Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Górnej Wisły

Kod obszaru:

PLB240001

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

24740,2 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Ostoja Dolina Górnej Wisły składa się z Jeziora Goczałkowskiego (zbiornik wody pitnej) i przyległych stawów (zbiorniki intensywnej hodowli karpia, a jesienią rejon polowań na ptactwo wodne) wraz z wpadającymi w tym miejscu prawobrzeżnymi dopływami Wisły. Stawy, założone ponad 600 lat temu, należą do najstarszych w Polsce stawów hodowlanych. Dziś, obok znaczenia gospodarczego, pełnią ważną funkcję ekologiczną: stanowią miejsce bytowania wielu cennych gatunków roślin i zwierząt wodno-błotnych, szczególnie na terenach pozbawionych zbiorników naturalnych. Teren ostoi jest gęsto zamieszkany, z zabudową pośród rozległych pól uprawnych (które stanowią prawie sześćdziesiąt procent powierzchni). Lasy i wody powierzchniowe zajmują po 16 procent powierzchni. Odnotowano tutaj występowanie co najmniej 29 gatunków ptaków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej i 8 gatunków znajdujących się w Polskiej Czerwonej Księdze. W okresie lęgowym obszar zasiedlany jest przez powyżej 1% krajowych populacji takich cennych i rzadkich ptaków, wpisanych do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt, jak: bączek, bąk, dzierzba czarnoczelna, rybitwa białowąsa, ślepowron (jeden z gatunków czapli - ptak gniazdujący w Polsce praktycznie tylko tutaj, w liczbie około 400 par) oraz wielu innych cennych gatunków ptaków. Jest również miejscem odpoczynku i zdobywania pokarmu dla bardzo licznych stad ptaków wodno-błotnych w czasie jesiennych i wiosennych wędrówek. Obszar ten ma rangę ostoi ptasiej o znaczeniu międzynarodowym.
Występują tu następujące gatunki z załącznika I Dyrektywy Ptasiej: bąk, bączek, ślepowron, szablodziób (2 pary w 2002 roku), mewa czarnogłowa, rybitwa czarna, rybitwa rzeczna.
Stawy rybne są także miejscem występowania zagrożonych roślin wodnych, takich jak: kotewka orzech wodny oraz grzybieńczyk wodny.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Do ostoi istnieje dogodny dojazd komunikacją PKP. Krzyżuje się tutaj wiele szlaków komunikacyjnych: Bielsko-Bała - Katowice, Czechowice-Dziedzice - Zebrzydowice, Czechowice-Dziedzice-Trzebinia (Czechowice-Dziedzice są miejscowością do której istnieje dogodny dojazd z Warszawy, czy Gdańska).
Turystyka wypoczynkowa: zbiornik Goczałkowicki, jako zbiornik wody pitnej jest wyłączony z masowej rekreacji, jak kąpiel czy sporty wodne, natomiast wędkarstwo dopuszczane jest jedynie w ograniczonym zakresie w strefie brzegowej.
Turystyka krajoznawcza: W pobliżu warto zobaczyć zespół pałacowo-parkowy (zwany Perłą Górnego Śląska)w pobliskiej Pszczynie. Zachowały się tu oryginalne wnętrza z końca XIX wieku, z czasów Cesarza Wilhelma II i Księżnej Daisy.
Turystyka międzynarodowa: Ostoja położona jest około trzydziestu kilometrów na północ od przejścia granicznego w Cieszynie z Republiką Czeską. W bliskiej odległości jest również kolejowe przejście Markowice Górne.
Turystyka lotnicza: Około pięćdziesięciu kilometrów od ostoi znajduje się Międzynarodowy Port Lotniczy w Pyrzycach koło Katowic.
Baza noclegowo-gastronomiczna jest tutaj dobrze rozwinięta.
Śląska Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Mickiewicza 29 w Krakowie. Można zajrzeć na stronę internetową Organizacji: www.silesia-sot.pl lub w razie konkretnych pytań skontaktować się mailowo: info@silesia-sot.pl.
Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Częstochowie, Zawierciu, Brennie, Wiśle.

Zagrożenia:

Zagrożenie dla ostoi stanowić może:

  • intensyfikacja gospodarki rybackiej lub jej zaniechanie,
  • renowacja stawów,
  • usuwanie roślinności szuwarowej i wysp.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Rotuz - rezerwat leśny
• Skarpa Wiślicka - rezerwat leśny

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• dzierzba czarnoczelna - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa białowąsa - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa czarnogłowa - ptak
• szablodziób - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• ślepowron - ptak
• czapla biała - ptak
• czapla nadobna - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice Strona internetowa RDOŚ: http://www.katowice.rdos.gov.pl

Śląska Organizacja Turystyczna ul. Mickiewicza 29, 40-085 Katowice Tel.: (32) 207 207 1, Fax.: (32) 207 207 2 info@silesia-sot.pl www.silesia-sot.pl
Zespol Parkow Krajobrazowych Wojewodztwa Slaskiego http://www.zpk.com.pl/

Jednostki administracyjne:

• Czechowice-Dziedzice (bielski (śląskie), woj. śląskie)
• Jasienica (bielski (śląskie), woj. śląskie)
• Chybie (cieszyński, woj. śląskie)
• Dębowiec (cieszyński, woj. śląskie)
• Haślach (cieszyński, woj. śląskie)
• Skoczów (cieszyński, woj. śląskie)
• Strumień (cieszyński, woj. śląskie)
• Goczałkowice-Zdrój (pszczyński, woj. śląskie)
• Pszczyna (pszczyński, woj. śląskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska