Pomorska,
  • Podzamcze,
  • kamienica przy ul. Św. Wojciecha,
  • Bazylika archikatedralna p.w. św. Jakuba ,
  • Kościół p.w. św. Piotra i Pawła,
  • Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa ,
  • Kościół p.w. św. Wojciecha ,
  • kościół p.w. św. Jana Chrzciciela ,
  • Pałac Klasycystyczny,
  • Pałac pod Globusem,
  • Akademia Morska,
  • Wieża Bismarcka,
  • Pomnik Sediny – Pomnik z Kotwicą,
  • Wały Chrobrego, pozostałości umocnień: Brama Portowa , Brama Królewska, Baszta Panieńska,
  • Muzeum Morskie,
  • Muzeum Miasta Szczecina,
  • ogród botaniczny.

Ponadto warto odwiedzić:

Gryfino

Turystyka krajoznawcza:

  • Wiatrak holenderski miejscowość Otoki
  • Młyn wodny miejscowość Otoki
  • Kościół Narodzenia NMP – późnoromańsko-gotycki kościół parafialny
  • Mury obronne – XIV, XV wieku
  • Brama Bańska – wybudowana w XIV wieku
  • Poczta wraz z budynkiem gospodarczym
  • Rzeźnia – zespół budynków z początku XX wieku, budynek produkcyjny z wieżą ciśnień, budynek administracyjno-mieszkalny, magazyn, ogrodzenie
  • Cmentarz wojenny – powstał w 1946 roku w wyniku ekshumacji w latach 1947, 1948, 1953, 1954, 1969, posiada powierzchnię 0,70 ha, założony w 1946r
  • Pałacyk pod Lwami z końca XIX wieku

Turystyka aktywna:

Piesze szlaki turystyczne

  • Nadodrzański – szlak czerwony: Binowo – Chlebowo – Stare Brynki – Gryfino – Dolna Odra – Nowe Czarnowo – Pacholęta – Lubicz – 31,45 km
  • Woja Żelisława – szlak zielony: Binowo – Żelisławiec – Wełtyń – Gryfino – 21,52 km
  • Równiny Wełtyńskiej i Pojezierza Myśliborskiego – szlak niebieski: Chlebowo – Wełtyń – Chwarstnica – Rożnowo – 21,45 km
  • Czepiński – szlak czarny: Czepino PKP – Las Osuchów - Wełtyń – Jezioro Wirów - Żórawie - Pniewo – Dolna Odra - 20,06 km.
  • Artyleryjski – szlak żółty: Szczecin Klucz – Kluczewko – Omulne – Chlebowo – Lisia Miedza – Jarząbki – 10,16km.
  • Stekliński – szlak żółty: Żórawki – Żórawie – Szczawno – Bartkowo – Steklno – Czarnówko – Lubicz – 18,06 km.

Rowerowe szlaki turystyczne

  • Odrzańsko-Bukowy 1R– szlak czerwony: (32,5 km) - Gryfino (plac Barnima) – Gryfino (ul. Targowa) – Żabnica – Dębce – Daleszewo – Stare Brynki – fragment Puszczy Bukowej – Jarząbki (jez. Binowskie – poza gminą Gryfino) – Wysoka Gryfińska – Gardno – Wełtyń – Gryfino – 32,5 km.
  • Wełtyńsko-Tywiański 2R– szlak niebieski: (34,9 km) - Gryfino (plac Barnima) – ścieżka rowerowa do jeziora Wełtyńskiego – Wełtyń – Chwarstnica – Borzym – Borzymek – Mielenko Gryfińskie – Wirówek – Wirów – Gryfino – 34,9 km.
  • Leśny 3R– szlak zielony: (29,5 km) - Gryfino (plac Barnima) – Szczawno – Żórawie – Bartkowo – Gajki – Steklinko – Czarnówko (poza gminą Gryfino) – Pacholęta (poza gminą) – Krzypnica – Krajnik – „Krzywy Las” – Pniewo – Gryfino (Centrum Wodne „Laguna”) – 29,5 km.
  • Stekliński 4R– szlak żółty: (29,5 km) - Gryfino (plac Barnima) – ścieżka rowerowa do jeziora Wełtyńskiego – Wirów – Wirówek – Bartkowo – Śremsko – Steklno – Steklinko – Nowe Czarnowo – Pniewo – Żórawki – Tywina – Gryfino (Centrum Wodne „Laguna”) – 29,5 km
  • Wschodni łącznikowy 5R– szlak pomarańczowy: (16,0 km) - Gardno –Drzenin – Sobieradz – Chwarstnica – Osuch – Mielenko Gryfińskie – Borzymek – 16,0 km. Trasa ta łączy szlak Odrzańsko-Bukowy 1R oraz Wełtyńsko-Tywiański 2R.
  • Omulna łącznikowa 6R - czarny: (3,4 km) Omulny łącznikowy 6R – szlak czarny: Radziszewo – Las Osuchów – Stare Brynki – 3,4 km. Prowadzi od drogi wojewódzkiej 119 (trasa „Dookoła Gór Bukowych) wzdłuż Omulnej (Strumień Wełtyński) do trasy Odrzańsko-Bukowej 1R.
  • Widuchowska łącznikowa 7R - czarny: (4,1 km) Widuchowski łącznikowy 7R– szlak czarny: Krzypnica – Marwice (poza gminą) – Widuchowa (poza gminą) – 4,1 km. Od drogi krajowej 31 (trasa 3R) do Widuchowej.
  • "Zielona Odra" (156 km) - szlak rowerowy biegnący wzdłuż Odry, na odcinku Szumiłowo (woj. lubuskie) - Szczecin, przez jeden z najcenniejszych i najbardziej zachwycających terenów przyrodniczych w skali kraju. " (Szumiłowo - Namyślin - Kłosów - Czelin - Gozdowice - Siekierki - Stara Rudnica - Stary Kostrzynek - Osinów Dolny - Cedynia - Lubiechów Dolny - Bielinek - Piasek - Zatoń Dolna - Krajnik Górny - Krajnik Dolny - Ognica - Widuchowa - Marwice - Krzypnica - Krajnik - Pniewo - Gryfino - Żabnica - Dębce - Stare Brynki - Lesnictwo Radziszewko - Puszcza Bukowa - Szczecin)
  • Odra - Nysa (591 km) - Biegnie od źródeł rzeki Nysy (Góry Izerskie w Czechach) do Morza Bałtyckiego na granicy państwowej pomiędzy Niemcami i Polską. Szlak biegnie po niemieckiej stronie, ale obejmuje tereny po obu stronach granicznych rzek. (Góry Izerskie - Góry Żytawskie - Dolny Śląsk - Łużyce Górne i Dolne - Ziemię Lubuską - Pojezierze Odra-Sprewa - Łęgi Odrzańskie - Narodowy Park Dolina Dolnej Odry i Krajobrazowy Park Doliny Dolnej Odry - Pomorze Przednie - Pomorze Zachodnie - Zalew Szczeciński - Uznam - Wolin)

Imprezy:

  • Gryfiński Festiwal Miejsc i Podróży "Włóczykij"

Cedynia:

  • Kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny z przełomu XIII/XIV w.;
  • Klasztor cysterek z XIII w.;
  • Śródmieście (Ratusz z I połowy XIX w., zabytkowe kamienice, stary młyn wodny z XIV w.);
  • Muzeum Regionalne

Chojna:

  • Stare Miasto (Kościół Mariacki; ratusz; Kościół p.w. Świętej Trójcy z XIV w.; mury obronne);
  • ruiny gotyckiej kaplicy cmentarnej św. Gertrudy

Turystyka aktywna

Szlaki piesze i rowerowe

  • Szlak Nadodrzański (znakowany, czerwony) z Mieszkowic przez Starą Rudnicę, Stary Kostrzynek, Osinów Dolny, Górę Czcibora, Cedynię, Lubiechów Dolny, Puszczę Piaskową i dalej do Chojny, Rurki, Lisiego Pola i dalej do Gryfina i Szczecina;
  • Szlak Wzgórz Morenowych (znakowany, niebieski) z Lubiechowa Dolnego przez Bielinek, Piasek, Puszczę Piaskową, Mętno, Moryń do Mieszkowic;
  • Szlak Pamięci Narodowej (Cedynia, Góra Czcibora, Siekierki, Gozdowice, Czelin, Osinów Dolny).
  • Szlak Zielonej Odry (rowerowy wzdłuż rzeki): Krajnik Dolny, Krajnik Górny, Zatoń Dolna, Piasek, Bielinek, Lubiechów Dolny, Cedynia, Osinów Dolny, Stara Rudnica, Siekierki, Stare Łysogórki, Gozdowice, Stary Błeszyn, Czelin, Kłosów, Namyślin, Kaleńsko, Szumiłowo, Kostrzyn.
  • Szlak Kulinarny – Kuchnia Polska (Osinów Dolny - Cedynia).
  • Szlak Dydaktyczny przez unikatowy w skali europejskiej rezerwat Bielinek.
  • Szlak Cysterski: południowy (Cedynia, Radostów, Siekierki, Stara Rudnica, Stary Kostrzynek, Osinów Dolny).
  • Szlak Cysterski: wschodni (Cedynia, Orzechów, Godków, Czartoryja, Narost, Golice, Cedynia).
  • Szlak Templariuszy: Cedynia, Lubiechów Górny, Chojna, Rurka, Kamienny Jaz, Godków.
  • Szlak Joannicki: z Chwarszczan przez Czelin, Gozdowice, Golice, Cedynię do Chojny, Rurki i zamku w Swobnicy.
  • Szlak Krzyżacki (Cedynia, Golice, Orzechów, Czachów, Chojna).
  • Szlak Nowomarchijski po Ziemi Cedyńskiej: Osinów Dolny, Cedynia, Radostów, Golice, wzdłuż Turwinki, Siekierki (stacja), Stare Łysogórki, Gozdowice (prom).

W Cedyni odbywają się uroczystości historyczne związane z obroną Odry i bitwą pod Cedynią, a także lokalne uroczystości związane z dożynkami gminnymi, nocą świętojańską itp.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń ostoi zalicza się zanieczyszczenia wód pochodzenia rolniczego, przemysłowego i komunalnego oraz kłusownictwo.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Kanał Kwiatowy - rezerwat leśny
• Kurowskie Błota - rezerwat leśny
• Wrzosowiska Cedyńskie - rezerwat leśny
• Wzgórze Widokowe nad Międzyodrzem - rezerwat leśny
• Cedyński Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Odry - rezerwat leśny
• Park Krajobrazowy Ujście Warty - rezerwat leśny
• Obszar Chronionego Krajobrazu "A" (Dębno Gorzów) - rezerwat leśny
• Kostrzyneckie Rozlewisko - rezerwat leśny
• Klucki Ostrów - rezerwat leśny
• Porzecze - rezerwat leśny

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• jarzębatka - ptak
• wodniczka - ptak
• podróżniczek - ptak
• zimorodek - ptak
• lelek - ptak
• sowa błotna - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• batalion - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• rybołów - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• czapla biała - ptak
• bielaczek - ptak
• łęczak - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, ul. Jagiellońska 32, 70-382 Szczecin, tel. (91) 43 05 200, fax. (91) 43 05 229, e-mail: sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, www.szczecin.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Goleniów (goleniowski, woj. zachodniopomorskie)
• Banie (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Cedynia (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Chojna (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Gryfino (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Mieszkowice (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Widuchowa (gryfiński, woj. zachodniopomorskie)
• Boleszkowice (myśliborski, woj. zachodniopomorskie)
• Kołbaskowo (policki, woj. zachodniopomorskie)
• Szczecin (Szczecin, woj. zachodniopomorskie)