Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolny Wieprz

Kod obszaru:

PLH060051

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

8182,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

Opis przyrodniczy:

Rozległa, płaska dolina rzeczna z bogatym mikroreliefem (piaszczyste wzniesienie i muliste
obniżenia). Koryto rzeki zachowało naturalny, silnie meandrujący charakter. Towarzyszą
mu liczne starorzecza i zastoiska. Do doliny głównej uchodzi kilka małych dolin rzecznych (m.in. Mininy i Świnki). W dolinie Wieprza położonych jest kilka kompleksów stawów. W dnie doliny dominują rozległe, ekstensywnie użytkowane łąki o zmiennym uwilgotnieniu. Lokalnie występują płaty łęgów i zakrzaczeń wierzbowych oraz płaty muraw napiaskowych.
W południowo-zachodniej części ostoi znajduje się kompleks leśny (bory świeże, olsy) z zespołem wydm i położonym między nimi, wybitnie cennym przyrodniczo, zbiornikiem wodnym - Jezioro Piskory, do którego reintrodukowano marsylię czterolistną.
Naturalna dolina Wieprza, z licznymi meandrami i starorzeczami; najlepszy przykład półnaturalnego krajobrazu dużej doliny rzecznej" w tej części Polski. Dolina pełniąca funkcję korytarza ekologicznego o randze krajowej. Jest ważną ostoją siedlisk podmokłych i okresowo zalewanych łąk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Stwierdzono występowanie 8 rodzajów siedlisk przyrodniczych z tego załącznika, zajmujących łącznie 37% obszaru. W ostoi znajduje się jedyne istniejące w Polsce, stanowisko zastępcze marsylii czterolistnej. Roślina została tu wprowadzona w latach 1995-2000. Ponadto występuje tu 6 gatunków zwierząt z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Jest to też ważna ostoja ptaków wodno - błotnych. Rozległy, otwarty teren ma bardzo duże walory krajobrazowe.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Ryki:
kościół z początku XX wieku, projektu Dziekońskiego, w nim obraz namalowany przez Wyczółkowskiego, pałac z XVIII wieku – rezydencja króla Stanisława Poniatowskiego park i "stary" cmentarz z XIX wieku (na cmentarzu są groby powstańców styczniowych) skwer z XVIII wieku, z rzeźbą Jezusa Frasobliwego głaz-pomnik z tablicą upamiętniającą miejsce dawnej świątyni i miejsce złożenia prochów Stanisława Poniatowskiego – ojca króla kilka pomników i cmentarz żydowski, synagoga z połowy XIX wieku.
Ryki: PTTK Zamość, Ośrodek Informacji Turystycznej w Zamościu
Co prawda infrastruktura turystyczna nie jest rozbudowana, jednak organizacja pobytu nie powinna nastręczać nadmiernych trudności, można skorzystać z ofert Gospodarstw Agroturystycznych. (na przykład Kocku albo pobliskiej w Woli Skromskiej, gdzie skorzystać można również z usług gastronomicznych) . Zarówno Kocka jak i do pozostałych większych miejscowości istnieje dogodny dojazd komunikacją PKS, skorzystać można również z usług prywatnych przewoźników (więcej informacji na stronach portalu: http://www.angelfire.com/jazz/mlawa/busy/index.html). Ostoja zlokalizowana jest na terenie gdzie nie rozwinął się przemysł, w sąsiedztwie dużych kompleksów leśnych bogatych w grzyby, jagody i borówki. Panująca tu cisza i spokój sprzyjają uprawianiu aktywnego wypoczynku. Rzeka, oraz znajdujące się nieopodal jeziora sprawia, że również miłośnicy wędkarstwa znajdą tu coś dla siebie. W Kocku wartym zobaczenia jest Zespół pałacowo-parkowy Księżnej Anny Jabłońskiej, która zasłużyła się jako dobry gospodarz dóbr kockich i reformatorka (bowiem oprócz pałacu księżna zbudowała również kościół oraz dokonała przebudowy prawie całego miasteczka). Kock to również ważne miejsce ze względów historycznych, bowiem tutaj została stoczona ostatnia bitwa Kampanii Wrześniowej.

Zagrożenia:

Najważniejsze zagrożenia dla przyrody obszaru to budowle hydroenergetyczne na rzece Wieprzy (miejscowości Kępka, Biesowice i Ciecholub), hodowla ryb łososiowatych. Zagrożeniem dla siedlisk nieleśnych jest zaprzestanie wypasu i koszenia łąk i torfowisk mechowiskowych. Siedliska leśne są ograniczane przez wycinkę lasu na stromych zboczach i krawędziach dolin i w stromych wąwozach i jarach i niszach źródliskowych. Problemem jest zanieczyszczenie wód; gospodarka wodno ściekowa na obszarze pozostawia wiele do życzenia.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Pradolina Wieprza - obszar chronionego krajobrazu
• Jezioro Piskory - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• żółw błotny - gad
• boleń - ryba
• piskorz - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• marsylia czterolistna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

- Urząd Miejski w Kocku - Urząd Gminy Baranów - Urząd Miasta i Gminy Ryki - Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, http://www.lublin.rdos.gov.pl, fax: (081) 74 24 330, tel.: (081) 74 24 312 - Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. M.C. Skłodowskiej 5 p. 107, Lublin, tel.: (81) 532 14 48, fax.: (81) 532 14 48 - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa - Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze BORT - 0/ Zamość, 22-400 Zamość, ul. Staszica 31, tel. (084) 639 31 43, tel/fax 0-84/ 638 56 87, http://www.zamosc.pttk.pl/, e-mail: pttk.zamosc@pro.onet.pl - Zamojski Ośrodek Informacji Turystycznej Rynek Wielki 13 - Ratusz, tel. 0-84/ 639 22 92, tel/fax 0-84 627 08 13, e-mail: zoit@osir.zamosc.pl, www.zoit.zamosc.pl

Jednostki administracyjne:

• Puławy (puławski, woj. lubelskie)
• Żyrzyn (puławski, woj. lubelskie)
• Ryki (rycki, woj. lubelskie)
• Ułęż (rycki, woj. lubelskie)
• Baranów (puławski, woj. lubelskie)
• Michów (lubartowski, woj. lubelskie)
• Jeziorzany (lubartowski, woj. lubelskie)
• Kock (lubartowski, woj. lubelskie)
• Firlej (lubartowski, woj. lubelskie)