Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Przeplatki nad Bystrzycą

Kod obszaru:

PLH020055

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

834,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja w całości położona jest na Nizinie Śląskiej, w dolinie rzeki Bystrzycy (dopływ Odry), na długości ośmiu kilometrów (od miejscowości Zachowice na wschodzie do miejscowości Milin na zachodzie), a jej szerokość w najszerszym punkcie nie przekracza 1,5 km. Znaczna większość terenu ostoi pokryta jest przez lasy mieszane, których głównymi gatunkami lasotwórczymi są: grab, jesion, lipa drobnolistna oraz dąb szypułkowy. Gatunki tych drzew tworzą zarówno grądy, łęgi jak i zbiorowiska przejściowe. Natomiast w części południowo-zachodniej dominuje mozaika pól, zadrzewień śródpolnych i ciepłolubnych zarośli zlokalizowanych wzdłuż dróg i cieków wodnych. Dolina ta stanowi bardzo ważny korytarz ekologiczny.
Ostoja została ustanowiona ze względu na fakt, iż jest ona kluczowa dla zachowania populacji motyla przeplatki maturny. Znajduje się tutaj ponadto drugie co do wielkości stanowisko łęgów olchowo-jesionowych w Polsce Pd-Zach. Odnotowano ponadto występowanie kolonii rozrodczych nietoperzy – nocka dużego, która schronienie znalazła w kościele w Milinie oraz kolonii rozrodczej mopka, znajdującej się w Maniowie. Ogółem zidentyfikowanych zostało osiem siedlisk wymienionych w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej (w tym bardzo dobrze zachowane łęgi wiązowo-jezionowe, grąd oraz starorzecza), zajmujących łącznie prawie czterdzieści procent całkowitej powierzchni ostoi. Żyje tutaj łącznie 5 gatunków zwierząt wymienionych w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej (mopek, nocek duży, wydra, motyl przeplatka maturna oraz kozioróg dębosz – owad z podrzędu chrząszczy wielożernych). Ponadto, odnotowano występowanie 18 gatunków roślin znajdujących się pod ochroną (10 spośród nich podlega całkowitej ochronie), najpospolitszym spośród nich jest śnieżyczka przebiśnieg (składnik runa w lasach łęgowych i grądowych).
Większość terenu ostoi położona jest w granicach Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy, utworzonego  dla zachowania i popularyzacji walorów przyrodniczych, historycznych i krajobrazowych przy zachowaniu racjonalnej gospodarki na tym terenie.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Ostoja administracyjnie położona jest w województwie dolnośląskim, powiecie wrocławskim, na terenie należącym do trzech gmin: Mietków (wsie: Milin, Proszowice, Maniów Wielki), Sobótka (wieś Okulice ) i Kąty Wrocławskie (wsie: Czerńczyce, Zachowice, Kamionna).
Najlepszy dojazd jest do Mietkowa, gdzie oprócz dogodnych połączeń PKP (z Wrocławia Głównego, Wałbrzycha Głównego, Jaworzyny Ślaskiej, Jeleniej Góry/Szklarskiej Poręby, Poznania Głównego, Konina) dotrzeć można również komunikacją PKS.
Obszar ostoi to przede wszystkim malowniczy krajobraz Doliny Baryczy, z licznymi starorzeczami. Część spośród nich jest zabagniona, inne wykorzystywane są jako pastwiska lub łąki, natomiast niektóre z płytszych zbiorników zarośnięte są żyzną roślinnością.
Ze względu na fakt, iż nie rozwinęła się tutaj jeszcze turystyka, obszar ten jest doskonałym miejscem dla osób poszukujących spokoju i ciszy, gdzie wybrać się można na długie wycieczki wśród piękna przyrody, w spokoju i ciszy. W tym celu skorzystać można z przygotowanego szlaku (zielonego) wiodącego z Jarnołtów przez  Samowtór - Gałów - Bogdaszowice - Małkowice - Sośnicę a kończącego się w Kątach Wrocławskich. Spacerując można połączyć przyjemne z pożytecznym, gdyż tutejsze lasy obfitują w szereg gatunków grzybów i są rajem dla grzybiarzy.
Oprócz walorów przyrodniczych wartymi zobaczenia są również miejsca i obiekty stworzone ręką człowieka. Tereny leżące w dolinie tej rzeki są uważane za obszary cechujące się najstarszym osadnictwem na Śląsku, przy czym najwięcej znalezisk pochodzi z okresu kultury łużyckiej. W Milinie odkryto jedno z najstarszych grodzisk z okresu wczesnego średniowiecza (datowane na X – XI w.) – obecnie jest to kilkumetrowe wzniesienie. W Milinie wartymi zobaczenia są m.in. pałac renesansowy (pochodzący z początku XVII w.), kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła (który został wzniesiony w XIV w.), ruiny gorzelni i kościoła ewangelickiego. W Paszkowicach natomiast zabytkiem wartym zobaczenia jest pałac z początku XVIII w. oraz dwa krzyże pokutne, które według wierzeń i tradycji były postawione jako pokuta za popełnioną w tej miejscowości zbrodnię przez rodziny winowajców. Na krzyżach wyrzeźbione są narzędzia zbrodni.
Ostoja jest również doskonałym miejscem dla miłośników sportów wodnych. We wsi Paszkowice znajduje się, chętnie odwiedzany przez turystów, zbiornik wodny. Otaczający go teren zagospodarowany został do celów rekreacyjnych i wypoczynkowych (hotel, parkingi, pola namiotowe, restauracja).
Sporą atrakcją turystyczną jest położone niedaleko Jezioro Mietkowskie (powstałe w wyniku wybudowania w latach osiemdziesiątych zapory na rzece Bystrzyca). Jezioro to jest głównie wykorzystywane do wydobywania kruszywa, jednakże może być również doskonałym miejscem dla wędkarzy. Okolice zbiornika stanowią centrum rekreacyjne. Nad jego brzegiem położone jest pole namiotowe, przystań z wypożyczalnią łódek oraz restauracja.
Duża tafla zbiornika sprawia, iż jest to doskonałe miejsce do uprawiania windsurfingu. Ponadto, jedną z ważniejszych imprez na tym terenie jest odbywający się w lipcu spływ z Mietkowa (spod zapory) do Skałki.
Noclegi Baza turystyczna na tym terenie jest słabo rozwinięta. Noclegu najlepiej szukać w Mietkowie.
Dolnośląska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Igielnej 13 we Wrocławiu. Można zajrzeć na stronę internetową Organizacji: www.dot.org.pl lub w razie konkretnych pytań skontaktować się mailowo: dot@dot.org.pl.
Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Dzierżonowie, Trzebnicy, Kłodzku, Szklarskiej Porębie, Kudowie Zdroju, Karpaczu, Ząbkowicach, Lądku Zdroju.

Zagrożenia:

Istotne zagrożenie dla zasobów przyrodniczych ostoi stanowi wybudowany poniżej Zbiornik Mietkowski oraz prace regulujące koryto rzeczne. Zagrożeniem są w tym przypadku między innymi nagłe zmiany przepływów w rzece, erozja dna rzeki a co za tym idzie obniżenie poziomu wód gruntowych. Stanowi to szczególne zagrożenie dla lasów łęgowych i grądowych. Do działań człowieka mogących w znacznym stopniu wpłynąć negatywnie na istnienie ostoi zaliczyć należy przekształcanie żyznych lasów grądowych pod pola uprawne. Negatywny wpływ może mieć ponadto przebudowa drogi gminnej Milin-Okulice.
Formy ochrony przyrody: większość terenu ostoi znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego Doliny Bystrzycy utworzonego w 1998 r.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• mopek - ssak
• nocek duży - ssak
• wydra - ssak
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• przeplatka maturna - bezkręgowiec
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu Plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław rdossekr@duw.pl, http://wroclaw.rdos.gov.pl
Dolnośląska Organizacja Turystyczna ul. Igielna 13, 50-117 Wrocław Tel.: (71) 344 11 09, Fax.: (71) 341 79 92 dot@dot.org.pl, http://www.dot.org.pl
Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu

Jednostki administracyjne:

• Kąty Wrocławskie (wrocławski, woj. dolnośląskie)
• Mietków (wrocławski, woj. dolnośląskie)
• Sobótka (wrocławski, woj. dolnośląskie)