Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Mazurskie Bagna

Kod obszaru:

PLH280054

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1569,3 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Po około jednej czwartej obszaru pokrywają: siedliska łąkowe i zaroślowe, torfowiska i bagna, lasy iglaste. Na pozostałą jedną czwartą składają się głównie lasy mieszane, a także lasy liściaste oraz siedliska rolnicze.
Obszar znajduje się na wschód od drogi Orzysz-Giżycko położony jest w mezoregionie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, w makroregionie Pojezierza Mazurskiego. Obszar podzielony jest na trzy enklawy.
W północno - zachodniej części obszaru Mazurskie Bagna występuje przede wszystkim żywe torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą. Na terenach nie zadrzewionych występują typowe gatunki charakterystyczne dla torfowisk wysokich, jak: modrzewnica zwyczajna, żurawina błotna, rosiczka okrągłolistna, wełnianka pochwowata. Natomiast na terenach z niskimi drzewostanami sosnowo-brzozowymi występuje głównie bagno zwyczajne i wełnianka pochwowata.
Centralną część ostoi Natura 2000 stanowi rezerwat Bagna Nietlickie o powierzchni 1132,91 ha z największym i najlepiej zachowanym torfowiskiem niskim w regionie. Na szczególną uwagę zasługuje stanowisko brzozy niskiej reliktu polodowcowego, a także goździka pysznego, pełnika europejskiego.
Na południe od rezerwatu Bagna Nietlickie znajduje się rezerwat Jeziorko Koło Drozdowa o powierzchni 9,9 ha obejmujący ochroną ekosystemy torfowiskowe, głównie bezleśne trzęsawiska (z turzycą nitkowatą i torfowcem Magellana) o dużym stopniu naturalności.
Najciekawszą część obszaru stanowi torfowisko niskie. Jest to jeden z największych takich ekosystemów w Polsce, który dotąd nie uległ zniszczeniu. Łącznie, stwierdzono występowanie 9 siedlisk przyrodniczych z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG, które zajmują ok. 15 % powierzchni obszaru. Odnotowano dwa gatunki roślin wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG sierpowiec błyszczący, lipiennik Loesela.
Obszar jest ponadto jednym z największych zlotowisk żurawia w Polsce. Na przelotach jesiennych można obserwować do 10000 osobników tego gatunku. Ostoja jest istotnym miejscem lęgowym gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Rady 79/409/EWG takich jak bielik, bocian czarny, żuraw, cietrzew, kropiatka.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

W rejon ostoi można dotrzeć własnym środkiem transportu bądź komunikacją kolejowa lub autobusową kursującą na trasie Pisz - Orzysz. W okolicach obszaru przebiega znakowany szlak turystyczny "Po Szwajcarii Orzyskiej". W promieniu kilkudziesięciu kilometrów od ostoi znajduje się kilkadziesiąt jezior. Nad niektórymi wyznaczono miejsca biwakowania. W nieodległym Ogródku pod Orzyszem można zwiedzić Muzeum Michała Kajki. W rejonie Cierzpięt zachowały się schrony bojowe. Najbliższa ekspozycja przyrodnicza znajduje się w Piszu. Najbliższy punkt informacji turystycznej znajduje się w Orzyszu. Istnieje niewielka możliwość wyboru noclegu: w prywatnych pensjonatach w Orzyszu lub gospodarstwie agroturystycznym w Nowych Gutach. Podobna sytuacja dotyczy gastronomii, która jest dostępna przede wszystkim w Orzyszu.
Położenie tej miejscowości - na ważnych szlakach komunikacyjnych: Warszawa-Giżycko oraz Olsztyn-Ełk, sprawia, że dojazd do Orzysza jest łatwy i dogodny. Można tu dojechać zarówno autobusem jak i koleją (dobre połączenie m.in. z Ełkiem, Olsztynem Białymstokiem) korzystając z usług PKS i PKP. Na terenie miasta i Gminy Orzysz jest bardzo dobrze rozwinięta baza noclegowo-gastronomiczna (pięknie położone schroniska, ośrodki wypoczynkowe, zajazdy, hotele, pensjonaty, pokoje gościnne oraz pola biwakowe i namiotowe). Miłośnikom ciszy i spokoju poleca się odwiedzenie kwater i gospodarstw agroturystycznych położonych w pobliżu jezior i kompleksów leśnych. Amatorzy wędkowania, żeglugi i sportów wodnych znajdą wspaniałe warunki noclegowe w przyjaznych stanicach wodnych, zaś urokliwe tereny, na których znajdują się pola biwakowe dostarczą ciekawych wrażeń z dziką przyrodą. Na terenie gminy Orzysz leży ponad 20 jezior malowniczo wkomponowanych w krajobraz leśny. Niezwykłą atrakcję stanowi rozległe jezioro Orzysz o bardzo rozwiniętej linii brzegowej. Na jeziorze znajduje się kilka wysp a wokół akwenu znajdują się ośrodki wczasowe, domki letniskowe i inne obiekty hotelarskie, tworzące bogatą bazę turystyczną. Na terenie gminy nie ma znaczących zakładów przemysłowych, stąd też środowisko pozostało nieskażone ekologicznie. W regionie tym napotkamy różnorodność form rzeźby terenu oraz bogactwo świata fauny i flory. Te wyjątkowe walory krajobrazowe i przyrodnicze tworzą w efekcie doskonałe możliwości do rozwoju turystyki, przyciągając miłośników wędrówek pieszych i rowerowych, amatorów sportów wodnych, konnych przejażdżek oraz zwolenników wędkowania, grzybobrania lub łowiectwa. Przez teren gminy przebiega 5 tras rowerowych: niebieski - Wokół Jez. Śniardwy, czerwony - Wokół Jez. Orzysz, zielony - Po "Szwajcarii Orzyskiej", czarny - Szlakiem jezior rynnowych oraz żółty - Szlak "Rodzinny". Wyznaczono tu również szlak kajakowy prowadzący Kanałem Orzyskim i rzeką Orzysz, przez jez. Tyrkło do jez. Śniardwy. Obsługą turystów krajowych i zagranicznych zajmuje się Orzyskie Centrum Informacji Turystycznej (0-87/423-71-87), w którym można zasięgnąć wszelkich niezbędnych informacji turystycznych.
Warmińsko-Mazurska Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. Staromiejskiej 1 w Olsztynie. Można zapoznać się ze stroną internetową Organizacji: www.warmia-mazury-rot.pl, a w razie szczegółowych pytań skontaktować się drogą mailową: wcit@warmia.mazury.pl. Lokalne organizacje turystyczne (LOT) można odwiedzić w Szczytnie (LOT Powiatu Szczycieńskiego), Nidzicy (LOT Powiatu Nidzickiego), Mrągowie (LOT „Ziemia Mrągowska”), Morągu (LOT „Kraina nie odkrytych tajemnic”), Iławie (LOT Pojezierza Iławskiego i Dorzecza Drwęcy), Ostródzie (Zachodniomazurska LOT w Ostródzie), Lidzbarku Warmińskim (Stowarzyszenie „Dom Warmiński”), Mikołajkach (LOT Mikołajki).
Można również skontaktować się z jedną z lokalnych grup działania: Związek Stowarzyszeń na Rzecz Rozwoju Gmin Północnego Obszaru Wielkich Jezior Mazurskich (Węgorzewo), Stowarzyszenie Rozwoju Wsi i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego w gminie Biskupiec, Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIDER w EGO" (Ełk), Stowarzyszenie Łączy Nas Kanał Elbląski Lokalna Grupa Działania w Elblągu, Stowarzyszenie LGD "WARMIŃSKI ZAKĄTEK" (Dobre Miasto), Fundacja Lokalna Grupa Działania partnerstwo dla Warmii (Pieniężno, Pakosze), Związek Stowarzyszeń "Kraina Drwęcy i Pasłęki" (Łukta), Związek Stowarzyszeń "Brama Mazurskiej Krainy" (Nidzica).

Zagrożenia:

Zmiana stosunków wodnych (szczególnie na terenie rezerwatu Nietlickie Bagno) w wyniku wzmożonej działalności bobrów powoduje nadmierny rozwój roślinności szuwarowej, co w konsekwencji doprowadzić może do zaniku łąk trzęślicowych i rajgrasowych. Ważnym elementem w utrzymaniu ww. łąk jest zbieranie skoszonego siana, ponieważ przy braku zaniechaniu tej czynności wzrasta udział gatunków nitrofilnych, m. in. pokrzywy. Zaprzestanie ekstensywnego koszenia późnoletniego lub jesiennego doprowadzi do rozwoju gatunków trawiastych i ziołoroślowych oraz drzewiastych, jak wierzba szara. Koszenie powinno odbywać się, co kilka lat, (co ok. 3 lata).
Zagrożeniem dla kumaka nizinnego i traszki grzebieniastej może być obniżanie się poziomu wód gruntowych i wysychanie małych oczek wodnych, oraz niszczenie małych oczek wskutek antropopresji.
Zagrożeniem zewnętrznym jest intensyfikacja upraw na terenach przyległych do ostoi oraz nadmierny i niekontrolowany ruch turystyczny.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Nietlickie Bagno - rezerwat leśny
• Jeziorko Koło Drozdowa - rezerwat leśny
• Kraina Wielkich Jezior Mazurskich - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bąk - ptak
• bocian biały - ptak
• bocian czarny - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• kropiatka - ptak
• zielonka - ptak
• derkacz - ptak
• żuraw - ptak
• rybitwa czarna - ptak
• dzięcioł białogrzbiety - ptak
• podróżniczek - ptak
• jarzębatka - ptak
• gąsiorek - ptak
• cietrzew (podgatunek kontynentalny) - ptak
• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• kumak nizinny - płaz
• traszka grzebieniasta - płaz
• zalotka większa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• lipiennik Loesela
• sierpowiec błyszczący

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie Al. Marsz. J. Piłsudskiego 7/9, 10-575 Olsztyn; tel. (089) 52 32 378; fax. (089) 52 32 405; e-mail: wkp@uw.olsztyn.pl; http://www.olsztyn.rdos.gov.pl Wojewódzkie Centrum Informacji Turystycznej ul. Staromiejska 1, 10-017 Olsztyn tel.: (089) 53 53 566 , fax: (089) 53 53 566 Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Departament Turystyki 10-562 Olsztyn, ul. Emilii Plater 1 tel.: (089) 52 19 450; fax.: (089) 53 53 566; e-mail: dt@warmia.mazury.pl Warmińsko-Mazurska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Staromiejska 1, Olsztyn, tel.: (089) 53 53 565, 53 53 567, fax.: (89) 53 53 566, e-mail: wcit@warmia.mazury.pl, strona internetowa: http://www.warmia-mazury-rot.pl

Jednostki administracyjne:

• Miłki (giżycki, woj. warmińsko-mazurskie)
• Orzysz (piski, woj. warmińsko-mazurskie)