Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Wydmy Kotliny Toruńskiej

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

5686,9 ha

Status formalny:
Obszar konsultowany przez Ministerstwo Środowiska od 2010 r.

Opis przyrodniczy:

Ostoja obejmuje duży, w dużej części nie zalesiony fragment Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej. Znajduje się tu jeden z większych śródlądowych obszarów wydmowych Polski. Na obraz morfologiczny Kotliny składają się przede wszystkim, poza terasami i krawędziami różnego wieku, liczne pagórkowate formy, podłużne wały, najczęściej łukowatego kształtu pochodzenia eolicznego. Na tym obszarze można wyróżnić zarysowujące się pola wydmowe o kształtach zbliżonych do elipsy, ściętej od strony zachodniej. Przedstawiają one dzisiaj na ogół formy zamarłe, najczęściej pokryte lasem sosnowym, rzadziej wrzosowiskami. W różnych częściach Kotliny nagromadzone wydmy tworzą sześć większych pól wydmowych. Ogólnie na opisywanym terenie przeważają wydmy o wysokościach względnych wahających się od 10 m do 25 m – największa kulminacja ok. 45 m, a położone są na wyższych poziomach dolinnych i na wysoczyźnie morenowej. Wydmy znajdujące się na tarasach nadzalewowych z reguły są mniejsze, a ich wysokości względne osiągają najwyżej 10 m.

W krajobrazie centralnej części ostoi dominują wrzosowiska i murawy pokrywające wydmy. Urozmaicają go różnowiekowe, kształtujące się spontanicznie bory sosnowe oraz „laski” brzozowe i brzozowo-sosnowe, niekiedy z domieszka osiki. W miejscach żyźniejszych spotyka się także niewielkie fragmenty dąbrów. Od wschodu, zachodu i północy opisywany teren graniczy z lasami gospodarczymi, w których dominują zbiorowiska borowe. Od strony południowej ostoja częściowo obejmuje strefę krawędziową Wysoczyzny Kujawskiej. Siedliska są tu żyźniejsze i wśród nasadzeń sosnowych spotyka się także niewielkie fragmenty lasów grądowych i dąbrów świetlistych.

Obszar jest ważnym ogniwem naturalnego korytarza ekologicznego o znaczeniu międzynarodowym. W północnej Polsce jest to jeden z dwóch najważniejszych szlaków przemieszczeń dużych ssaków drapieżnych i ssaków kopytnych. Oznaczony, jako Korytarz Północno-Centralny jest szlakiem dyspersji wilka z silnych populacji wschodniej Polski i Białorusi w kierunku zachodnim. O funkcjonowaniu tego połączenia świadczą coraz silniejsza lokalna populacja tego drapieżnika w nadleśnictwie Dobrzejewice (wschodnia część) i na terenie Puszczy Bydgoskiej (zachodnia część), w nadleśnictwach Gniewkowo, Cierpiszewo i Solec Kujawski. Na proponowanym obszarze potwierdzono rozród wilka, a jego populację określa się na minimum 9 osobników.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd do Torunia samochodem, pociągiem lub autobusem.

Toruń - jak każde miasto z bogatą historią - ma swoje magiczne miejsca. Turyści i torunianie wskazują na zaułek opodal Krzywej Wieży, łuki między kamienicami ul. Ciasnej, rozległy Bulwar Filadelfijski, cały obieg Rynku Staromiejskiego, zawsze tłumną ul. Szeroką, przytuloną do Starówki Dolinę Marzeń. Do toruńskich klimatów należą także tradycyjne spotkania pod pomnikami Flisaka, grającego na skrzypcach żabom oraz Mikołaja Kopernika - tego, który "wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię". W mieście narodzin wielkiego astronoma naturalną rzeczą dla setek tysięcy widzów jest także wizyta na seansach toruńskiego Planetarium.

Turystyka aktywna:

Szlaki rowerowe prowadzące z Torunia do pobliskich miast:

  • Szlak rowerowy Toruń-Młyniec: Toruń-Papowo Toruńskie Koniczynka-Lipniczki-Turzno-Gronówko-Jezioro Kamionki-Gronowo-Młyniec, długość trasy: 28,0 km
  • Szlak rowerowy Toruń-Bydgoszcz: Toruń-Przysiek-Czarne Błota-Zarośle Cienkie-Rzęczkowo-Skłudzewo-Bolumin-Wałdowo-Ostromecko-Bydgoszcz, długość trasy: 57,1 km
  • Szlak rowerowy Toruń-Włocławek: Toruń-Brzoza-Otłoczyn-Ciechocinek-Raciążek-Nieszawa-Włocławek, długość trasy: 63 km
  • Szlak rowerowy Toruń-Chełmno: Toruń-Zamek Bierzgłowski-Unisław-Chełmno, długość trasy: 60,0 km
  • Szlak rowerowy Toruń-Grudziądz (1): Toruń-Łąkorz-Świecie n/Osą-Radzyń Chełmiński-Grudziądz, długość trasy: 60 km
  • Szlak rowerowy Toruń-Grudziądz (2): Toruń-Olek-Wąbrzeźno-Radzyń Chełmiński-Grudziądz, długość trasy: 82,0 km
  • Szlak rowerowy Toruń-Radomno: Toruń-Golub-Dobrzyń-Brodnica-Radomno, długość trasy: 130 km

Zagrożenia:

Obszar projektowanej ostoi wilka jest w niewielkim stopniu narażony na ingerencję człowieka. Z uwagi na wykorzystywanie obszaru przez wojsko proponowany do objęcia ochroną teren jest zamknięty dla ludzi. Nie jest również na nim prowadzona intensywna gospodarka leśna. Wykorzystywanie przez wojsko jest okresowe i dotyczy jedynie jego fragmentów.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Obszar Chronionego Krajobrazu Wydm Śródlądowych na płd. od Torunia - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• ciepłolubne dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• wilk * - ssak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, ul. Dworcowa 63, 85-950 Bydgoszcz, tel: (52) 518 18 01, fax: (52) 518 18 02, www.bydgoszcz.rdos.gov.pl, konserwator@rdos-bydgoszcz.pl, sekretariat@rdos-bydgoszcz.pl

Ośrodek Informacji Turystycznej w Toruniu, Rynek Staromiejski 25, 87-100 Toruń, tel. +48 56 6210931, fax +48 56 6210930, e-mail: it@it.torun.pl, www.it.torun.pl

Jednostki administracyjne:

• Aleksandrów Kujawski (aleksandrowski, woj. kujawsko-pomorskie)
• Wielka Nieszawka (toruński, woj. kujawsko-pomorskie)
• Toruń (Toruń, woj. kujawsko-pomorskie)