Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jeziora Wdzydzkie

Kod obszaru:

PLH220034

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

13583,8 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Obszar znajduje się w południowej części Pojezierza Kaszubskiego w dorzeczu Wdy. Stanowi go kompleks mezotroficznych jezior, położonych w krzyżujących się rynnach polodowcowych, wykształconych w obszarze sandrowym. Największym jeziorem jest Wdzydze (970 ha) o maksymalnej głębokości 68 m. Jego cechą charakterystyczną jest występowanie wielu, zalesionych wysp, z których część jest otoczona wąskim pasem szuwarów. W ostoi jest także siedem jezior ramienicowych. Są to: Wdzydze Południowe, Kotel, Kramsko Małe oraz Sominko, Płocice, Wielkie Płocice i Kułkówko. W jeziorach tych znaczną powierzchnię litoralu zajmują zbiorowiska ramienic dominując powierzchniowo. Są to twardowodne, w większości dobrze zachowane i mezotroficzne jeziora. Nieliczne (m.in. Płocice) to płytkie, eutroficzne jeziora, w których mimo wyższej trofii nadal dominują ramienice. Największym jeziorem ramienicowym ostoi są Wdzydze Południowe. Ramienice występują w nim na głębokości od 0,2 do 4 m. Woda jezior ramienicowych w ostoi jest bogata w wapń (30,04 - 46,5 mg Ca/dm3), niemal bezbarwna lub lekko zabarwiona (5 - 25 mg Pt dm3), jej odczyn mieści się w zakresie pH 6,35 - 8,04, a przewodnictwo - 134,8 - 235 S/cm. W otoczeniu jezior występują lasy - bezpośrednio nad brzegami znajdują się drzewostany olszowe i wierzbowe, na pozostałym terenie dominują bory sosnowe. W licznych nieckach wytopiskowych na równinie sandrowej wykształciły się torfowiska wysokie i przejściowe; znacznie rzadziej spotyka się torfowiska nakredowe. W północno-wschodniej części ostoi znajdują się jeziora lobeliowe. W obszarze wyróżniono 17 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Występuje tu 5 jezior lobeliowych i zbiorniki dystroficzne, oraz znajduje się skupienie torfowisk wysokich i przejściowych o typowo wykształconych zbiorowiskach roślinnych. Licznie reprezentowane są rzadkie, zagrożone i chronione prawnie gatunki roślin naczyniowych ze szczególnie bogatą florą roślin torfowiskowych. Na terenie leśnictwa Wdzydze rośnie 11 drzew doborowych wciągniętych do rejestru międzynarodowego. Jest to równocześnie ostoja fauny związanej z biotopami wodno-błotnymi: bobra i wydry, kumaka nizinnego. Występuje tu najliczniejsza populacja troci w Polsce, reprezentowana przez reliktowy gatunek troci wdzydzkiej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Do obszaru można dotrzeć komunikacją autobusową do Dziemian lub do Wdzydz Tucholskich, najlepiej jadąc z Kościerzyny. W większych miejscowościach (np. w Dziemianach) możliwość noclegu. Obszar oraz pokrywający się z nim częściowo Wdzydzki Park Krajobrazowy to jedne z najpiękniejszych zakątków Kaszub. Można tu uprawiać turystykę pieszą, rowerową i wodną (np. kajakową - wypożyczalnia znajduje się we Wdzydzach Kiszewskich). Atrakcją turystyczną jest doskonale wyposażone muzeum etnograficzne we Wdzydzach Kiszewskich, gdzie można zobaczyć stare domostwa, wiatraki i stroje. Interesującym zabytkiem archeologicznym w okolicy jest celtycki kamienny "krąg mocy" w Odrach.

Zagrożenia:

Główne zagrożenia dla tego obszaru stanowią eutrofizacja jezior, wycinka drzew i krzewów, a szczególnie niebezpieczna jest intensywna zabudowa brzegów jezior w celach rekreacyjnych oraz osuszanie i eutrofizacja torfowisk.

Niekorzystne oddziaływania na siedlisko 3140 w południowym basenie Jeziora Wdzydze wynikają z obecności dużej ilości infrastruktury turystycznej wzdłuż południowego i wschodniego brzegu jeziora - głównie ośrodki wypoczynkowe w miejscowościach Borsk i Lipa. Dużym zagrożeniem dla stanu niewielkich powierzchniowo jezior (ramienicowych, lobeliowych i dystroficznych) w ostoi jest ich użytkowanie przez prywatnych dzierżawców/właścicieli. Wiąże się to m.in. z nadmiernym lub niewłaściwym pod względem gatunkowym zarybianiem tych jezior, dostarczaniem karmy dla ryb oraz niszczeniem obrzeży.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Wdzydzki Park Krajobrazowy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• jeziora lobeliowe
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• żuraw - ptak
• puchacz - ptak
• zimorodek - ptak
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• różanka - ryba
• nocek łydkowłosy - ssak

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• skalnica torfowiskowa
• elisma wodna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (58) 68 36 800, http://www.gdansk.rdos.gov.pl, e-mail: wsr@gdansk.uw.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Informator turystyczny http://www.turysta.com.pl/
  • Informacja turystyczna http://www.it-pomorze.pl/
  • Gdańska Informacja Turystyczna PTTK
  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Długi Targ 8/10, 80-958 Gdańsk

Jednostki administracyjne:

• Kościerzyna (kościerski, woj. pomorskie)
• Lipusz (kościerski, woj. pomorskie)
• Dziemiany (kościerski, woj. pomorskie)
• Karsin (kościerski, woj. pomorskie)
• Stara Kiszewa (kościerski, woj. pomorskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska