Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Nadbużańska

Kod obszaru:

PLH140011

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

46036,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:
W ramach Shadow List 2008 proponowano by obszar rozszerzyć do 46400,96 ha.

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje ok. 260 km odcinek doliny Bugu od ujścia Krzny do Jeziora Zegrzyńskiego. Większość doliny pokrywają suche, ekstensywnie użytkowane pastwiska. Obszary bagienne są usytuowane głównie przy ujściach rzek, dopływów Bugu oraz wokół pozostałych fragmentów dawnych koryt rzecznych. Koryto Bugu jest w większości nie zmienione przez człowieka, pozostały tu liczne, piaszczyste wyspy, nagie lub porośnięte wierzbowymi lub topolowymi łęgami nadrzecznymi, z dobrze rozwiniętymi zaroślami wierzbowymi. Pierwsza terasa rzeki obfituje w starorzecza, zróżnicowana pod względem wielkości, głębokości i stopnia porośnięcia przez roślinność wodną. Do ostoi włączony jest także kompleks lasów liściastych między miejscowościami Drażniew i Platerów. Lasy zajmują niecałe 20% obszaru. Dominują siedliska nieleśne: łąki i pastwiska oraz uprawy rolnicze. Naturalna dolina dużej rzeki. Szczególnie cenny jest kompleks nadrzecznych lasów o zachowanym naturalnym charakterze oraz szereg zbiorowisk łąkowych i związanych z siedliskami wilgotnymi, typowo wykształconych na dużych powierzchniach. 16 rodzajów siedlisk z tego obszaru znajduje się w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Stwierdzono tu występowanie 20 gatunków z II Załącznika Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Jest to jeden z najważniejszych obszarów dla ochrony ichtiofauny w Polsce. Obejmuje ona 10 gatunków ryb z II Załącznika Dyrektywy Rady 92/43/EWG, z koza złotawą i kiełbiem białopłetwym. Stanowiska rzadkich gatunków roślin w tym 2 gatunki z II Załącznika Dyrektywy Rady 92/43/EWG. Bogata fauna bezkręgowców, m.in. interesujące gatunki pająków. Obszar ma również duże znaczenie dla ochrony ptaków.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Bardzo duża ostoja, ponad 250-kilometrowy odcinek Bugu. Liczne miasta: m.in. Wyszków, Janów Podlaski, oferują zróżnicowaną ofertę miejsc noclegowych i wyżywienia.
Dojazd: np. do Wyszkowa, PKP lub PKS.
Północna granica ostoi to Jezioro Zegrzyńskie. Zalew jest miejscem rekreacji mieszkańców Warszawy i okolic w związku z licznymi ośrodkami sportów wodnych. Ośrodki wypoczynkowe i sportów wodnych zlokalizowane są głównie w takich miejscowościach jak: Zegrze, Zegrze Południowe, Zegrzynek, Jachranka, Białobrzegi i Rynia.
Czystość wody zbiornika poprawiono dzięki wybudowaniu kilku oczyszczalni nad Narwią, Bugiem i ich dopływami. Wokół Jeziora Zegrzyńskiego znajduje się dwanaście szlaków rowerowych. Ich długość wynosi 351,1 km.
Janów Podlaski słynie głównie z hodowli koni czystej krwi arabskiej, oraz corocznych aukcji koni przyciągająca licznych hodowców i wystawców z kraju i z zagranicy. Założona w 1817 państwowa stadnina koni jest najbardziej znaną i najstarszą w Polsce. Specjalizuje się w hodowli koni krwi arabskiej i angloarabskiej.
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Malmeda 6 w Białymstoku. Lokalne Organizacje Turystyczne znajdują się w Augustowie, Suwałkach, Zawadach. Można także nawiązać kontakt z lokalnymi grupami działania, m.in. w Suwałkach ("Nasza Suwalszczyzna"), Dąbrowie Białostockiej (Fundacja Biebrzańska), Hajnówce (Lokalna Grupa Działania "Puszcza Białowieska"), Małym Płocku ("Kraina Mlekiem Płynąca"), Łapach (Stowarzyszenie N.A.R.E.W. - Narwiańska Akcja Rozwoju Ekonomicznego Wsi), Drohiczynie (Lokalna Grupa Działania - Tygiel Doliny Bugu), Dobrzyniewie Dużym (Królewski Gościniec Podlasia), Sejnach (Lokalna Grupa Działania "Sejneńszczyzna").
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. ul. Ciołka 10 A, p. 201, 221 w Warszawie. Można zapoznać się ze stronę internetową ROT Mazowsze: www.mrot.pl a w razie szczegółowych pytań skontaktować się mailowo: biuro@mazowsze.mrot.pl. Lokalne organizacje turystyczne (LOT) w województwie mazowieckim można odwiedzić w Przasnyszu (LOT Północnego Mazowsza), Ostrołęce (Kurpiowska Organizacja Turystyczna), Siedlcach (Nadbużańska LOT), Ossowie/Kobyłce (LOT "Cud nad Wisłą”), Nowym Dworze Mazowieckim (LOT Trzech Rzek), Ostrowi Mazowieckiej (Powiatowa Organizacja Turystyczna).

Zagrożenia:

Obwałowania i odcinanie starorzeczy od współczesnego koryta rzeki; zanieczyszczenie wód, melioracje, tamy zaporowe, trasy szybkiego ruchu, przebudowa drzewostanów w kierunku monokultur sosnowych, kłusownictwo.
Obszar podlega działaniom z zakresu ochrony przeciwpowodziowej.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Dębniak - rezerwat przyrody
• Kaliniak - rezerwat przyrody
• Kózki - rezerwat przyrody
• Łęg Dębowy koło Janowa Podlaskiego - rezerwat przyrody
• Przekop - rezerwat przyrody
• Skarpa Mołożewska - rezerwat przyrody
• Szwajcaria Podlaska - rezerwat przyrody
• Wydma Mołożewska - rezerwat przyrody
• Zabuże - rezerwat przyrody
• Nadbużański - park krajobrazowy
• Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu - park krajobrazowy
• Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) *
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• łąki selernicowe (Cnidion dubii)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• wydra - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wilk * - ssak
• ortolan - ptak
• gąsiorek - ptak
• muchołówka mała - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• jarzębatka - ptak
• podróżniczek - ptak
• lerka - ptak
• dzięcioł średni - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• kraska - ptak
• zimorodek - ptak
• lelek - ptak
• puchacz - ptak
• rybitwa białoczelna - ptak
• rybitwa zwyczajna (rzeczna) - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• mewa mała - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• jarząbek - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• kania ruda - ptak
• trzmielojad - ptak
• bielik - ptak
• rybołów - ptak
• gadożer - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• podgorzałka - ptak
• łabędź czarnodzioby (mały) - ptak
• łabędź krzykliwy - ptak
• bocian czarny - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak
• żółw błotny - gad
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• minóg strumieniowy - ryba
• minóg ukraiński - ryba
• kiełb białopłetwy - ryba
• różanka - ryba
• piskorz - ryba
• boleń - ryba
• koza - ryba
• koza złotawa - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• strzebla błotna * - ryba
• skójka gruboskorupowa - bezkręgowiec
• jelonek rogacz - bezkręgowiec
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec
• szlaczkoń szafraniec - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• leniec bezpodkwiatowy
• starodub łąkowy
• sasanka otwarta

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków
Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu, 21-505 Janów Podlaski, ul. Piłsudskiego 10
Nadbużański PK, 08-110 Siedlce, ul. Kazimierzowska 23
Wojewódzki Zespół Realizacyjny województwa mazowieckiego
Uniwersytet Wrocławski
UNEP-GRID W-wa
Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu, 21-505 Janów Podlaski, ul. Piłsudskiego 10
Agencja Nieruchomości Rolnych w Warszawie, 00-095 W-wa, Plac Bankowy 2
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie, 00-922 W-wa, ul. Wawelska 52/54
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, http://www.warszawa.rdos.gov.pl, e-mail: rdos.warszawa@mazowieckie.pl, fax: (022) 55 ? 65 ? 602, tel.: (022) 55 ? 65 ? 600
Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Ciołka 10 A, pokój 201, 221, 01-402 Warszawa, tel.: (22) 877 20 10, fax: (22) 877 22 70, e-mail: biuro@mazowsze.mrot.pl, strona internetowa: http://www.mrot.pl
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, http://www.rdos.eu, e-mail: biuro@rdos.eu, fax: (085) 74 06 982, tel.: (085) 74 06 981 wew. 10, (085) 74 03 380 wew. 10
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. Malmeda 6, Białymstok, tel.: (85) 732 68 31, fax.: (85) 732 68 31, e-mail: podlaskieit@podlaskieit.pl, strona internetowa: http://www.podlaskie.pl

Jednostki administracyjne:

• Platerów (łosicki, woj. mazowieckie)
• Sarnaki (łosicki, woj. mazowieckie)
• Brok (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Brok (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Małkinia Górna (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Nur (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Zaręby Kościelne (ostrowski (mazowieckie), woj. mazowieckie)
• Korczew (siedlecki, woj. mazowieckie)
• Ceranów (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Jabłonna Lacka (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Kosów Lacki (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Repki (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Sterdyń (sokołowski, woj. mazowieckie)
• Łochów (węgrowski, woj. mazowieckie)
• Sadowne (węgrowski, woj. mazowieckie)
• Dąbrówka (wołomiński, woj. mazowieckie)
• Brańszczyk (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Somianka (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Wyszków (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Wyszków (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Zabrodzie (wyszkowski, woj. mazowieckie)
• Janów Podlaski (bialski, woj. lubelskie)
• Konstantynów (bialski, woj. lubelskie)
• Rokitno (bialski, woj. lubelskie)
• Terespol (bialski, woj. lubelskie)
• Siemiatycze (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Drohiczyn (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Drohiczyn (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Mielnik (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Perlejewo (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Siemiatycze m. (siemiatycki, woj. podlaskie)
• Ciechanowiec (wysokomazowiecki, woj. podlaskie)

Źródła danych:

• SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska - SDF pobrany ze strony internetowej Ministerstwa Środowiska / Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska