Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dolina Szczyry

Kod obszaru:

PLH220066

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

347 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

W ramach Shadow List 2008 proponowano znacznie większy obszar - 961,1 ha.

Opis przyrodniczy:

Obszar Natura 2000 położony jest w województwie pomorskim, na południowo-zachodnim skraju sandrowej równiny Borów Tucholskich . W części wschodniej dolina "wcina się" w krajobraz morenowy Pojezierza Krajeńskiego. Krajobraz ma charakter lekko falistej sandrowej równiny, ożywionej meandrującą doliną rzeki Szczyry, prawego dopływu rzeki Gwdy, należącej do zlewni Odry. Siedliska chronione skupione są w zasadzie prawie wyłącznie na dnie doliny rzecznej. Jedynie w części wschodniej na stokach doliny występuje kompleks buczyn, miejscami dobrze zachowanych.
Dolina rzeki Szczyry jest istotną ostoją torfowisk zasadowych i cennej entomofauny oraz flory z nimi związanych. Bogate populacje storczyków (Dactylorhiza) oraz czerwończyka nieparka są efektem bardzo ekstensywnej gospodarki rolnej prowadzonej na tych terenach oraz w dużej mierze - niezakłóconych warunków hydrologicznych. Na każdym kroku można tu spotkać ślady obecności bobrów, które bardzo pozytywnie wpływają na dobre uwodnienie ekosystemów.
Nad Szczyrą stwierdzono również obecność rzadkiego mięczaka - poczwarówki zwężonej (Vertigo angustior).
Ważna ostoja dla bezkręgowców - najdalej na pn. wysunięte stanowisko Czerwończyka fioletka (gatunek motyla, silnie zagrożonego wyginięciem ze względu na ograniczoną powierzchnię środowisk lęgowych, zamieszkuje podmokłe łąki i torfowiska niskie.) oraz stanowisko ślimaka poczwarówki zwężonej. Występują tutaj również takie gatunki zwierząt wymienionych w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej, tj. bóbr europejski, wydra europejska, poczwarówka zwężona.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Dojazd koleją (na trasie Szczecinek – Chojnice) do wsi Bińcze (oddalonej o około 5 km od ostoi). Noclegów najlepiej szukać w oddalonym o około 20 km Człuchowie, oferującym bogatą bazę gastronomiczną i noclegową oraz dogodne miejsce wypadowe (liczne połącznia PKS).
Walory turystyczne związane są z ofertą rozwiniętą w oparciu o kompleksy jezior i lasów oraz ciekawą historię. Rozwinęła się tutaj turystyka piesza, rowerowa, wędkarstwo, kajakarstwo (szlaki kajakowe –od ujścia rzeki Białej w okolicach wsi Brzezie poprzez Sporysz do rzeki Gwdy, a następnie rzeką Gwdą, aż do Piły lub szlak wodny rzeką Szczyrą do Gwdy i dalej do Piły).
W Debrznie można zwiedzić fragment murów obronnych z tzw. Wieżą Czarownic z XIV wieku i dziewietnastowieczny kościół z barokowym konfesjonałem, a w górnym odcinku Debrzynki w Starym Gronowie interesujący kompleks parkowo-pałacowy. Okonek słynie z obserwacyjnej Wieży Tecława, która stoi ona na szczycie Góry Tecława. Została ona oddana do użytku w 1912 roku i poświęcona była Bismarckowi.
Turyści mogą korzystać z noclegów w gospodarstwach agroturystycznych.
Bliższe informacje o obszarze można uzyskać w Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, w Gdańsku.
Można również skontaktować się z jedną z Lokalnych Organizacji Turystycznych (w Chojnicach, Gdańsku, Gdyni, Tczewie, Krynicy Morskiej, Kwidzyniu, Łebie, Czarnej Dąbrówce, Szymbarku, Liniewie, Ustce, Człuchowie, Lęborku, Słupsku, Sztumie, Jastarni, Kartuzach, Sopocie, Wejherowie, Bytowie, Sztutowie).
Lokalne Grupy Działania mają swe siedziby w Kartuzach, Starogardzie Gdańskim, Morzeszczynie, Debrznie, Słupsku, Miastku, Chojnicach.

Zagrożenia:

Jako główne zagrożenie należy określić zaniechanie tradycyjnego, ekstensywnego użytkowania siedliska torfowisk zasadowych o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk, co w efekcie powoduje jego zubożenie florystyczne, bądź sukcesję gatunków drzewiastych.
W przypadku siedlisk leśnych zauważalny jest brak martwego drewna w drzewostanach.
6% obszaru dotyczy gospodarka leśna mająca średni wpływ na zachowanie ostoi.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• poczwarówka zwężona - bezkręgowiec
• trzepla zielona - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• czerwończyk fioletek - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku ul. Chmielna 54/57; 80-748 Gdańsk
  • Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Długi Targ 8/10; 80-958 Gdańsk Tel.: (58) 320 41 39, 323 32 03, 323 32 04, 323 32 05, Fax.: (58) 323 32 03 it@prot.gda.pl; www.prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Debrzno (człuchowski, woj. pomorskie)
• Czarne (człuchowski, woj. pomorskie)
• Okonek (złotowski, woj. wielkopolskie)