Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Dolnej Tanwi

Kod obszaru:

PLH060097

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

8518 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar leży na wysokości 180-310 m n.p.m. i obejmuje dolinę Tanwi, od miejsca gdzie wypływa z Puszczy Solskiej aż do jej ujścia do Sanu. Dolina Tanwi oddziela Równinę Biłgorajską od Płaskowyżu Tarnogrodzkiego i jest przykładem przełomów rzecznych Roztocza. Tanew płynie płaską doliną, szeroką na kilkaset m (do 1 km), z licznymi, często kilkukilometrowymi starorzeczami. Dolinę budują gliny, piaski, mady i torfy. Rzeka jest częściowo uregulowana.

Występuje tu aż 18 cennych siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej i 26 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Stwierdzono tu także występowanie zwierząt wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej: 4 gatunków ssaków, 3 gatunki płazów i gadów, 3 gatunki ryb i 4 gatunki bezkręgowców oraz 1 gatunek rośliny (starodub łąkowy, blisko południowej granicy swego zasięgu w Polsce).

W ostoi występują także inne, ważne gatunki: ssaki – łoś, sarna, jeleń, kuna leśna, kuna domowa, borsuk, orzesznica, dzik, ptaki - czapla siwa, gęś gęgawa, cyraneczka, kaczka krzyżówka, cyranka, płaskonos, głowienka, kaczka czernica, łabędz niemy, nurogęś , perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi, perkozek, kokoszka (kurka wodna), bekas kszyk, łyska, wodnik, samotnik, słonka, czajka, płazy - ropucha, ropucha paskówka, ropucha paskówka, rzekotka drzewna, grzebiuszka ziemna, żaba moczarowa, żaba wodna, żaba jeziorkowa, żaba śmieszka, żaba trawna, traszka zwyczajna, gady - padalec zwyczajny, gniewosz plamisty, jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata, ryby - piekielnica, kiełb krótkowąsy, słonecznica, lipień, lipień, bezkręgowce - mieniak strużnik, mieniak tęczowiec, dostojka laodyce, strzępotek hero, strzępotek soplaczek, szlaczkoń torfowiec, rojnik morfeusz, pokłonnik osinowiec, przeplatka diamina, pasyn wołowiczek, paź królowej, modraszek bagniczek. Wartość siedlisk przyrodniczych podnosi występowanie rzadkich roślin: lopuch hajní, turzyca drobna, turzyca dwupienna, turzyca bagienna, ostrożeń siwy, cibora żółta, kukułka krwista, kukułka plamista, kukułka szerokolistna, goździk piaskowy, goździk okazały, widlicz spłaszczony, rosiczka okrągłolistna, nerecznica grzebieniasta, kruszczyk szerokolistny, kruszczyk błotny, goryczka wąskolistna, bodziszek żałobny, wąkrota zwyczajna, kosaciec syberyjski, sitniczka szczecinowata, listera jajowata, bobrek trójlistkowy, grzybienie północne, nasięźrzał pospolity, tłustosz pospolity typowy, podkolan biały, przygiełka biała, szczaw wodny, bagnica torfowa, tarczyca oszczepowata, starzec bagienny, czarcikęsik Kluka, jemioła pospolita, wolffia bezkorzeniowa.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Obszar jest stosunkowo łatwo dostępny komunikacyjnie. Przecinają go drogi Nisko – Ulanów, Harasiuki – Biłgoraj, Biłgoraj – Sieniawa, Józefów – Tarnogród, Zamość – Cieszanów. Do obszaru można dojechać autobusami PKS, komunikacją prywatną lub koleją linii Nisko – Zwierzyniec (do stacji Biłgoraj). Turyści mogą korzystać z noclegów w hotelach w Biłgoraju lub w ośrodkach wypoczynkowych i gospodarstwach agroturystycznych.

Turystyka ekologiczna: Walory przyrodnicze (przyroda średniej wielkości rzeki podgórskiej) stanowią o atrakcyjności ostoi.

Turystyka kwalifikowana: można tu uprawiać turystykę pieszą, rowerową, konną, wędkarstwo, kajakarstwo.

Turystyka wypoczynkowa: W dolinie Tanwi zlokalizowane są wsie letniskowe:

  • Ulanów: dawny ośrodek flisacki (w 2009 w Ulanowie odbył się Międzynarodowy Zjazd Flisaków), dziś prężny ośrodek wikliniarski. Warto tu zwiedzić: kościół parafialny pw. św. Trójcy (tzw. flisacki) z 1660 roku, kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela i Św. Barbary wzniesiony w 1643 r., drewniane domy z XIX wieku, kirkut z 1700 r.
  • Harasiuki: w końcu września organizowana jest impreza mykologiczna: „Grzyby Harasiuki”.

W Wólce Biskiej projektuje się utworzenie uzdrowiska.

Turystyka krajoznawcza: Na całym terenie ostoi występują dobrze zachowane, zabytkowe zabudowania wiejskie. W pobliskim Biłgoraju warto zwiedzić kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Warto też wziąć udział w imprezach cyklicznych, takich jak: Ogólnopolski Rajd Samochodowy o „Puchar Tanwi" (czerwiec, Automobilklub Biłgorajski), rajdy rowerowe np. Modelowym Traktem czy „Gwiaździsty Rajd Rowerowy. Wzgórze Polak”.

Zagrożenia:

Do głównych zagrożeń dla ekosystemów torfowiskowych i bagiennych zalicza się zmianę stosunków wodnych (melioracje), zanieczyszczenia wód oraz wylesianie. Ekosystemom łąk zagraża zmiana sposobu (np. uprawa czy tworzenie stawów rybnych łąk) lub zaniechanie ich użytkowania. Groźna jest niekontrolowana eksploatacja piasków, żwiru i torfu, zaśmiecenie, zabudowa letniskowa i planowana budowa sanatorium w Wolce Biskiej.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Południoworoztoczański Park Krajobrazowy - park krajobrazowy
• Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej - park krajobrazowy
• Źródła Tanwi - rezerwat przyrody
• Nad Tanwią - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bączek - ptak
• czapla biała - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• trzmielojad - ptak
• gadożer - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• kropiatka - ptak
• zielonka - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• lelek - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• lerka - ptak
• świergotek polny - ptak
• podróżniczek - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• ortolan - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• żółw błotny - gad
• minóg strumieniowy - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• zalotka większa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• przeplatka aurinia - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• starodub łąkowy

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, http://www.lublin.rdos.gov.pl, fax: (081) 74 24 330, tel.: (081) 74 24 312
  • Starostwa Powiatowe: Lubaczów, Nisko, Biłgoraj
  • PTOP "Salamandra"
  • Nadleśnictwo Biłgoraj ul. Zamojska 9623-400 Biłgoraj tel.(084) 686 00 28, (084) 686 80 99 fax. (084) 696 42 59 nadlesnictwo.bilgoraj@lublin.lasy.gov.pl
  • Urząd Gminy Harasiuki ul. Harasiuki 112a (+48 15) 879-13-06 (+48 15) 879-13-06

Informacji turystycznej udzielą:

  • Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. M.C. Skłodowskiej 5 p. 107, Lublin, tel.: (81) 532 14 48, fax.: (81) 532 14 48, e-mail: d.lachowska@wp.pl, strona internetowa: http://www.lrot.pl
  • PTTK o/Biłgoraj ul. Kościuszki 28 23-400 Biłgoraj e-mail: opttkbilgoraj@op.pl
  • Powiatowy Ośrodek Informacji Turystycznej ul. Kościuszki 41/43 23-400 Biłgoraj tel: (084) 688 00 00 http://www.bilgorajski.pl/poit, e-mail: poitbilgoraj@interia.pl

Jednostki administracyjne:

• Ulanów (niżański, woj. podkarpackie)
• Harasiuki (niżański, woj. podkarpackie)
• Biszcza (biłgorajski, woj. lubelskie)
• Księżpol (biłgorajski, woj. lubelskie)
• Łukowa (biłgorajski, woj. lubelskie)
• Obsza (biłgorajski, woj. lubelskie)