Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Dolnego Bugu

Kod obszaru:

PLB140001

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

74309,9 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Dolina Dolnego Bugu to obszar o powierzchni ponad 60 tys. ha, który znajduje się na terenie województwa mazowieckiego, w większości w regionie ostrołęcko-siedleckim, rozciągając się wzdłuż 260 km odcinka rzeki Bug od ujścia Krzny aż do Jeziora Zegrzyńskiego. Mimo iż większość terenu stanowią siedliska rolnicze w formie suchych pastwisk, to dolina bogata jest w miejsca o wysokiej wartości przyrodniczej. Stanowią je tereny bagienne w okolicach ujść dopływów Bugu czy fragmentów jego dawnego koryta, które reprezentowane są przez dużą ilość, cennych krajobrazowo, poprzez ich zróżnicowanie i porośnięcie przez roślinność wodną, starorzeczy. W korycie Bugu nie odcisnęła się działalność człowieka, przez co możemy obserwować naturalne, piaszczyste wyspy, niekiedy w malowniczy sposób obrośnięte wierzbowymi lub topolowymi łęgami rzecznymi. Brzegi porastają bujne zarośla wierzbowe, występują też lasy iglaste i liściaste, m.in. między miejscowościami Drażniew i Platerów. Na terenach Doliny Dolnego Bugu zobaczymy skrajnie rzadko występującą na terenie Polski śliczną sasankę otwartą czy rosnącego na łąkach staroduba, który jest również gatunkiem chronionym przez dyrektywę. Bogactwo świata ptaków potwierdza występowanie aż 39 gatunków (np., perkozek, czernica, łyska, puszczyk, czy pliszka żółta) chronionych ptasią dyrektywą. W okresie lęgowym pasjonaci ornitologii dostrzegą wielu przedstawicieli Polskiej Czerwonej Księgi, m.in. gadożera, który upodobał sobie Dolinę Dolnego Bugu, jako jedno z nielicznych miejsc na terenie Polski. Rozglądając się w poszukiwaniu ptactwa z pewnością dostrzeżemy również chronione dyrektywą ssaki: bobra europejskiego i wydrę. Warto rozejrzeć się także za płazami i gadami, których chronionymi w ramach sieci Natura przedstawicielami w Dolinie Dolnego Bugu jest kumak nizinny i żółw błotny. W zbiornikach wodnych pływa 7 gatunków, chronionych dyrektywą, ryb.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Dotarcie do obszarów Doliny Dolnego Bugu nie nastręcza żadnych trudności, ponieważ z Warszawy prowadzi droga nr 18 przez Radzymin na Wyszków lub nr 61 na Serock, gdzie skręcamy w drogę, prowadzącą wzdłuż doliny, na Wyszków. To właśnie z Wyszkowa warto uczynić bazę wypadową, ponieważ, jako do miasta powiatowego, można dojechać tu bezproblemowo komunikacją PKP, PKS lub liniami prywatnymi. Wyszków, usytuowany na wysokim prawym brzegu Bugu, sam w sobie jest interesującym miastem z bogatą historią i wieloma cennymi punktami wartymi zobaczenia. Również szereg innych miejscowości wzdłuż biegu Bugu z pewnością przyciągną nas swoimi atrakcjami (np. Janów Podlaski ze słynną stadniną koni arabskich, Brok z renesansowym kościołem) i ugoszczą w licznych kwaterach agroturystycznych, dzięki którym będziemy bliżej otaczającej nas przyrody. Jej poznawanie umożliwia wiele ścieżek edukacyjnych poprowadzonych na terenach sąsiadujących z Bugiem urokliwych gmin, które zapraszają także do odwiedzenia rezerwatów przyrody, np. na obszarze gminy Jabłonna Lacka mamy 2 rezerwaty. W celu odnalezienia konkretnych wskazówek, dotyczących dostępności rezerwatów czy przebiegu ścieżek edukacyjnych, warto poświęcić chwilę na odwiedzenie strony internetowej (www.npk.pl) lub siedziby Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, którego dyrektor sprawuje nadzór nad omawianym terenem, co z pewnością zostanie wynagrodzone planem odbycia wspaniałej wycieczki po terenach Doliny Dolnego Bugu.
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Malmeda 6 w Białymstoku. Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Augustowie, Suwałkach, Zawadach. Można także nawiązać kontakt z lokalnymi grupami działania, m.in. w Suwałkach ("Nasza Suwalszczyzna"), Dąbrowie Białostockiej (Fundacja Biebrzańska), Hajnówce (Lokalna Grupa Działania "Puszcza Białowieska"), Małym Płocku ("Kraina Mlekiem Płynąca"), Łapach (Stowarzyszenie N.A.R.E.W. - Narwiańska Akcja Rozwoju Ekonomicznego Wsi), Drohiczynie (Lokalna Grupa Działania - Tygiel Doliny Bugu), Dobrzyniewie Dużym (Królewski Gościniec Podlasia), Sejnach (Lokalna Grupa Działania "Sejneńszczyzna").
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. ul. Ciołka 10 A, p. 201, 221 w Warszawie. Można zapoznać się ze stronę internetową ROT Mazowsze: www.mrot.pl a w razie szczegółowych pytań skontaktować się mailowo: biuro@mazowsze.mrot.pl. Lokalne organizacje turystyczne (LOT) w województwie mazowieckim można odwiedzić w Przasnyszu (LOT Północnego Mazowsza), Ostrołęce (Kurpiowska Organizacja Turystyczna), Siedlcach (Nadbużańska LOT), Ossowie/Kobyłce (LOT "Cud nad Wisłą”), Nowym Dworze Mazowieckim (LOT Trzech Rzek), Ostrowi Mazowieckiej (Powiatowa Organizacja Turystyczna).

Zagrożenia:

Zagrożeniem dla obszaru Doliny Dolnego Bugu jest szeroko pojęta działalność człowieka związana, m.in. z zanieczyszczeniem wód, trasami szybkiego ruchu, przebudową drzewostanów w kierunku monokultur sosny czy kłusownictwem. Za szczególnie niebezpieczne uważa się postępujące tempo zabudowy doliny, związane z faktem dominacji prywatnej własności ziemi, odcinanie starorzeczy, usypywanie obwałowań. Prowadzone są także prace związane z ochroną przeciwpowodziową, jednak przy ich wykonywaniu przestrzegane są wymagania, mające na celu zachowanie dobrego stanu ekologicznego doliny.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Góra Uszeście - rezerwat przyrody
• Jegiel - rezerwat przyrody
• Łęg Dębowy koło Janowa Podlaskiego - rezerwat przyrody
• Przekop - rezerwat przyrody
• Skarpa Mołożewska - rezerwat przyrody
• Szwajcaria Podlaska - rezerwat przyrody
• Wydma Mołożewska - rezerwat przyrody
• Zabuże - rezerwat przyrody
• Nadbużański - park krajobrazowy
• Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu - park krajobrazowy
• Dolina Bugu - obszar chronionego krajobrazu
• Dolina Bugu i Nurca - obszar chronionego krajobrazu
• Doliny Bugu i Nurca - obszar chronionego krajobrazu
• Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa mała - ptak
• batalion - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• rybołów - ptak
• gadożer - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• podgorzałka - ptak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• żółw błotny - gad
• kumak nizinny - płaz
• kiełb białopłetwy - ryba
• boleń - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• koza złotawa - ryba
• koza - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• leniec bezpodkwiatowy
• sasanka otwarta
• starodub łąkowy

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, http://www.rdos.eu, e-mail: biuro@rdos.eu, fax: (085) 74 06 982, tel.: (085) 74 06 981 wew. 10, (085) 74 03 380 wew. 10
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Malmeda 6, Białymstok, tel.: (85) 732 68 31, fax.: (85) 732 68 31, e-mail: podlaskieit@podlaskieit.pl, strona internetowa: http://www.podlaskie.pl
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, http://www.warszawa.rdos.gov.pl, e-mail: rdos.warszawa@mazowieckie.pl, fax: (022) 55 65 602, tel.: (022) 55 65 600
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Ciołka 10 A, pokój 201, 221, 01-402 Warszawa, tel.: (22) 877 20 10, fax: (22) 877 22 70, e-mail: biuro@mazowsze.mrot.pl, strona internetowa: http://www.mrot.pl
Wojewódzki Zespół Specjalistyczny województwa mazowieckiego
Dyrekcja Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego

Jednostki administracyjne:

• Platerów (łosicki, woj. mazowieckie)
• Sarnaki (łosicki, woj. mazowieckie)
• Brok (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Małkinia Górna (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Nur (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Zaręby Kościelne (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Korczew (siedlecki, woj. mazowieckie)
• Ceranów (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Jabłonna Lacka (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Kosów Lacki (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Repki (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Sterdyń (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Łochów (węgrowski, woj. mazowieckie)
• Sadowne (węgrowski, woj. mazowieckie)
• Dąbrówka (wołomiński, woj. mazowieckie)
• Brańszczyk (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Somianka (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Wyszków (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Zabrodzie (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Janów Podlaski (bialski, woj. lubelskie)
• Konstantynów (bialski, woj. lubelskie)
• Rokitno (bialski, woj. lubelskie)
• Terespol (bialski, woj. lubelskie)
• Drohiczyn (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Mielnik (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Perlejewo (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Siemiatycze m. (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Ciechanowiec (wysokomazowiecki, woj. podlaskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska