Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Wrocławskie Pola Irygacyjne

Kod obszaru:

PL167

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Powierzchnia:

1119 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach listy IBA

Opis przyrodniczy:

Niewielka ostoja obejmująca pola irygacyjne we Wrocławiu służące jako naturalna oczyszczalnia ścieków. Są to głównie siedliska łąkowe, a także mozaika trzcinowisk, osadników i zadrzewień. Jedno z najważniejszych w Polsce miejsc gniazdowania podróżniczka - którego populacja wzrastała w ciągu ostatnich lat, osiągając maksymalną liczebność (ok. 95 par) w 2009 roku - a także ważne regionalnie miejsce postoju dla migrujących ptaków siewkowych.

Pola irygacyjne położone są w północnej, peryferyjnej części Wrocławia, zajmując obszar ok. 1110 ha. Jest to siedlisko ukształtowane w wyniku działalności człowieka - w drugiej połowie 19. wieku pola irygacyjne zostały założone jako naturalna oczyszczalnia ścieków, po uprzednim zniwelowaniu naturalnych pozostałości koryt rzek Odry i Widawy. W procesie oczyszczania ścieki przechodzą przez system osadników, które przy niskim poziomie wód stanowią atrakcyjne miejsce żerowania i odpoczynku dla wielu gatunków ptaków wodno-błotnych, w tym lianie przelatujących przez ten obszar ptaków siewkowych.

Najbardziej rozpowszechnionym siedliskiem są tu łąki (ok. 80% całości terenu), które poprzecinane są gęstą siecią rowów. Część najniżej położonych łąk jest regularnie irygowana ściekami i charakteryzuje się bardzo uproszczonym składem runi, zdominowanym przez kilka gatunków traw. Wyżej położone powierzchnie łąkowe, na których nie prowadzi się zalewów ściekami, są zdecydowanie bardziej urozmaicone florystycznie i występuje tutaj szereg gatunków roślin zielnych typowych dla łąk świeżych; obydwa te rodzaje łąk są regularnie koszone co najmniej raz w roku. Ponadto niewielka część łąk wyłączona została z rolniczego użytkowania, co sprawiło, że pojawiła się na nich roślinność ruderalna (wrotycz, nawłocie), a miejscami także samorzutnie rozprzestrzeniające się krzewy głogu jednoszyjkowego i tarniny. Nieużytkowane łąki zlokalizowane są głównie wzdłuż linii kolejowej Wrocław-Poznań, pomiędzy osiedlami Lipa Piotrowska i Świniary.

Najcenniejszymi siedliskami dla awifauny lęgowej są trzcinowiska. Ich struktura jest bardzo urozmaicona, występują tutaj zarówno zwarte łany trzcin na suchym podłożu, jaki mozaikowate układy roślinności bagiennej, z trzciną, palką szerokolistną, tatarakiem, a lokalnie także z płatami turzyc. Trzcinowiska położone są w terenie otwartym w otoczeniu łąk, tylko wokół niektórych występują niewielkie skupiska drzew.

Większe obszary leśne graniczą z ostoją od północy oraz południa i zachodu. Teren ten nie jest zamieszkany, a niewielkie osiedla mieszkaniowe znajdują się poza jego granicami.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd do Wrocławia to koleją lub samochodem.

Wrocław leżący nad Odrą to cudowna stolica Dolnego Śląska o bogatej przeszłości, liczącej ponad 1000 lat. Jest to jeden z najciekawszych, a przy tym najpiękniejszych ośrodków miejskich w naszym kraju, niezwykle atrakcyjny dla mieszkańców i turystów.

Wrocław zachwyci każdego - piękna architektura, urocze zaułki, zielone połacie, knajpki z niecodziennym klimatem, prężnie działające ośrodki kulturalne i rekreacyjne oraz niepowtarzalna atmosfera ogólna miasta sprawiają, że nie chce się stąd wyjeżdżać. Swe bogactwo, znaczenie i różnorodność kulturową Wrocław zawdzięcza kontaktom handlowym pomiędzy Polską, Czechami i Niemcami od najdawniejszych czasów i choć był on przez pewien okres pod obcym panowaniem, polskość nigdy się w nim nie zatraciła.

Niektórzy nazywają Wrocław Wenecją Północy. Na pierwszy rzut oka to porównanie może nam się wydać mocno przesadzone (no bo właściwie gdzie te kanały?), jednak wkrótce przekonamy się, że w pełni oddaje atmosferę miasta. Dzieje Wrocławia rozpoczęły się już w średniowieczu, gdy znalazł się on na trasie jednego z największych traktów kupieckich – Bursztynowego Szlaku. Dziś znajduje się tutaj drugi co do wielkości w Polsce Rynek (na pierwszym miejscu jest Kraków), dziesiątki imponujących gotyckich kościołów, dokładnie sto dwadzieścia mostów (w tym świeżo wybudowany Most Milenijny) i ogromna ilość parków.

Na początek spaceru po Wrocławiu warto wybrać pięknie odrestaurowane Stare Miasto. Stamtąd, po przekroczeniu rzeki Odry dotrzemy na wrocławskie wyspy. Najstarszą z nich jest Ostrów Tumski - pełen zieleni, wspaniałej architektury kościelnej i uroczych zaułków, po których można błądzić godzinami.

Jeśli trafimy tutaj na dłużej niż weekend, warto zorganizować wyprawę do wschodniej części miasta. Leżący na prawym brzegu Odry Plac Grunwaldzki nie jest może najurokliwszym miejscem w mieście, ale warto zapoznać się z jego burzliwą historią (podczas drugiej wojny światowej pełnił on funkcję pasa startowego). Jeszcze dalej na południe odnajdziemy wybudowaną w latach trzydziestych ubiegłego wieku Halę Stulecia (Ludową), wpisaną na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Inną budowlą z okresu Trzeciej Rzeszy, na którą natrafimy w tej okolicy, jest gigantyczny Stadion Olimpijski wybudowany w 1936 roku i od tego czasu cierpliwie czekający na swoje Igrzyska. Z kolei tuż za Halą znajduje się Park Szczytnicki, a w nim malowniczy Ogród Japoński z oryginalną roślinnością sprowadzoną z Kraju Kwitnącej Wiśni. A dla małych i dużych dzieci wielką atrakcją pozostaje Wrocławski Ogród Zoologiczny.

Dzięki swojej barwnej historii Wrocław stał się miastem wielokulturowym, w którym przenikają się wpływy niemieckie (odziedziczone po przedwojennym mieście Breslau) oraz polskie, a właściwie kresowe: spora część wrocławian to potomkowie mieszkańców polskiego Lwowa, przewieziono tu także większość dorobku kulturowego tego miasta. Na czele plasuje się Biblioteka Ossolineum i Panorama Racławicka.

Zagrożenia:

Kluczowe zagrożenia w ostoi

  • lądowienie i osuszanie wielu trzcinowisk, a także zmniejszanie się powierzchni łąk irygowanych ściekami spowodowane spadkiem w ostatnich latach ilości ścieków dopływających na teren pól irygacyjnych;
  • budowa obwodnicy autostradowej Wrocławia, która wiosną 2009 roku po ciągnęła za sobą likwidację jednego z największych trzcinowisk (6,56 ha);
  • duże inwestycje budowlane związane z rozbudową osiedli mieszkaniowych w południowej części pól irygacyjnych.

Inne ważne zagrożenia w ostoi

  • zaniechanie użytkowania kośnego łąk, co prowadzi do ekspansji inwazyjnych gatunków roślin, głównie wrotycza;
  • nadmierne natężenie ruchu kołowego na nieprzystosowanych, wąskich drogach o brukowanej nawierzchni;
  • nadmierna penetracja siedlisk lęgowych i niepokojenie ptaków w okresie lęgowym przez obserwatorów i amatorów fotografii;
  • zbyt wysoki poziom wód ściekowych w osadnikach, co ogranicza powierzchnię żerowisk dla migrujących siewkowych.

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• błotniak stawowy - ptak
• brodziec piskliwy - ptak
• cyraneczka - ptak
• derkacz - ptak
• kropiatka - ptak
• krwawodziób - ptak
• bekas kszyk - ptak
• łęczak - ptak
• podróżniczek - ptak
• żuraw - ptak
• świerszczak - ptak
• brzęczka - ptak
• wąsatka - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu, Plac Powstańców Warszawy 1, 50-951 Wrocław, tel. 71 340 68 07, fax. 71 340 68 06, email: sekretariat@rdos.wroclaw.pl, www.wroclaw.rdos.gov.pl

Dolnośląska Informacja Turystyczna, Sukiennice 12, 50-107 Wrocław, tel. (71) 342-01-85, fax (71) 342-28-98, e-mail: wroclaw-info@itwroclaw.pl, www.dot.org.pl

Jednostki administracyjne:

• Wrocław (Wrocław, woj. dolnośląskie)