Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Noteci

Kod obszaru:

PLH300004

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

50532 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar przyrodniczy o powierzchni 47 658,0 ha, leżący na wysokości od 37 do 50 m npm. Obejmuje znaczną część doliny Noteci między miejscowościami Wieleń a Bydgoszczą. Obszar jest w większości zajęty przez torfowiska niskie, pokryte zalewowymi łąkami i trzcinowiskami, z enklawami zakrzewień i zadrzewień. Teren przecinają liczne kanały i rowy odwadniające. Częste są starorzecza i wypełnione wodą doły potorfowe. Miejscami występują rozległe płaty łęgów. Łąki są intensywnie użytkowane. Wody śródlądowe (stojące i płynące) zajmują 2% obszaru, siedliska łąkowe i zaroślowe zajmują 85%, torfowiska, bagna, roślinność na brzegach wód - 2% powierzchni a siedliska leśne 6%. Siedliska rolnicze zajmują 5% obszaru. Obszar częściowo pokrywa się z ważną ostoją ptasią o randze europejskiej. Występuje tu 22 gatunki ptaków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej. Obszar obejmuje bogatą mozaikę siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej (11 typów), z priorytetowymi lasami łęgowymi i dobrze zachowanymi kompleksami łąkowymi. Notowano tu 8 gatunków załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Ostoja jest też ważnym korytarzem ekologicznym o randze międzynarodowej.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar jest łatwo dostępny: północną granicą prowadzi linia kolejowa Bydgoszcz - Piła - Gorzów Wielkopolski i nieco dalej droga krajowa nr 10 Bydgoszcz - Piła - Trzcianka - Wieleń, od południa droga Gorzów - Czarnków - Ujscie - Chodzież - Swoboda, do Nakła drogi niższej rangi, a następnie droga Nakło Szubin - Bydgoszcz.. Południkowo ostoję przecina aż 8 dróg. Głównymi atrakcjami ostoi są jej walory przyrodnicze i one stanowią o rozwoju ekoturystyki na tym obszarze. W granicach ostoi utworzono: Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Noteci (13100 ha; 1989); 2 rezerwaty przyrody: Czapliniec Kuźnicki (5,45 ha; 1988), Łąki Ślesińskie (42 ha; 1975). Turyści korzystają z bazy hotelowej w wielkich miastach (Bydgoszcz, Piła, Trzcianka, Wieleń, Czarnków) oraz z niezbyt dobrze rozwiniętej sieci gospodarstw agroturystycznych (Gajewo). Informacje turystyczne: w bydgoskim, pilskim oddziale PTTK, w punktach informacji turystycznej w większych miejscowościach oraz w Dyrekcji Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego, która sprawuje nadzór nad całym obszarem.

Zagrożenia:

Potencjalne zagrożenie stanowi osuszanie oraz wycinanie drzew i krzewów, dopływ zanieczyszczeń (szczególnie z Gwdy) oraz bliskie sąsiedztwo żwirowni (Walkowice), browaru (Czarnków), zakladów celulozowych (Czarnków).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Czapliniec Kuźnicki - rezerwat przyrody
• Łąki Ślesińskie - rezerwat przyrody
• Dolina Noteci - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łąki selernicowe (Cnidion dubii)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• łątka ozdobna * - bezkręgowiec
• czerwończyk fioletek - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• bóbr europejski - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• świergotek polny - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• bielik - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• batalion - ptak
• boleń - ryba
• gęś białoczelna - ptak
• głowacz białopłetwy - ryba
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• kumak nizinny - płaz
• piskorz - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• kaldesia dziewięciornikowata

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, ul. Konarskiego 1, 85-950 Bydgoszcz Kujawsko-Pomorska Organizacja Turystyczna, ul. Wełniany Rynek 5/8, 85-036 Bydgoszcz (do korespondencji) - Urząd Marszałkowski w Toruniu (siedziba) Pl. Teatralny 2, 97-100 Toruń, Tel.: (52) 376 70 19 begin_of_the_skype_highlighting              (52) 376 70 19      end_of_the_skype_highlighting, Fax.: (52) 376 70 19, biuro@k-pot.pl, www.k-pot.pl Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków; WZR woj. wielkopolskiego; J. Buszko, Zakład Ekologii Zwierząt UMK Toruń; A. Łabędzki, Katedra Entomologii Leśnej AR, Poznań

Jednostki administracyjne:

• Chodzież (chodzieski, woj. wielkopolskie)
• Szamocin (chodzieski, woj. wielkopolskie)
• Czarnków (czarnkowsko-trzcianecki, woj. wielkopolskie)
• Trzcianka (czarnkowsko-trzcianecki, woj. wielkopolskie)
• Wieleń (czarnkowsko-trzcianecki, woj. wielkopolskie)
• Piła (pilski, woj. wielkopolskie)
• Białośliwie (pilski, woj. wielkopolskie)
• Kaczory (pilski, woj. wielkopolskie)
• Miasteczko Krajeńskie (pilski, woj. wielkopolskie)
• Ujście (pilski, woj. wielkopolskie)
• Wyrzysk (pilski, woj. wielkopolskie)
• Gołańcz (wągrowiecki, woj. wielkopolskie)
• Białe Błota (bydgoski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Sicienko (bydgoski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Kcynia (nakielski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Nakło nad Notecią (nakielski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Lubasz (czarnkowsko-trzcianecki, woj. wielkopolskie)
• Sadki (nakielski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Szubin (nakielski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Bydgoszcz (Bydgoszcz, woj. kujawsko-pomorskie)