Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Wieprzy i Studnicy

Kod obszaru:

PLH220038

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

14349 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar dolina rzeki Wieprzy i Studnicy rozciąga się od źródeł koło Wałdowa i Miastka, aż po miejscowość Staniewice koło Sławna wraz z dużymi fragmentami zlewni tych rzek, w tym terenami źródliskowymi. Rzeki te mają naturalny charakter, w niewielkim tylko stopniu zostały przekształcone przez człowieka. Wzniesienia morenowe w otoczeniu dolin dochodzą do ponad 200 m n.p.m. Przełomowe odcinki tych rzek mają podgórski charakter. Szczególnie głęboko wcięta jest rynna rzeki Wieprzy (od źródeł do Bożanki). W zlewni Wieprzy zachowały się duże połacie mokradeł, oraz torfowiska wysokie i bory bagienne (teren rezerwatu Torfowisko Potoczek). W dolinach rzek występują starorzecza, mezotroficzne i dystroficzne jeziora, niektóre otoczone torfowiskami mechowiskowymi i podmokłymi oraz świeżymi łąkami. Występuje tu także jezioro lobeliowe (j. Byczyńskie). Na terenach bezodpływowych, liczne są małe mszary i oczka dystroficzne. Cały obszar charakteryzuje się dużą lesistością. Strome zbocza (Pradolina Pomorska) i liczne wąwozy są porośnięte grądami oraz kwaśnymi i żyznymi buczynami, a w obszarach źródliskowych występują olsy źródliskowe i podgórskie łęgi.. Dolina Wieprzy i Studnicy obejmuje szereg ważnych siedlisk z Dyrektywy Siedliskowej (łącznie 21 typy siedlisk). Są to również bardzo ważne siedliska dla cennej fauny obszaru. Na szczególną uwagę i podkreślenie zasługuje:

  • jako najcenniejsze przymorskie rzeki, które w nieznacznym stopniu zostały przekształcona krajobrazowo;
  • prawdopodobnie najbardziej podgórski charakterze rzeki ze wszystkich rzek przymorskich;
  • jedno z większych koncentracji zjawisk źródliskowych na Pomorzu;
  • malowniczy krajobraz z rozległymi kompleksami leśnymi w obrębie Pradoliny Pomorskiej;
  • rozległe kompleksy lasów łęgowych o podgórskim charakterze;
  • znaczny udział roślin rzadkich i zagrożonych z Czerwonych List;
  • największa znana populacja słodkowodnego krasnorostu Hildenbrandtia rivularis na Pomorzu;
  • obecność w Wieprzy cennych gatunków ryb łososiowatych;
  • liczne i bardzo dobrze zachowane biotopy dla ptaków drapieżnych: orlika krzykliwego, błotniaka stawowego, kani rudej, bielika, czy puchacza oraz dla ptaków związanych z obszarami wodno-błotnymi - bociana białego, bociana czarnego, zimorodka, czy żurawia;
  • jako obszar, dla którego proponuje się utworzenie Parku Krajobrazowego.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Do obszaru można dotrzeć koleją do Sławna. Dolina rzeki Wieprzy jest bardzo atrakcyjna dla turystyki pieszej, rowerowej, istnieje też możliwość spływu kajakowego. W Sławnie warto zobaczyć kościół Najświętszej Marii Panny oraz mury obronne. Atrakcją jest też sąsiedni obszar Natura 2000 "Miasteckie jeziora lobeliowe".

Gmina Darłowo jest gminą nadmorską, niegdyś typowo rolniczą, dzisiaj w przeważającej części turystyczną, położoną w północno - wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Darłowo:

  • Zamek Książąt Pomorskich, zbudowany w latach 1352 - 72 przez księcia Bogusława V, styl gotycki - obecnie siedziba Muzeum Regionalnego.
  • Kościół Mariacki z XIV wieku, Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej, styl gotycki. W bocznej kaplicy pod wieżą znajdują się sarkofagi księcia pomorskiego Eryka 1 oraz siężnych Jadwigi i Elżbiety - żon dwóch ostatnich książąt pomorskich.
  • Kościół p.w. św. Jerzego zbudowany w XV wieku.
  • Kościół parafialny p.w. św. Gertrudy z XV wieku, styl skandynawski gotyk. Oryginalna dwunastoboczna budowla jedyna w Polsce.
  • Brama Kamienna z XIV wieku.
  • Ratusz miejski, przebudowany w 1725 roku, obecnie siedziba władz miejskich.
  • Pomnik Rybaka z 1919 roku, wystawiony ku czci ludzi morza.

W gminie Miastko można uprawiać różne formy wypoczynku, m.in. wędrówki piesze i rowerowe, kąpiele słoneczne i wodne, kajakarstwo, żeglarstwo, wędkarstwo, myślistwo. Przez teren gminy Miastko przebiega lub też bierze swój początek szereg znakowanych pieszych szlaków turystycznych, które z powodzeniem nadają się do uprawy turystyki rowerowej. Szlaki na terenie gminy mają zróżnicowany stopień trudności ze względu na ukształtowanie terenu i odległości. Można je łączyć i pokonywać w czasie kilkudniowych wycieczek, by zobaczyć najciekawsze miejsca na terenie ziemi miasteckiej, jak i jednodniowych pętli. Mniej wprawny turysta może do pewnych miejsc dojechać autobusem lub pociągiem. Na terenie gminy Miastko położone jest największe jezioro lobeliowe w Polsce i Europie Środkowej - Jezioro Bobęcińskie Wielkie o powierzchni 524,60 ha. Łącznie w gminie Miastko znajduje się ponad 100 jezior nad większością których są wyznaczone pola biwakowe i wyprzedaje się sezonowe pozwolenia wędkarskie. Na terenie gminy znajdują się dwa podstawowe szlaki spływu kajakowego: rzeką Wieprzą i rzeką Studnicą. Wprawdzie Wieprza ma swoje źródła na terenie gminy Miastko, jednak spławna i dostępna dla kajaków jest dopiero poza jej granicami, od Bożanki w gminie Trzebielino. Ze względu na dogodniejszy dojazd szlak poprowadzono początkowo wzdłuż Pokrzywnej, jej prawego dopływu. Szlak Wieprzy jest urozmaicony, bardzo malowniczy, ale dość uciążliwy w górnym i środkowym biegu, a miejscami nawet trudny. Na odcinkach tych przecina w głębokich dolinach rozległy kompleks lasów, tworząc kilka przełomów. W dolnym biegu zatacza duży łuk ku zachodowi i wpada do Bałtyku w Darłówku. Do spływów masowych oraz zimowych szlak nadaje się od Korzybia, a na przebycie całego szlaku należy poświęcić 5-6 dni. Szlak Studnicy przeznaczony jest dla odważnych i doświadczonych kajakarzy. Trasę spływu utrudniają liczne meandry, progi wodne i zastawki oraz bystry nurt. Niemal na całej długości 23 km płynie ona wąską, krętą i głęboką doliną o zalesionych zboczach, mając charakter rzeki górskiej. Na trasie spływu spadek rzeki wynosi 2,4 m na kilometr.

Szlaki piesze i rowerowe gminy Miastko:

Rowerowe:

  • Czarny "Na kolejowym szlaku" 160 km. Miastko - Bytów -Lębork- Łeba. Na terenie Gminy Miastko szlak nosi nazwę "Do źródeł Wieprzy" 18 km.
  • Żółty "Dolina Brdy" 51 km. Na terenie Gminy Miastko szlak nosi nazwę "Doliną Brdy do krainy Rummela" 16,5 km
  • Niebieski - 18 km Miastko- Wołcza mała- Wołcza Wielka -Miastko
  • Zielony 19 km - Miastko -Pasieka -Kraina Rummela- Wigwam -Słosinko- Pasieka -Miastko
  • Czerwony 48 km Miastko- Wołcza Wielka -Kamnica- Bobięcino- Świerzno- Kawcze - Łodzierz - Miastko
  • Brązowy 12 km "Do krainy Rummela" Miastko - Pasieka- jez. Studzieniczno- Pasieka Miastko

Piesze:

  • Niebieski "Kraina Lasów i Jezior" 112 km. Na terenie Gminy Miastko szlak nosi nazwę. "Ze wschodu na zachód" 28,5 km.
  • Czarny "Doliną Wieprzy i Studnicy" 71 km. Na terenie Gminy Miastko szlak nosi nazwę "Miastecka pętla rowerowa" 29 km.
  • Zielony "Krajobrazów młodoglacjalnych" 82 km. Na terenie Gminy Miastko szlak nosi nazwę "Z górki i pod górkę" 26,5 km.
  • Żółty "Doliną Brdy" 51 km. Na terenie Gminy Miastko szlak nosi nazwę "Doliną Brdy do Krainy Rummela" 16,5 km.

Ścieżka dydaktyczno - przyrodnicza "Zielony Ruczaj"Obszar "Zielonego Ruczaju" znajduje się na terenie enklawy polno- leśnej o powierzchni 3,35 ha, którą przecina rzeczka Pląsa dopływ Studnicy. Ścieżka znajduje się na terenie miasta w południowej części Miastka.

Zagrożenia:

Do istotnych zagrożeń na rzece Wieprzy i Studnicy należy:

  • zabudowa hydroenergetyczna rzeki Wieprzy w miejscowości Kępka, Biesowice i Ciecholub;
  • zaniechanie wypasu oraz zarzucenie koszenia łąk świeżych i podmokłych oraz torfowisk mechowiskowych;
  • hodowla ryb łososiowatych, m.in. hodowla pstrąga
  • wycinanie lasu na stromych zboczach i krawędziach dolin oraz w obrębie stromych wąwozów i jarów, jak i w obrębie stromych nisz źródliskowych;
  • nieuporządkowana gospodarka wodno-ściekowa w obrębie zlewni;
  • pobór wód źródliskowych przez gospodarstwa domowe;
  • osuszanie torfowisk.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• źródliskowy obszar rzeki Brdy i Wieprzy na wschód od Miastka - rezerwat leśny
• Jezioro Łętowskie i okolice Kępic - rezerwat leśny
• Torfowisko Potoczek - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• jeziora lobeliowe
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wydra - ssak
• bocian biały - ptak
• trzmielojad - ptak
• kania ruda - ptak
• kania czarna - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• rybołów - ptak
• sokół wędrowny - ptak
• derkacz - ptak
• puchacz - ptak
• żuraw - ptak
• lelek - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• lerka - ptak
• podróżniczek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• gąsiorek - ptak
• żółw błotny - gad
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• minóg rzeczny - ryba
• łosoś atlantycki - ryba
• różanka - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, tel.: (59) 683-68-00, fax.: (58) 68-36-803, wsr@gdansk.uw.gov.pl, http://www.gdansk.rdos.gov.pl
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie, tel.: (91) 430 52 00, fax.: (91) 430 52 29, sekretariat.szczecin@rdos.gov.pl, http://szczecin.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna, tel./fax. (58) 323 32 04, (58) 323 32 03, prot@prot.gda.pl, www.prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Sławno (sławieński, woj. zachodniopomorskie)
• Kobylnica (słupski, woj. pomorskie)
• Kępice (słupski, woj. pomorskie)
• Trzebielino (bytowski, woj. pomorskie)
• Miastko (bytowski, woj. pomorskie)
• Koczała (człuchowski, woj. pomorskie)
• Darłowo (sławieński, woj. zachodniopomorskie)
• Postomino (sławieński, woj. zachodniopomorskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska