Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Wełny

Kod obszaru:

PLH300043

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1447 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

W ramach Shadow List 2004 proponowano objęcie ochroną większego obszaru (2082,4 ha)

Opis przyrodniczy:

Obszar chroni dolny, silnie meandrujący odcinek rzeki Wełny o długości ponad 14 km, od ujścia Strugi Sokołowskiej do ujścia Wełny do Warty. Ostoja znajduje się pomiędzy miejscowościami Rogoźno a Oborniki, stanowiąc wschodnią granicę międzyrzecza Warty i Noteci. Dolina Wełny porośnięta jest lasami sosnowymi i zajęta jest częściowo przez użytki rolne. Wzdłuż samej rzeki znajdują się fragmenty grądów, łęgów i ekstensywnie użytkowanych łąk. Wełna należy do silnie eutroficznych, o niewielkiej przejrzystości wody rzek i cechuje się wysokimi stężeniami chlorofilu "a" w związku oddziaływaniem eutroficznych jezior położonych w środkowym i górnym biegu. Rzeka tradycyjnie wykorzystywana jest przez młyny i elektrownie wodne. W obszarze ostoi charakteryzuje się dużymi spadkami terenu i silnym nurtem, co sprawia, że występująca tutaj flora i fauna jest charakterystyczna dla krainy brzany (według typologii rybackiej). Dno jest z reguły żwirowe, piaszczyste lub kamieniste, a utworzone progi spiętrzające wodę nadają rzece charakteru potoku górskiego. W nielicznych zakolach oraz bezpośrednio przy brzegach nagromadzone osady sprzyjają wzrostowi roślinności.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Do Rożnowa można dojechać PKP lub drogą numer 11 prowadzącą z Poznania do Piły. Dolina Wełny położona jest w województwie wielkopolskim.

Na terenie ostoi znajduje się ścieżka dydaktyczna przyrodniczo-leśna "Dolina Wełny" w Rożnowie. Trasa ścieżki ma długość 16,5 km i zaprojektowana została z myślą o turystyce konnej i rowerowej. W starym młynie we wsi Jaracz urządzono Muzeum Młynarstwa, które możemy zwiedzić. Po zwiedzeniu muzeum warto na chwilę wstąpić do położonej w bliskim sąsiedztwie farmy strusi, obejrzeć te interesujące ptaki i zapoznać się z ich zwyczajami. Znajdują się tutaj pomniki przyrody takie jak zrośnięte sosny. Kolejnym miejscem godnym uwagi, a związanym z historią tych ziem jest cmentarz z okresu II wojny światowej. Na obszarze około 3 ha występują zbiorowe mogiły pomordowanych przez hitlerowców w latach 1939 - 1943. Liczbę ofiar szacuje się na około 12000. Niedaleko ujścia rzeki Flinty do Wełny rośnie 320 letni dąb-kolejny pomnik przyrody.

W Rogoźnie można przenocować w motelu, hotelu lub ośrodku rekreacyjno-sportowym lub w gospodarstwie agroturystycznym. Znajdują się tu liczne zabytki jak: "Pałac w Wełnie" w Obornikach, Pałac w Wargowie, "Pałac w Siernikach" w Rogoźnie oraz Pałac w Budziszewku. Więcej informacji turystycznej można zdobyć w Centrum Informacji Miejskiej w Poznaniu.

Ponadto warto zobaczyć:

  • pomnik w Boguniewie - upamiętniający egzekucję czterech Polaków dokonaną przez hitlerowców w dniu 23 września 1939r. Miejsce pamięci znajduje się obok nieczynnego już dziś cmentarza ewangelickiego używanego przez zamieszkujących Boguniewo do II wojny światowej Niemców.
  • krzyż w Nienawiszczu - upamiętnia zabójstwo młodego Polaka przez owładniętego ideologią hitlerowską Kurta Henke w dniu 8 września 1939r.
  • pomnik Orła Białego w Słomowie - pomnik ku czci żołnierzy I wojny światowej, Powstańców Wielkopolskich 1918/19, żołnierzy wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku.
  • Zespół pałacowo-parkowy w Słomowie

Szlaki piesze:

  • Szlak czerwony: Czerwonak - Dziewicza Góra - Okoniec - Zielonka - Rejowiec –Skoki (długość 35,0 km),
  • Szlak czarny: Skoki-szlak czerwony - Skoki PKS - Skoki PKP (długość 1,3 km),
  • Szlak niebieski: Dziewicza Góra - Owińska - Ludwikowo - Tuczno - Zielonka - Głęboczek - Sława Wlkp. (długość 37,4 km),
  • Szlak zielony: Promno - Tuczno - Okoniec - Głęboczek - Łopuchowo (długość 43,6 km),
  • Szlak żółty: Dziewicza Góra - Kicin - Wierzenica - Kobylnica (długość 9,9 km),
  • Szlak czarny: Owińska-szlak niebieski - Owińska PKS - Owińska PKP (długość 3,2 km),
  • Szlak czarny: Murowana Goślina - Okoniec (długość 6,7 km),
  • Szlak czarny: Ludwikowo - Mielno - szlak czerwony (długość 6,3 km),
  • Szlak żółty (Papieski): Kiszkowo – Dąbrówka Kościelna (długość 9,8 km).

Ścieżka rowerowa Rogoźno - Studzieniec - Nienawiszcz - Rezerwat "Buczyna" - Słomowo - Boguniewo - Rogoźno. Ma ona długość 24 km.

Zagrożenia:

Podstawowym zagrożeniem dla walorów przyrodniczych obszaru jest wysoka trofia rzeki Wełny i niski jej stan sanitarny. Tym samym uregulowania wymaga gospodarka wodno-ściekowa w zlewni rzeki, ze szczególną uwagą na odcinakach przepływu rzeki przez miasta Rogoźno i Oborniki Wielkopolskie. W okresie letnim obserwuje się spadki poziomu wody rzeki Wełny, choć mają one charakter naturalny, faktycznie skutkują redukcją rozpuszczalnika zanieczyszczeń. W tym kontekście jeszcze wyraźniejsza jest potrzeba redukcji zanieczyszczeń wnoszonych do rzeki. Ważnym zagrożeniem jest postępująca rozbudowa sieci elektrowni wodnych i związane z tym powstawanie spiętrzeń. Postępowanie takie ogranicza ciągłość ekologiczną rzeki i stanowić będzie poważne zagrożenie dla rozwoju ichtiofauny.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• żuraw - ptak
• zimorodek - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• trzepla zielona - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu, ul. 28 Czerwca 1956 nr 223/229, 61-485 Poznań, tel.: 61 831 11 77, fax 61 831 11 99, e-mail: sekretariat.poznan@rdos.gov.pl, www.poznan.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Oborniki (obornicki, woj. wielkopolskie)
• Rogoźno (obornicki, woj. wielkopolskie)