Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Lasy Sobiborskie

Kod obszaru:

PLH060043

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

9709,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje 3 fragmenty dużego kompleksu leśnego (77% powierzchni) ze znacznym udziałem cennych borów bagiennych i olsów. Lasy iglaste zajmują 35% terenu, lasy liściaste – 17%, lasy mieszane – 23%, a siedliska leśne (ogólnie) – 2%.

  1. Uroczysko "Mozaika Kosyńska" – torfowiska niskie z niewielkimi oczkami wodnymi oraz kompleksy wilgotnych i suchych łąk, olsów, borów mieszanych oraz muraw napiaskowych.
  2. Część zlewni rzeki Krzemianki, z licznymi płatami borów bagiennych i wilgotnych łąk.
  3. Dystoficzne jeziorko Dubeczyńskie, otoczone torfowiskami wysokimi, przejściowymi i niskimi oraz borami bagiennymi.

W granicach obszaru znajduje się 6 eutroficznych jezior (wody stojące i płynące to 2% terenu). W jednym z jezior stwierdzono występowanie reliktowego, polodowcowego mchu wodnego – Scorpidium scorpidoides [Hedw.]. Jeziora otaczają torfowiska przejściowe i niskie. Licznie występują także śródleśne torfowiska wysokie i przejściowe oraz kompleksy bagienne (torfowiska, bagna, roślinność na brzegach wód i młaki zajmują 7%) i łąkowe (3% obszaru) w dolinach cieków. Wszystkie one są w bardzo dobrym stanie. Na torfowiskach rośnie wiele rzadkich, zagrożonych i chronionych prawnie gatunków roślin naczyniowych m.in. aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa) czy lepnica litewska (Silene lithuanica). Jest to jedna z największych populacji tego gatunku rośliny w Polsce.
Siedliska rolnicze zajmują 11% powierzchni.
W obszarze stwierdzono występowanie 12 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej na ponad 17 % obszaru. Występuje tu też 17 gatunków z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Siedliska wodne i torfowiskowe to największa w Polsce i jedna z największych w Europie ostoja żółwia błotnego, także jedna z większych na terenie województwa lubelskiego ostoja strzebli błotnej (Phoxinus percnurus) oraz wielu gatunków ptaków m.in. wodno - błotnych i drapieżnych.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar leży we wschodniej części Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego i jest stosunkowo łatwo dostępny samochodem. Można tam dojechać drogą Włodawa – Chełm lub Włodawa – Wola Uhruska a dalej drogami lokalnymi do wybranych fragmentów ostoi. Do obszaru można dojechać również koleją linii Włodawa – Chełm, np. do stacji Sobibór.
Turystyka ekologiczna: O atrakcyjności ostoi stanowią jej walory przyrodnicze.
Turystyka wypoczynkowa: obszar oferuje wszelkie formy wypoczynku związane z wypoczynkiem nad jeziorami w lesie.
Turystyka kwalifikowana: rowerowa, piesza, konna.
Turystyka krajoznawcza: Obszar leży w rejonie o bogatej, skomplikowanej historii co znalazło wyraz w różnorodności kulturowej, etnicznej i religijnej. Najcenniejszym zabytkiem okolicy jest klasztor Paulinów z XVII/XVIII wieku (dawna synagoga) we Włodawie. W czasie okupacji niemieckiej w Sobiborze zlokalizowano obóz koncentracyjny – dziś jest tam Muzeum Byłego Hitlerowskiego Obozu Zagłady w Sobiborze.
Turyści korzystają z bazy hotelowej we Włodawie, ośrodków wypoczynkowych nad jeziorem Białym oraz usług gospodarstw agroturystycznych.

Zagrożenia:

Do najpoważniejszych zagrożeń należą:

  • zarastanie torfowisk, łąk i muraw napiaskowych - sukcesja naturalna,
  • zalesianie dolin rzecznych i terenów porolnych przez właścicieli prywatnych
  • melioracje osuszające, wykonane na części terenu w latach 60. XX w.
  • eksploatacja torfu w zachodnim płacie ostoi.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Polesie Zachodnie - rezerwat biosfery UNESCO MAB
• Sobiborski Park Krajobrazowy - park krajobrazowy
• Jezioro Brudzieniec - rezerwat przyrody
• Żółwiowe Błota - rezerwat przyrody
• Trzy Jeziora - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian czarny - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• jarząbek - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• puchacz - ptak
• włochatka - ptak
• lelek - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• lerka - ptak
• podróżniczek - ptak
• jarzębatka - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• gąsiorek - ptak
• ortolan - ptak
• nocek łydkowłosy - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• żółw błotny - gad
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza - ryba
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• przeplatka aurinia - bezkręgowiec
• szlaczkoń szafraniec - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• aldrowanda pęcherzykowata
• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska w Lublinie, Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna, www.lrot.pl Stowarzyszenie Poleska Lokalna Organizacja Turystyczna ,www.napolesie.pl Instytut Gleboznawstwa i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego, AR Lublin; Instytut Biologii UMCS, Lublin; Instytut IOŚ, Politechnika Lubelska; Urząd Wojewódzki Lublin; IOP PAN Kraków, Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska UMK w Toruniu. Instytut Kształtowania Środowiska, IOP PAN, Zarząd Chełmskich Parków Krajobazowych w Chełmie, 22-100 Chełm, ul. Kamińskiego 6; Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie, 20-950 Lublin, ul. Czechowska 4; Nadleśnictwo Sobibór, 22-231 Sobibór.

Jednostki administracyjne:

• Hańsk (włodawski, woj. lubelskie)
• Włodawa (włodawski, woj. lubelskie)
• Wola Uhruska (włodawski, woj. lubelskie)
• Sawin (chełmski, woj. lubelskie)