Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Ostoja Pilska

Kod obszaru:

PLH300045

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

3068,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja Pilska jest obszarem położonym w północnej Wielkopolsce, niedaleko Piły. W większości usytuowana jest w obrębie południowej części Doliny Gwdy, fragmentami wkracza na Równinę Wałecką, Pojezierze Krajeńskie i Dolinę Środkowej Noteci.
Ostoję Pilską można podzielić na dziewięć obszarów:

  1. Rynnę Jezior Kuźnickich
  2. Rynnę jezior Okoniowe - Płotki - Jeleniowe – Bagienne
  3. Łęgi i grądy nad Gwdą poniżej Dobrzycy
  4. Obszar pomiędzy Jeziorem Wapińskim i jeziorem Kleszczynek a Jeziorem Czarnym k. Jeziorek
  5. Rezerwat Torfowisko Kaczory oraz Jezioro Czarne k. Kaczor
  6. Meandry i starorzecza Gwdy poniżej Motylewa
  7. Obszar wydm śródlądowych i Jezioro Leśne (Stobieńskie)
  8. Kwaśne dąbrowy Zawada-Koszyce
  9. Kwaśne dąbrowy i grądy w Kalinie

Cechą ostoi Pilskiej jest występowanie cennych siedlisk hydrogenicznych i leśnych, niedostatecznie reprezentowane w pozostałej części regionu Wielkopolski. Obszar stanowi jeden z bogatszych obszarów Zachodniej Polski pod względem liczby typów siedlisk Natura 2000. Licznie występują tu rzadkie i zagrożone w skali regionu i kraju gatunki, w tym wiele podlegających ochronie prawnej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Ostoja Pilska składa się z kilku wytyczonych fragmentów, które znajdują się na północ i wschód od Piły. Miasto to ma dobre połączenie kolejowe i samochodowe. Krzyżują się tutaj drogi krajowe: nr 11 (Poznań – Koszalin, łącząca wybrzeże Morza Bałtyckiego z Polską południowo-zachodnią) i nr 10 (Bydgoszcz – Szczecin, łącząca północno-zachodnią granicę kraju z Polską centralną). Przez Piłę przebiegają również drogi wojewódzkie: do Gorzowa Wielkopolskiego- nr 179, do Krzyża Wlkp.- nr 180 i do Złotowa- nr 188. Ponadto krzyżują się tutaj linie kolejowe: Poznań-Kołobrzeg, Bydgoszcz – Kostrzyń i Piła - Chojnice. Piła posiada bogatą ofertę noclegową i gastronomiczną.
Atrakcje turystyczne:

  • Rezerwat krajobrazowy Kuźnik- położony w północno-zachodniej części miasta Piły, w obszarze przejściowym między Pojezierzem Pomorskim a Wielkopolską, należy do najcenniejszych przyrodniczo terenów tego regionu. Ze względu na niezwykle interesujący kompleks zróżnicowanego środowiska- od jezior, przez torfowiska, dąbrowy, bór bagienny, olsy, łęgi, aż po suche bory sosnowe, jest miejscem występowania rzadkich gatunków roślin i zwierząt, zwłaszcza ptaków oraz nietoperzy.
  • Park miejski im. Stanisława Staszica- zabytkowy park miejski, którego najstarsza część pochodzi z 1900 roku. Rośnie tu między innymi dąb błotny, dąb gontowy, miłorząb japoński oraz srebrzyste klony. W głębi parku znajduje się altana z 1904 roku, usytuowana nad parkowym stawem..
  • Kościół p.w. św. Stanisław Kostki – wybudowany w stylu neogotyckim, położony w centrum miasta, na wschodnim brzegu rzeki Gwdy. Jest najstarszym, zachowanym obiektem sakralnym w Pile
  • Kościół p.w. św. Antoniego Padewskiego - zbudowany w latach 1929-1930 według projektu Hansa Herkommera. Słynie z największego w Europie, drewnianego krucyfiksu, wykonanego z jednego kawałka drewna, o wysokości 7 m..
  • Kościół p.w. świętej Rodziny- neobarokowy, zbudowany w latach 1912-15, zdobiony malowidłami utrzymanymi w stylu barokowym, przedstawiającymi sceny z życia Świętej Rodziny.
  • Muzeum Okręgowe– gromadzi obiekty z przeszłości miasta i okolic, organizuje wystawy. Stała ekspozycja obejmuje wyposażenie wnętrz mieszczańskich od l połowy XVII w. do l połowy wieku XX.
  • Muzeum Stanisława Staszica- domek, w którym prawdopodobnie urodził się ks. Stanisław Staszic. Zniszczony w 1945 r., odbudowany w 1948 r., gruntownie odnowiony w 1986 r. W muzeum znajduje się ekspozycja pamiątek związanych z życiem Stanisława Staszica.

Szlaki turystyczne:

  1. Kajakowe szlaki turystyczne:
    • szlak wodny Gwdy (145,1 km )
    • szlak wodny Piławy (82 km)
    • szlak wodny Rurzycy (25km)- stanowi krótki, jednak bardzo atrakcyjny szlak kajakowy.
  2. Rowerowe szlaki turystyczne:
    • Piła - Skrzatusz (szlak zielony) - 12 km
    • Turystyczny szlak rowerowy wokół Piły (szlak żółty) - 38 km
    • Międzynarodowa Trasa Rowerowa EuroRoute R-1
    • SMOK "Dydaktyczna ścieżka rowerowa SMOK" (szlak zielony) - 20 km
    • Transwielkopolska Trasa Rowerowa – odcinek północny
    • Ścieżki rowerowe miejskie na poboczach ulic w obrębie miasta Piły.
  3. Piesze szlaki turystyczne:
    • Jezioro Płotki k. Piły – Ujście (szlak czerwony) - 19 km
    • Piła, rezerwat „Kuźnik" – Piła Koszyce (szlak zielony) - 6 km
    • Piła, Dworzec PKP - OTW "Płotki" – Kaczory (szlak niebieski) - 23 km
    • Płytnica PKP - Piła, al. Niepodległości (szlak niebieski) - 17,8 km
    • Piła, ul. Wojska Polskiego –Skrzatusz (szlak niebieski) - 13 km
    • Piła, rezerwat „Kuźnik" - Skrzatusz (szlak żółty) - 17 km
  4. Szlaki konne(fragmenty szlaku konnego Nadleśnictwa Zdrojowa Góra, który ma łączną długość 114,8 km):
    • Czerwony (obręb leśny Piła)- 5,1 km
    • Niebieski (obręb leśny Piła)- 4,3 km
    • Zielony (obręb leśny Piła)- 0,8 km
    • Czarny (obręb leśny Piła)- 1,4 km
    • Czerwony (obręb leśny Zdrojowa Góra) - 3,9 km
    • Niebieski (obręb leśny Zdrojowa Góra) – 1 km
    • Pomarańczowy (szlak o charakterze szlaku regionalnego łączący wszystkie pozostałe szlaki) – 2,5 km

Zagrożenia:

Poważnym zagrożeniem są: wzrost trofii jezior wywołany w znacznym stopniu niewłaściwą gospodarką wędkarsko-rybacką oraz postępująca rozbudowa sieci elektrowni wodnych w całym dorzeczu Gwdy i związane z tym powstawanie spiętrzeń. W ekosystemach leśnych istotnym zagrożeniem jest spontaniczny pojaw lub świadome wprowadzanie, obcych ekologicznie i geograficznie gatunków roślin.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Kuźnik - rezerwat leśny
• Torfowisko Kaczory - rezerwat leśny
• Pojezierze Wałeckie i Dolina Gwdy - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• zalewane muliste brzegi rzek z roślinnością Chenopodion rubri p.p. i Bidention p.p.
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) *
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian czarny - ptak
• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• puchacz - ptak
• zimorodek - ptak
• dzięcioł czarny - ptak
• mopek - ssak
• nocek duży - ssak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• boleń - ryba
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• zalotka większa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• sierpowiec błyszczący
• lipiennik Loesela

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu 28 Czerwca 1956 r. 223/229, 61-485 Poznań tel. (61) 831 11 77, fax (61) 831 11 99 e-mail: sekretariat.poznan@rdos.gov.pl, http://poznan.rdos.gov.pl/ Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu www.poznan.uw.gov.pl, e-mail: wuw@poznan.uw.gov.pl fax. (61) 256 10 21, tel. (61) 256 11 70, (61) 256 11 72

Jednostki administracyjne:

• Wysoka (pilski, woj. wielkopolskie)
• Ujście (pilski, woj. wielkopolskie)
• Trzcianka (czarnkowsko-trzcianecki, woj. wielkopolskie)
• Szydłowo (pilski, woj. wielkopolskie)
• Kaczory (pilski, woj. wielkopolskie)
• Kaźmierz (szamotulski, woj. wielkopolskie)
• Krajenka (złotowski, woj. wielkopolskie)
• Piła (pilski, woj. wielkopolskie)