Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Lasy Sieniawskie (ob. ptasi)

Kod obszaru:

PL152

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

97427 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Duża ostoja, obejmująca zwarty kompleks leśny. Dominują w niej lasy z przewagą sosny i dębu, występuje także mozaika śródleśnych łąk, stawów rybnych i pól. Obszar jest jednym z najważniejszych w skali kraju lęgowisk dla: bociana samego, trzmielojada, gadożera, orlika krzykliwego, derkacza, dzięciola zielonosiwego, dzięcioła białoszyjego, muchołówki białoszyjej.

Ostoja położona jest na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, we wschodniej części Kotliny Sandomierskiej. Obejmuje rozległy, płaski, wyniesiony obszar z punktowymi, niewielkimi wywyższeniami, porozcinany dość gęstą siecią cieków wodnych, z których do najważniejszych należą Lubaczówka i Wirowa. W obrębie ostoi znajdują się enklawy zajęte przez miejscowości oraz pola uprawne i łąki. Ostoję otaczają tereny otwarte - głównie pola uprawne. Poza ciekami ekosystemy wodne wzbogacają trzy kompleksy stawów rybnych.

Lasy - najcenniejsze ekosystemy ostoi ze względu na stosunkowo żyzne gleby - wyróżniają się dużymi walorami przyrodniczymi. Rosną tu grądy ze znacznym udziałem dębów oraz bory mieszane, sosnowo-dębowe z domieszką świerka. Na terenach wyżej położonych występują buczyny. Istotny jest też udział łęgów olszowo-jesionowych porastających brzegi licznych tu strumieni. Zwarte lasy pokrywają 60% powierzchni ostoi, zaś dalszych 20% to kompleksy izolowane, porozcinane dolinami rzek lub ciągami zabudowy.

Pola stanowią intensywnie użytkowane agrocenozy. W ostoi prowadzona jest hodowla bydła i owiec, znaczny jest więc udział trwałych użytków zielonych.

Łąki w dolinach rzek są na ogól zmeliorowane, zaś koryta większości rzek - uregulowane. W ostatnich latach część areału łąk ulega wtórnemu zabagnieniu. Zabudowa w obrębie ostoi jest przeważnie rozproszona, z wyjątkiem dwóch większych miejscowości - Cewkowa i Dzikowa.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Tereny posiadają bardzo bogate walory krajobrazowe, przyrodnicze i historyczne. Czysty ekologicznie teren, niepowtarzalne krajobrazy Pogórza Dynowskiego - potocznie zwanego Małymi Bieszczadami, są idealnym miejscem dla każdego turysty. Cisza i błogi spokój tego miejsca jest wymarzonym na kontemplację i spotkanie duchowe z Tym, co ten piękny świat stworzył.

Rzeka San - błękitna wstęga Podkarpacia, od setek lat związana z miastem i regionem. W XVII i XVIII wieku wykorzystywany był jako ważny szlak wodny do transportu towarów. Dziś jej nurt jeszcze ekologicznie czysty, daje możliwość rekreacji, uprawiania sportów wodnych i wędkowania. Warto popłynąć kajakiem z jej prądem, jak i prawym dopływem - rzeką Lubaczówką.

Pruchnik to unikalny, urbanistyczny zespół zabudowy małomiasteczkowej, drewnianych domów z charakterystycznymi podcieniami wspartymi na słupach. Około 40 domów zbudowanych zostało w 2 połowie XIX w. a jest i kilka starszych. Klimat dawnego galicyjskiego miasteczka uzupełnia kamienny gotycki kościół parafialny pw. Św. Mikołaja, Muzeum Parafialne czy słupy zwane tatarskimi. To właśnie w Pruchniku kultywowany jest zwyczaj sądu i bicia Judasza. Trzeba koniecznie odwiedzić to miasteczko i posmakować regionalnego wypieku, jakim jest kukiełka.

Rewelacją na skalę europejską i mocno poza nią wykraczając jest Ołtarz Relikwii Świętych w kościele Panny Marii przy konwencie oo. Dominikanów w Jarosławiu. Z pewnością zaskoczy odwiedzających prawie 200 relikwii świętych i błogosławionych umieszczonych w tym unikatowym ołtarzu.

Atrakcję dla turystów z kraju i zagranicy stanowić może przejazd zabytkową kolejką wąskotorową Przeworsk – Jawornik Polski – Dynów na trasie 46 km, w tym przez tunel rozpoczynający się na granicy Jawornika Polskiego. Tunel liczy 602 m długości pod 30 – to metrową warstwą ziemi. Trasa kolejki położona na malowniczym i urozmaiconym terenie posiada nie kwestionowane walory turystyczno – krajobrazowe.

Imprezy cykliczne:

Jarmark Sztuki Ludowej - Pruchnickie Sochaczki, Międzynarodowy Festiwal Muzyki Dawnej - Pieśń Naszych Korzeni, Zlot Motocyklowy w Radawie, Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Gitarowy im. Rogerio Dentello, Zlot Rowerowy im. gen. Marka Papały.

Turystyka aktywna

  • Szlak Architektury Drewnianej, który przeniesie zwiedzającego w drewniany świat wypełniony obiektami sakralnymi (cerkwie, kościoły, kaplice i dzwonnice), jak i budownictwa mieszkalnego (chałupy, spichlerze i studnie). Ocalałe cudem z zawieruch wojennych i ognia drewniane obiekty tego szlaku nadal żyją rytmem swego przeznaczenia prezentujący dorobek i twórczość ludowych mistrzów.
  • Szlak Chasydzki,
  • Szlak Podkarpacki
  • Szlak Winnic,
  • Szlak Międzynarodowy
  • Szlak Śladami Aleksandra Fredry,
  • Międzynarodowy Szlak Rowerowy
  • Szlak Kupiecki Via Regia
  • Droga św. Jakuba

Wielkim atutem turystycznym jest miejscowość Radawa posiadająca niespotykany mikroklimat, położona w lasach sosnowych nad rzeką Lubaczówką. Przyciąga tych którzy cenią sobie: piękno, ciszę, bogactwo flory i fauny, czyste nieskażone powietrze, wypoczynek nad wodą. Atrakcyjne walory krajobrazowe dostarczy 3.5 km ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna Łapajówka-Radawa.

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenie w ostoi

  • intensywna gospodarka leśna związana z pozyskiwaniem dużych mas drewna ze starych drzewostanów (zręby zupełne), w tym również zagęszczanie dróg dostępu do terenów trudno dostępnych.

Inne ważne zagrożenia w ostoi

  • intensyfikacja rolnictwa, w tym scalanie gruntów, zaorywanie i zalesianie ugorów, wypalanie roślinności, niedostosowane do biologii ptaków terminy prowadzenia zabiegów, utrzymywanie istniejących melioracji szczegółowych, zarastanie dużych połaci łąk nawłocią oraz regulacja koryt rzek;
  • plantacje wierzby energetycznej;
  • budowa elektrowni wiatrowych;
  • intensyfikacja gospodarki stawowej (wapnowanie, koszenie i wypalania szuwarów).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Lupa - rezerwat leśny
• Moczary (12,25 ha, 2004 r.) - rezerwat leśny
• Kręgi Kamienne - rezerwat leśny
• Sieniawski Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bączek - ptak
• bąk - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• bocian biały - ptak
• bocian czarny - ptak
• derkacz - ptak
• dzięcioł białoszyi - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• dzięcioł zielonosiwy - ptak
• kania czarna - ptak
• muchołówka białoszyja - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• puchacz - ptak
• puszczyk uralski - ptak
• trzmielojad - ptak
• żuraw - ptak
• gadożer - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie, al. Józefa Piłsudskiego 38, 35-001 Rzeszów, tel. (17) 785 00 44, faks (17) 852 11 09, e-mail: sekretariat.rzeszow@rdos.gov.pl, www.rzeszow.mos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Cieszanów (lubaczowski, woj. podkarpackie)
• Oleszyce (lubaczowski, woj. podkarpackie)
• Stary Dzików (lubaczowski, woj. podkarpackie)
• Wielkie Oczy (lubaczowski, woj. podkarpackie)
• Jarosław (jarosławski, woj. podkarpackie)
• Wiązownica (jarosławski, woj. podkarpackie)
• Adamówka (przeworski, woj. podkarpackie)
• Sieniawa (przeworski, woj. podkarpackie)
• Tarnogród (biłgorajski, woj. lubelskie)