Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Bory Dolnośląskie

Kod obszaru:

PLB020005

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

172093,4 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Bory Dolnośląskie obejmują jeden z największych w Polsce zwartych kompleksów leśnych. Obszar położony jest głównie na Nizinie Śląsko-Łużyckiej, południowa jego część wkracza w niewielkim stopniu na teren Pogórza Izerskiego. Bory leżą w dorzeczu Odry, a główną rzeką regionu jest Bóbr, do którego uchodzą Kwisa, Czerna Wielka i Czerna Mała. Zachodnia część obszaru znajduje się w zlewni Nysy Łużyckiej. Dominują tu ubogie, piaszczyste siedliska borowe. Drzewostan budują bory sosnowe z ubogim runem, które budują głównie wrzosy i borówki. W piętrze podszytu występują jedynie żarnowiec i jałowiec. Dominującym gatunkiem jest sosna z domieszką dębów, brzozy, buka oraz jodły i świerka. Na żyźniejszych siedliskach występują płaty borów mieszanych i fragmenty lasów liściastych: buczyn i grądów. W okolicy Węglińca znajdują się kompleksy stawów rybnych - Stawy Parowskie. Urozmaiceniem terenu są stanowiska kosodrzewiny na torfowiskach oraz rozległe wrzosowiska i brzeziny w rejonie Świętoszowa, a na zagłębieniach fragmenty olsów. W ostoi stwierdzono występowanie 19 lęgowych gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. 9 gatunków ptaków zostało umieszczonych na liście ptaków zagrożonych w Polskiej czerwonej księdze zwierząt. Bory są najważniejszą w południowo-zachodniej części Polski ostoją bielika, cietrzewia i głuszca. Na obszarze stwierdzono występowanie jednej z największych liczebnie populacji włochatki i sóweczki spośród wszystkich ostoi ptaków w Polsce. Ta znaczna liczebność włochatki i sóweczki to występowanie 80 par lęgowych. Wiele fragmentów obszaru Bory Dolnośląskie chronionych jest w formie rezerwatów oraz uznanych zostało za specjalne obszary ochrony siedlisk Natura 2000.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Ostoja Bory Dolnośląskie leży w pobliżu granicy z Niemcami z głównym ośrodkiem turystycznym w Szprotawie. Do Szprotawy można dojechać z Bolesławca. Dojazd zbiorowy PKP odbywa się do Żagania lub Bolesławca. Przez tereny gminy Pieńsk przebiegają ważne szlaki komunikacyjne - droga krajowa nr 4 Zgorzelec-Wrocław, droga wojewódzka nr 351 Zgorzelec - Zielona Góra, droga wojewódzka nr 353 (łącząca drogę krajową nr 4 z drogą nr 351), linia kolejowa Drezno (Niemcy) - Wrocław. Będąc na terenie ostoi warto zobaczyć muzeum ziemi Szprotawskiej zlokalizowane w zabytkowej bramie Żagańskiej. Schrony lotnicze przy Dolnośląskich Zakładach Odlewniczych. Zwiedzić należy też cmentarz Żydowski w Puszczykowie oraz staw turkusowy koło Mołomic. Zobaczyć można również jedną z niewielu zachowanych w Polsce wież rycerskich w Witkowie z freskami z XV wieku ukazujące ślub szlachecki. Warto też obejrzeć wiadukt Hitlera na rzece Bóbr pomiędzy wsiami Lesznem Górnym a Kozłowem. Wiadukt powstał w latach 1937/38 za rządów Hitlera, stanowiąc połączenie komunikacyjne z poligonem świętokrzyskim. Organizowane są w Borach obozy survivalu dla dzieci i młodzieży organizowane przez Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej i Obrony Kraju. Na obszarze ostoi można przenocować w hotelu Martpol lub w motelu "Dworek" lub zatrzymać się w gospodarstwie agroturystycznym w Przemkowie. Dzięki dużej liczbie rzek na terenie ostoi jest też dużo ryb. Najbardziej atrakcyjne tereny dla wędkarzy to rzeka Bóbr i Szpotawa. Bliższe informacje można uzyskać w Punkcie Informacji Turystycznej w Bolesławcu.

Zagrożenia:

Zagrożeniem dla obszaru jest intensyfikacja gospodarki stawowej, zmniejszenie ilości wody w stawach. Inne możliwe zagrożenia to:
- wyrąb starodrzewu i drzew dziuplastych, usuwanie martwego drewna z lasu, stosowanie zrębów zupełnych,
- penetrowanie siedlisk przez ludzi i zwierzęta domowe oraz zabijanie ptaków nierozpoznanych może również prowadzić do niekorzystnych zmian w chronionych populacjach ptaków,
- zalesianie łąk, pastwisk, torfowisk oraz bagien.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Torfowisko pod Węglińcem - rezerwat przyrody
• Żurawie Bagno - rezerwat przyrody
• Buczyna Szprotawska - rezerwat przyrody
• Torfowisko Borówki - rezerwat przyrody
• Wrzosiec koło Piasecznej - rezerwat przyrody
• Czarne Stawy - rezerwat przyrody
• Buczyna Piotrowicka - rezerwat przyrody
• Łuk Mużakowa - park krajobrazowy
• Przemkowski Park Krajobrazowy - park krajobrazowy
• XXIX województwa lubuskiego - obszar chronionego krajobrazu
• XXXII województwa lubuskiego - obszar chronionego krajobrazu
• Dolina Czarnej Wody - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian biały - ptak
• bocian czarny - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• głuszec - ptak
• kropiatka - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• puchacz - ptak
• sóweczka - ptak
• włochatka - ptak
• lelek - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• lerka - ptak
• świergotek polny - ptak
• jarzębatka - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• muchołówka mała - ptak
• gąsiorek - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• wydra - ssak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław rdossekr@duw.pl, http://wroclaw.rdos.gov.pl
Dolnośląska Organizacja Turystyczna ul. Igielna 13, 50-117 Wrocław Tel.: (71) 344 11 09, Fax.: (71) 341 79 92 dot@dot.org.pl, http://www.dot.org.pl
Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu
Urząd miasta i gminy Szprotawa

Jednostki administracyjne:

• Małomice (żagański, woj. lubuskie)
• Żagań (żagański, woj. lubuskie)
• Iłowa (żagański, woj. lubuskie)
• Przewóz (żarski, woj. lubuskie)
• Wymiarki (żagański, woj. lubuskie)
• Osiecznica (bolesławiecki, woj. dolnośląskie)
• Szprotawa (żagański, woj. lubuskie)
• Niegosławice (żagański, woj. lubuskie)
• Przemków (polkowicki, woj. dolnośląskie)
• Radwanice (polkowicki, woj. dolnośląskie)
• Gozdnica (żagański, woj. lubuskie)
• Węgliniec (zgorzelecki, woj. dolnośląskie)
• Bolesławiec (bolesławiecki, woj. dolnośląskie)
• Chocianów (polkowicki, woj. dolnośląskie)
• Gromadka (bolesławiecki, woj. dolnośląskie)
• Pieńsk (zgorzelecki, woj. dolnośląskie)
• Nowogrodziec (bolesławiecki, woj. dolnośląskie)
• Chojnów (legnicki, woj. dolnośląskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska