Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Beskid Żywiecki (ob. siedliskowy)

Kod obszaru:

PLH240006

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

35276,1 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:
proponowany również jako obszar ptasi w ramach Shadow List

Opis przyrodniczy:

Beskid Żywiecki to bardzo rozległa i mocno zróżnicowana pod względem położenia i charakteru grupa górska Beskidów Zachodnich, rozciągająca się wzdłuż południowych granic kraju, od Beskidu Śląskiego aż po Podhale. Od północy graniczy z Beskidem Średnim (Makowskim), a od wschodu z Gorcami. Beskid Żywiecki stanowi najwyższą grupę górską Beskidów Zachodnich. Składa się z kilku pasm górskich, mających układ równoleżnikowy. Wyróżnia się tu zwarte grupy górskie Wielkiej Raczy (1236 m n.p.m.) i Pilska (1557 m n.p.m.). Rzeki Beskidu Żywieckiego mają charakter górski, z gwałtownym spadkami, malowniczymi wodospadami i gęstą siecią potoków. Główne rzeki tego obszaru to Soła i Koszarawa. Osobliwością są nieliczne, drobne jeziorka osuwiskowe. Szatę roślinną tworzą naturalne i półnaturalne zbiorowiska, w tym dobrze wykształcone zespoły lasów iglastych i liściastych. Na spłaszczeniach stokowych, wierzchowinach grzbietowych i w zagłębieniach osuwiskowych występują cenne torfowiska. Występuje tu populacja lęgowa głuszca (50-80 osobników), która przekracza 10% populacji krajowej. Jest to gatunek skrajnie zagrożony w całej Polsce. W okresie lęgowym stwierdzono występowanie jarząbka, puchacza, sóweczki i dzięcioła czarnego, dzięcioła białogrzbietego, dzięcioła trójpalczastego i gąsiorka. Na terenie Beskidu Żywieckiego znajduje się ostaniec denudacyjny w postaci góry Grojec (612 m n.p.m.) w Żywcu, będąca ważnym stanowiskiem archeologicznym. Na obszarze została zachowana pierwotna, karpacka przyroda. Najwyższe szczyty mają dobrze zarysowane piętra roślinne: regla dolnego (lasy jodłowo-bukowe do 1150 m), regla górnego (lasy świerkowe do 1360 m), subalpejskie (kosodrzewina do 1650 m n.p.m.). Potoki wypływające u podnóży Beskidu Wysokiego uchodzą głównie do rzek Soły i Skawy, które stanowią prawobrzeżne dopływy Wisły. Górskie potoki urozmaicone są licznymi kaskadami i wodospadami - np. w Sopotni, Milówce i Korbielowie. Najcenniejsze skupiska roślinności objęte zostały ochroną rezerwatową: Śrubita, Dziobaki, Butorza, Oszast, Rysianka, Romanka, Gawroniec, Muńcoł, Pięć Kopców, Pilsko. Znajdują się tu również pomniki przyrody nieożywionej: jaskinia w Sopotni Wielkiej (10m wysokości), jaskinia Przed Rozdrożem, wodospad na potoku Sopotnia Wielka (długość 101m). Dominującymi skałami są tutaj odporne na wietrzenie piaskowce magurskie, które wraz z łupkami ilastymi tworzą flisz karpacki. Znajdują się tu jeziora osuwiskowe, które można obserwować wśród torfowisk i świerczyn pomiędzy Lipowską i Rysianką. Na obszarze ostoi swierdzono występowanie 50 zbiorowisk roślinnych. Przeważają zbiorowiska leśne, które pokrywają 80% jej powierzchni. Fragmenty naturalnych lasów zachowały się na Pilsku, Romance, Oszaście i Grupie Wielkiej Raczy. W piętrze subalpejskim występują zarośla z jarzębiną w odmianie nagiej, borówczyska bażynowe i zarośla kosodrzewiny. Występuje również podgórski łęg jesionowy, olszynka karpacka, grąd, kwaśna buczyna górska, żyzna buczyna górska, jaworzyna ziołoroślowa. Badania florystyczne wykazały obecność około 100 gatunków roślin naczyniowych, w tym 150 typowo górskich. Do rzadkich gatunków występujących na tym obszarze należą: czosnek syberyjski, niebielistka trwała alpejska, tojad lisi. Obszar stanowi matecznik niedźwiedzia, wilka i rysia.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Istnieje dogodny dojazd koleją do Żywca i Zwardonia, a także PKS Żywiec oraz MZK. Dojazd indywidualny do Żywca umożliwia droga numer 69, z Bielska Białej lub z kierunku Katowic najłatwiej dojechać drogą E75 w kierunku Pszczyna. Z kierunku Gliwic drogą numer 44 do Tychów i w prawo do drogi E75 w kierunku Pszczyny, Bielsko Białej. Głównym ośrodkiem turystyczno wypoczynkowym w okolicy ostoi jest Żywiec. Kuchnia regionalna, a szczególnie kiełbasa żywiecka i piwo Żywiec przyciągają turystów. Bardzo dobrze jest rozwinięta baza noclegowa (hotele, motele, pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, schroniska młodzieżowe, campingi, agroturystyka oraz kwatery prywatne). Łatwo znaleźć dogodne miejsce noclegowe i wypoczynkowe co zachęca do turystyki pieszej. Jezioro Żywieckie zapewnia znakomite warunki do uprawiania sportów wodnych i wypoczynku. Można wybierać pomiędzy żeglarstwem, windsurfingiem, kajakarstwem, wędkarstwem a plażowaniem i biwakowaniem nad brzegiem jeziora. W odległości 3 km od centrum Żywca funkcjonuje w sezonie letnim bezpieczne, bezpłatne kąpielisko. W samym Żywcu znajdują się liczne atrakcje turystyczne: Rynek z Ratuszem, Dzwonnica, Park Żywiecki oraz Stary Zamek w Żywcu. Specyficzny dla regionu jest mikroklimat, który w sezonie zimowym gwarantuje korzystne warunki śniegowe. Najważniejsze ośrodki sportów zimowych to Korbielowo, Zwardoń, Sopotnia Wielka oraz Żywiec (wyciąg na stokach Grojca). Atrakcją turystyczną jest wodospad w Sopotni Wielkiej, ma on 12m wysokości i jest największym wodospadem w Beskidzie Zachodnim. Na obszarze Beskidu Żywieckiego rozbudowana jest górska turystyka piesza. Ścieżki biegną często przez lasy, co zapewnia kontakt z beskidzką fauną i florą. Szlaki turystyczne nie są tak często odwiedzane jak w innych partiach polskich gór. Największą popularnością cieszą się szlaki prowadzące w Pasmo Lipowskiej oraz Pasmo Wielkiej Raczy. Istnieją również dogodne warunki dla kajakarstwa górskiego. Turystyka kajakarska jest szczególnie rozpowszechniona w okolicach świnnej, na Sole w okolicach Węgierskiej Górki. Paralotniarze znajdą możliwość wypoczynku na górze Matyska między Radziechowicami a Przybędzą lub na górze Żar nad jeziorem Żywieckim. Beskid Żywiecki przyciąga licznych turystów z zagranicy, głównie z Niemiec, Czech i Słowacji. Znajdują się tutaj przejścia graniczne ze Słowacją w Glince, Zwardoniu, Górce Gomółce, Borach, Przełęczy Przysłop, Wielkiej Raczy oraz Pilsku. W okolicy Milówki rozwinęła się turystyka rowerowa. Powstały cztery trasy rowerowe o łącznej długości 80 km. Wszystkie przejścia graniczne są również szlakami rowerowymi. Na terenie Żywieckiego Parku Krajobrazowego znajdują się stare drewniane kościoły. Najważniejsze znajdują się w Cięcinie, Żabnicy, Soblówce i Juszczynie i stanowią największe bogactwo beskidzkiej architektury sakralnej. W Żywcu organizowane są cykliczne imprezy kulturalne, regularnie odbywają się koncerty Miejskiej Orkiestry Kameralnej oraz miejscowych chórów. Działają dwa zespoły regionalne: "Ziemia Żywiecka" i "Pilsko", prezentujące folklor regionu, tańce i pieśni oraz wspaniałe stroje. Bliższe informacje można uzyskać w Urzędzie Miasta w Żywcu.
Śląska Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Mickiewicza 29 w Krakowie. Można zajrzeć na stronę internetową Organizacji: www.silesia-sot.pl lub w razie konkretnych pytań skontaktować się mailowo: info@silesia-sot.pl.
Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Częstochowie, Zawierciu, Brennie, Wiśle.

Zagrożenia:

Główne zagrożenia stanowią transgraniczne zanieczyszczenia powietrza oraz pozbywanie się odpadów z gospodarstw domowych.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
• wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum)
• zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) *
• subalpejskie zarośla wierzbowe wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae)
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii
• jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri-Fagetum)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) *
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• górskie bory świerkowe (Piceion abietis część - zbiorowiska górskie)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• jarząbek - ptak
• głuszec - ptak
• puchacz - ptak
• sóweczka - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł trójpalczasty - ptak
• gąsiorek - ptak
• nocek duży - ssak
• wilk * - ssak
• niedźwiedź brunatny * - ssak
• wydra - ssak
• ryś - ssak
• darniówka tatrzańska - ssak
• traszka karpacka - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak górski - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• brzanka - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• biegacz urozmaicony - bezkręgowiec
• konarek tajgowy * - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• widłoząb zielony
• obuwik pospolity
• dzwonek piłkowany*
• tojad morawski
• tocja karpacka

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Powstańców 41a 40-024 Katowice Strona internetowa RDOŚ: http://www.katowice.rdos.gov.pl Śląska Organizacja Turystyczna ul. Mickiewicza 29 40-085 Katowice Tel.: (32) 207 207 1 Fax.: (32) 207 207 2 info@silesia-sot.pl www.silesia-sot.pl Żywiecki Park Krajobrazowy - Oddział Biura Zespołu Parków Krajobrazowych woj. Śląskiego, Żywiec Urząd Miejski w Żywcu

Jednostki administracyjne:

• Jeleśnia (żywiecki, woj. śląskie)
• Świnna (żywiecki, woj. śląskie)
• Rajcza (żywiecki, woj. śląskie)
• Węgierska Górka (żywiecki, woj. śląskie)
• Milówka (żywiecki, woj. śląskie)
• Radziechowy-Wieprz (żywiecki, woj. śląskie)
• Żywiec (żywiecki, woj. śląskie)
• Ujsoły (żywiecki, woj. śląskie)