Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Niebieskie Źródła

Kod obszaru:

PLH100005

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

25,2 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Rezerwat przyrody na którym wyznaczono ostoję Natura 2000 został założony w celu ochrony bardzo rzadkich wywierzysk krasowych oraz ptaków wodnych. Ostoja położona jest na terenie Równiny Piotrkowskiej, na prawym brzegu Pilicy. Na terenie obszaru znajdują się dwa akweny źródłowe o głębokości do 4,5 m oraz liczne wyspy i rozlewiska. Wyjątkowo cenny dla Europy jest kompleks źródlisk wapiennych z charakterystyczną dla nich roślinnością. Woda bijąca ze źródeł przebija się przez warstwę piasku na dnie zbiornika, powodując pulsowanie dna. Ze źródeł wypływa zimna, czysta woda o charakterystycznej turkusowej barwie.
Temperatura wody w źródłach nie zmienia się i przez okrągły rok wynosi ok. 9 st. C. Dzięki temu zadomowiło się tu wiele ptaków, w tym cenne dla Europy zimorodek, podróżniczek i dzięcioł czarny. Obrzeża akwenów i rozlewiska porastają lasy łęgowe i olsy, które są siedliskiem priorytetowym w ochronie bioróżnorodności. Flora roślin naczyniowych liczy około 400 gatunków, wśród nich są gatunków chronione w Polsce, takie jak: storczyk - listera jajowata i bluszcz pospolity.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Obszar położony jest na terenie miasta Tomaszów Mazowiecki. Komunikacyjnie znajduje się w samym centrum Polski. Przez Tomaszów Mazowiecki przebiega międzynarodowa droga E-67 łącząca Warszawę poprzez Wrocław z Pragą, droga krajowa 48 (Tomaszów – Radom), droga wojewódzka 713 (Łódź – Opoczno) i linie kolejowe: Koluszki – Skarżysko-Kamienna i Koluszki – Radom.
Tereny Spalskiego Parku Krajobrazowego przyciągają turystów swoimi walorami przyrodniczymi oraz wypoczynkowymi. Można tu znaleźć liczne pensjonaty, ośrodki i gospodarstwa agroturystyczne. W Spale działa Centralny Ośrodek Sportu będący ośrodkiem przygotowań olimpijskich. Region może się także poszczycić interesującymi zabytkami:

  • Pałac Ostrowskich w Tomaszowie Mazowieckim – zbudowany w 1812 r. przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego w stylu klasycystycznym o charakterze romantycznym z przeznaczeniem na letnią rezydencję.
  • kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Będkowie – zbudowany w 1462 r.
  • kościół p. w. św. Idziego w Inowłodzu – z końca XI w., romański kościół obronny. Jedna z najstarszych świątyń w Polsce.
  • kościół p. w. Św. Anny i klasztor OO. Franciszkanów w Smardzewicach – barokowy, wzniesiony w latach 1683-1699

Ciekawostką jest Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach oraz Skansen Rzeki Pilicy w Tomaszowie. Przez dolinę Pilicy wytyczono wiele szlaków turystycznych i rowerowych, m.in. m.in. malowniczy Szlak Rzeki Pilicy. W czerwcu w Tomaszowie odbywa się corocznie impreza promująca miasto - Festiwal „A może byśmy tak... do Tomaszowa”. Dalszych informacji udziela Wydział Informacji Turystycznej w Tomaszowie Mazowieckim.

Zagrożenia:

Największym zagrożeniem jest zabudowa bezpośredniego otoczenia ostoi.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Niebieskie Źródła - rezerwat przyrody

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• podróżniczek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• zimorodek - ptak
• bocian biały - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Urząd Miasta Tomaszów Mazowiecki, ul. P.O.W 10/16, 97-200 Tomaszów Mazowiecki, tel. 0-44 724-23-11, email: informacja@tomaszow-maz.pl Regionalna Dyrekcja Loasów Państwowych w Łodzi, 91-402 Łódź, ul. J. Matejki 16 Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi, http://lodz.rdos.gov.pl/, rdos@lodz.uw.gov.pl, tel. (0 42) 664 11 35, fax. (0 42) 664 21 66 Lokalna Organizacja Turystyczna w Spale, www.spala.pl, msloniewski@obp.com.pl, tel/fax: (0 44) 710 05 11

Jednostki administracyjne:

• Tomaszów Mazowiecki m. (tomaszowski (łódzkie), woj. łódzkie)