Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Puszcza Knyszyńska

Kod obszaru:

PLB200003

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

139590,2 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje Puszczę Knyszyńską wraz z przyległą do niej Niecką Gródecko-Michałowską. Puszcza Knyszyńska jest dużym kompleksem leśnym z dominującymi lasami iglastymi. Na jej obszarze istnieje wiele polan, łąk, terenów uprawnych i wsi. Charakteryzuje się również dużą ilością strumieni i niewielkich rzek, a także źródlisk, młak i wysięków. Największe rzeki to: Supraśl i Nietupa. Większość dolin rzecznych i występujących w nich torfowisk niskich i przejściowych, została zmeliorowana. W bezodpływowych zagłębieniach zachowały się jeszcze nieliczne torfowiska przejściowe i wysokie. Teren puszczy jest bardzo urozmaicony, a względne różnice wysokości dochodzą nawet do 80 m. Niecka Gródecko-Michałowska przylega do Puszczy Knyszyńskiej od południowego-wschodu. Jest to rozległa silnie zatorfiona kotlina, odwadniana przez Supraśl i jej dopływy. Zdecydowana większość niecki została osuszona, a tylko lokalnie spotykane są zabagnienia. Około 20% jej powierzchni porastają lasy, najczęściej brzeziny bagienne. W centralnej części obniżenia znajduje się jezioro Gorbacz, zaś we wschodniej jez. Wiejki. Zarówno Puszcza Knyszyńska jak i Niecka Gródecko-Michałowska uznane zostały za ostoje ptasie o randze europejskiej. Występuje tu przynajmniej 38 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, a 14 spośród nich znalazło się również w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Ostoję zasiedla przynajmniej 1% krajowej populacji: błotniaka łąkowego, błotniaka zbożowego, trzmielojada, orlika krzykliwego, gadożera, bociana czarnego, cietrzewia, dubelta, dzięcioła białogrzbietego, dzięcioła trójpalczastego, puchacza, włochatki, sowy błotnej i kraski. Odnotowano tu również wysokie zagęszczenie zimorodka.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Istnieje wiele możliwości dotarcia do tej ostoi, jednak ze względu na jej rozległość najlepszym środkiem transportu przydatnym do zwiedzania jest samochód lub rower. Przez obszar przebiega kilka znakowanych szlaków turystycznych, m.in. "Śladami Powstania Styczniowego", "Królowej Bony", "Borami Dorzecza Supraśli", "Wzgórz Świętojańskich", " Świętej Wody", "Rękodzieła Ludowego", "Graniczny", "Królewski", "Napoleońskim Traktem" i in.. Urozmaicona rzeźba terenu sprawia, że teren Puszczy Knyszyńskiej jest doskonały do uprawiania turystyki rowerowej i narciarskiej. Istnieje tez możliwość zorganizowania spływów kajakowych rzekami: Supraśl i Sokołda. W okolicach Czarnej Białostockiej znajduje się zalew z kąpieliskiem i wypożyczalnią sprzętu wodnego. W rejonie Supraśla i Surażkowa możliwe jest uprawianie turystyki konnej, również zimą - istnieje bowiem możliwość wynajęcia sań. Ponadto nadleśnictwa gospodarujące na terenie puszczy wybudowały kilka ścieżek edukacyjnych. Spośród najciekawszych miejsc, które warto odwiedzić w ostoi lub jej najbliższej okolicy, należy wymienić: arboretum w Kopnej Górze, Supraśl z Monastyrem i Pałacem Opatów, rez. "Krzemiankń i pobliski skansen pszczelarski z drzewami bartnymi zasiedlonymi przez roje pszczół, rez. "Nietupń ze ścieżką dydaktyczną i wieżą widokową. W rejonie ostoi zachowały się również ślady osadnictwa tatarskiego z meczetami w Kruszynianach i Bohonikach. Warto odwiedzić również miejscowość Krynki, w której zachowały się pozostałości trzech współżyjących na tych terenach kultur. Na szlakach puszczańskich można napotkać liczne stare drzewa z zawieszonymi nań kapliczkami, pochodzącymi sprzed wielu dziesiątek lat. Dzięki nim, część okazałych drzew, reliktów puszczańskich, nie została wycięta. Wybór bazy noclegowej i gastronomicznej jest dość duży w rejonie Supraśla, Czarnej Białostockiej, Czarnej Wsi Kościelnej
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Malmeda 6 w Białymstoku. Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Augustowie, Suwałkach, Zawadach. Można także nawiązać kontakt z lokalnymi grupami działania, m.in. w Suwałkach ("Nasza Suwalszczyzna"), Dąbrowie Białostockiej (Fundacja Biebrzańska), Hajnówce (Lokalna Grupa Działania "Puszcza Białowieska"), Małym Płocku ("Kraina Mlekiem Płynąca"), Łapach (Stowarzyszenie N.A.R.E.W. - Narwiańska Akcja Rozwoju Ekonomicznego Wsi), Drohiczynie (Lokalna Grupa Działania - Tygiel Doliny Bugu), Dobrzyniewie Dużym (Królewski Gościniec Podlasia), Sejnach (Lokalna Grupa Działania "Sejneńszczyzna").

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych należą osuszanie terenów podmokłych i wynikający z tego spadek poziomu wody gruntowej, zanieczyszczenie wody, silna presja turystyczna i rekreacyjna na obszar, możliwość fragmentacji ostoi przez budowę autostrady, a także naturalna sukcesja lasu na tereny otwarte.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bahno w Borkach - rezerwat przyrody
• Budzisk - rezerwat przyrody
• Gorbacz - rezerwat przyrody
• Góra Pieszczana - rezerwat przyrody
• Jałówka - rezerwat przyrody
• Jesionowe Góry - rezerwat przyrody
• Karczmisko - rezerwat przyrody
• Kozłowy Ług - rezerwat przyrody
• Krasne - rezerwat przyrody
• Krzemianka - rezerwat przyrody
• Krzemienne Góry - rezerwat przyrody
• Las Cieliczański - rezerwat przyrody
• Międzyrzecze - rezerwat przyrody
• Nietupa - rezerwat przyrody
• Skarpy Ślesińskie - rezerwat przyrody
• Stara Dębina - rezerwat przyrody
• Stare Biele - rezerwat przyrody
• Surażkowo - rezerwat przyrody
• Taboły - rezerwat przyrody
• Wielki Las - rezerwat przyrody
• Woronicza - rezerwat przyrody
• Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. Profesora Witolda Sławińskiego - park krajobrazowy
• Dolina Narwi - obszar chronionego krajobrazu
• Wzgórza Sokólskie - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• świergotek polny - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• jarzębatka - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł trójpalczasty - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• kraska - ptak
• zimorodek - ptak
• lelek - ptak
• włochatka - ptak
• sowa błotna - ptak
• sóweczka - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• jarząbek - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• gadożer - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, http://www.rdos.eu, e-mail: biuro@rdos.eu, fax: (085) 74 06 982, tel.: (085) 74 06 981 wew. 10, (085) 74 03 380 wew. 10
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Malmeda 6, Białymstok, tel.: (85) 732 68 31, fax.: (85) 732 68 31, e-mail: podlaskieit@podlaskieit.pl, strona internetowa: http://www.podlaskie.pl
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku

Jednostki administracyjne:

• Czarna Białostocka (białostocki, woj. podlaskie)
• Dobrzyniewo Duże (białostocki, woj. podlaskie)
• Gródek (białostocki, woj. podlaskie)
• Michałowo (białostocki, woj. podlaskie)
• Supraśl (białostocki, woj. podlaskie)
• Wasilków (białostocki, woj. podlaskie)
• Zabłudów (białostocki, woj. podlaskie)
• Jasionówka (moniecki, woj. podlaskie)
• Knyszyn (moniecki, woj. podlaskie)
• Janów (sokólski, woj. podlaskie)
• Korycin (sokólski, woj. podlaskie)
• Krynki (sokólski, woj. podlaskie)
• Sokółka (sokólski, woj. podlaskie)
• Szudziałowo (sokólski, woj. podlaskie)