Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Piska

Kod obszaru:

PLH280048

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

57826,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje Puszczę Piską, jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce. Rzeźba terenu została ukształtowana pod wpływem zlodowacenia bałtyckiego. W północnej części ostoi przeważają utwory morenowe, a w południowej sandry. W części południowej, położonej na Równinie Mazurskiej (sandry), dominują bory sosnowe z domieszką jodły w wilgotniejszych miejscach (jodła jest tam gatunkiem sztucznie wprowadzonym). Lasy łęgowe są zachowane tylko w dolinach potoków. W części północno-wschodniej kompleksu występują mieszane lasy dębowo-sosnowe i grądy, które można traktować jako relikty dawnej Puszczy Jańsborskiej. Przeważają jednak plantacje sosny z domieszką drzew liściastych.

Skutkiem osuszenia licznych śródleśnych mokradeł jest rozprzestrzenianie się olszyn i brzezin, naturalne, nadpotokowe drzewostany jesionowo-olszowe występują rzadko, w niewielkich płatach. W skład obszaru wchodzą przede wszystkim tereny o najlepiej zachowanych lasach z cechami naturalnymi oraz o największym bogactwie gatunkowym. Ostoja obejmuje także liczne, rynnowe jeziora połączone ze sobą rzeką Krutynią. Największe z jezior to Nidzkie (1820 ha, 24 m głęb.), Bełdany (941 ha, 43 m) i Mokre (815 ha, 51 m). Granice obszaru "Puszcza Piska" są silnie rozczłonkowane, gdyż obejmują tylko najcenniejsze fragmenty tego kompleksu leśnego. Chronią one najcenniejsze zlewnie i dorzecza takich rzek, jak np. Krutyni i częściowo Pisy, a także zlewnie jezior: Bełdanów i Nidzkiego. W skład obszaru wchodzą też najlepiej zachowane torfowiska jak np. wokół Mysich Jeziorek, oraz

fragmenty Puszczy o najbardziej zróżnicowanej i urozmaiconej rzeźbie terenu jak np. rejon Niedźwiedziego Kąta. Obszar Ostoi charakteryzuje się niskim zaludnieniem i brakiem większych jednostek osadniczych. W okresie letnim liczba przebywających osób znacznie wzrasta ze względu na popularność turystyczną tego terenu, zwłaszcza dla aglomeracji warszawskiej. Obszar jest fragmentem ostoi ptasiej o randze europejskiej E-23.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Najbardziej znanymi miejscowościami turystyczno - wypoczynkowymi w okolicy ostoi są: Mikołajki, Ruciane - Nida i Pisz. Można do nich dojechać komunikacją PKS z Warszawy i Olsztyna. W tych trzech miastach oraz w Spychowie znajdują się także stacje PKP. Okoliczne miejscowości i wsie oferują wiele miejsc noclegowych w różnorodnej postaci (pola namiotowe, kwatery prywatne, ośrodki wczasowo - wypoczynkowe). Znajduje się tu także wiele hoteli i gospodarstw agroturystycznych. Główne miejscowości letniskowe to Piecki, Ukta, Spychowo, Krutyń i Świętajno. Okolice ostoi przyciągają co roku miłośników sportów wodnych i wędkarstwa. Są tu doskonałe warunki do uprawiania żeglarstwa, jak i organizowania spływów kajakowych m.in. na malowniczej rzece Krutyni. Teren Puszczy Piskiej obfituje również w jagody i grzyby. Niedaleko ostoi znajduje się Stacja Badawcza PAN w Popielnie, w której prowadzony jest m.in. program hodowli wolnej konika polskiego. Warto również wybrać się do Parku Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie i przespacerować się pośród pasących się danieli i saren. Do atrakcji turystycznych tego terenu należy Leśniczówka Pranie - Muzeum im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego nad jeziorem Nidzkim, w której mieszkał i tworzył Gałczyński. Przez całe lato odbywają się tu koncerty i recytacje wierszy pt. Spotkania z cyklu "Muzyka u Gałczyńskiego". Z przystani w miejscowości Ruciane - Nida można wyruszyć na rejs statkiem po jeziorze Nidzki i jeziorze Śniardwy. Warto również zobaczyć tereny w Nadleśnictwie Pisz po przejściu huraganu w lipcu 2002 roku. Część powierzchni pohuraganowej pozostawiona została nieuprzątnięta, by prowadzić tam badania naukowe. Na południowych obrzeżach ostoi znajduje się Nowogród, w którym możemy zwiedzić malowniczo położony Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika. Na terenie Puszczy Piskiej wytyczonych jest wiele szlaków turystycznych i rowerowych m.in. ścieżka rowerowa Pętla Nidzka wokół jeziora Nidzkiego. Istnieje tu również kilka ścieżek przyrodniczych m.in. ścieżka przyrodnicza po lesie popielińskim, w którym można zobaczyć żyjące w lesie koniki polskie. Również ciekawa ścieżka przyrodnicza prowadzi przez rezerwat torfowiskowy "Zakręt" koło Krutyni, w którym można podziwiać owadożerną rosiczkę oraz "pływające wyspy torfowiskowe". Dalsze informacje można uzyskać w Gminnym Centrum Informacji Turystycznej i Promocji Gminy w Ruciane - Nida oraz w Punkcie Informacji Turystycznej w Mikołajkach.

Zagrożenia:

Zagrożeniem może być intensyfikacja ruchu turystycznego i zwiększenie presji rekreacyjnej, a zwłaszcza lokalizacja domków letnich nad jeziorami. Zagrożenie może również stanowić zintensyfikowanie gospodarki leśnej, wędkarstwa oraz gospodarki rolnej. Teren ten jest także potencjalnie wrażliwy na obniżanie poziomu wód gruntowych.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Mazurski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny
• Królewska Sosna - rezerwat leśny
• Zakręt - rezerwat leśny
• Krutynia I - rezerwat leśny
• Krutynia Dolna - rezerwat leśny
• Pierwos - rezerwat leśny
• Strzałowo - rezerwat leśny
• Jezioro Lisiny - rezerwat leśny
• Jezioro Warnołty - rezerwat leśny
• Pupy - rezerwat leśny
• Równina Kurpiowska i Dolina Dolnej Narwi - rezerwat leśny
• Piłaki - rezerwat leśny
• Jezioro Nidzkie - rezerwat leśny
• Jezioro Pogubie Wielkie - rezerwat leśny
• Czaplisko-Ławny Lasek - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• podgorzałka - ptak
• trzmielojad - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• orzeł przedni - ptak
• rybołów - ptak
• jarząbek - ptak
• kropiatka - ptak
• zielonka - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• puchacz - ptak
• sóweczka - ptak
• włochatka - ptak
• zimorodek - ptak
• kraska - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• świergotek polny - ptak
• podróżniczek - ptak
• wodniczka - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• mopek - ssak
• nocek łydkowłosy - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• żółw błotny - gad
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• boleń - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec
• zalotka większa - bezkręgowiec
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• kozioróg dębosz - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sierpowiec błyszczący
• sasanka otwarta
• obuwik pospolity
• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, tel.: (89) 52-32-378, fax.: (89) 52-32-405, sekretariat.olsztyn@rdos.gov.pl, http://olsztyn.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Warmińsko Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax.: (89) 535 35 65, (89) 535 35 66, http://mazury.travel/

Jednostki administracyjne:

• Mikołajki (mrągowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Ruciane-Nida (piski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Piecki (mrągowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Sorkwity (mrągowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Mrągowo (mrągowski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Biskupiec (olsztyński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Pisz (piski, woj. warmińsko-mazurskie)
• Świętajno (szczycieński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Dźwierzuty (szczycieński, woj. warmińsko-mazurskie)
• Rozogi (szczycieński, woj. warmińsko-mazurskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Klubu Przyrodników - SDF pobrany ze strony internetowej Klubu Przyrodników