Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Czernica

Kod obszaru:

pltmp535

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1171,1 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez organizacje pozarządowe w ramach Shadow List

Opis przyrodniczy:

Obszar znajduje się na zachodnim skraju Borów Tucholskich, rozciągających się na olbrzymich polach sandrowych (czyli rozległych, bardzo płaskich stożkach napływowych zbudowanych ze żwirów i piasków osadzonych i wypłukanych przez wody pochodzące z topnienia lądolodu) usypanych na przedpolu moren czołowych stadium pomorskiego.
Utworzenie ostoi jest umotywowane, szczególnie ze względu na dobrą wartość dla zachowania śródleśnych torfowisk i borów bagiennych (siedlisko to pokrywa prawie 15% powierzchni omawianego obszaru). Prawie jedna trzecia terenu pokryta jest przez siedliska wymienione w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej, w tym oprócz wspomnianych torfowisk i borów bagiennych: niżowe i górskie łąki użytkowane ekstensywnie, kwaśne buczyny, torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji oraz torfowiska przejściowe i trzęsawiska.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Ostoja położona jest w południowo-zachodniej części województwa pomorskiego, na terenie gminy Rzeczenica (powiat człuchowski). Najbliższą miejscowością jest wieś Sporysz.
Przez gminę przebiega także droga krajowa nr 25, która jest połączeniem wybrzeża środkowego z terenami środkowej oraz południowej Polski.
Noclegu najlepiej szukać w miejscowości Rzeczenica. Miejsca noclegowe znajdują się również w pobliskim Trzmielewie i Gwieździnie.
Ze względu na swoje położenie oraz bogatą historię ostoja jak również jej okolice są miejscem szczególnie atrakcyjnym, zarówno z punktu widzenia atrakcji przyrodniczych, jak i pamiątek pozostawionych przez historię. Znajduje się tutaj również rozwinięta sieć rzek, w pobliżu znaleźć można też liczne jeziora. Jest to zatem doskonałe miejsce zarówno dla amatorów sportów wodnych, pieszych wędrówek jak i dla wędkarzy. W pobliżu ostoi znajdują się trzy rezerwaty przyrody (Bocheńskie Błoto – torfowisko przejściowe z charakterystycznymi zespołami roślin bagiennych, Cisy w Czarnem – drugie co do wielkości stanowisko Cisa w Polsce, Międzybórz – zachowanie lasu mieszanego, złożonego w większości z buka, w jego pierwotnym charakterze) oraz fragmenty dwóch obszarów chronionego krajobrazu.
Gmina Rzeczenica jest terenem bardzo atrakcyjnym również pod względem mnogości zabytków historycznych. Na szczególną uwagę zasługują przede wszystkim zabytki architektury sakralnej: Kościół pod wezwaniem św. Franciszka z Asyżu w Olszanowie (najstarszy zabytek znajdujący się na terenie Gminy Rzeczenica). Zbudowany został prawdopodobnie na początku XVII w. Jest to kościół o konstrukcji ryglowej z ceglanym wypełnieniem. Wewnątrz świątyni znajduje się XVII-wieczna ambona oraz rokokowy ołtarz główny. Interesującym elementem wyposażenia jest również dzwon kościelny, który został ufundowany w 1771 roku przez ówczesnego właściciela wsi Ewalda de Manteuffela – Kiełpińskiego), Kościół pod wezwaniem św. Marcina Biskupa w Gwieździnie (zbudowany w 1754 roku. Tradycja głosi, że fundatorem tej świątyni był starosta człuchowski Michał Kazimierz Radziwiłł. W 1827 roku dokonano rozbudowy kościoła: został przedłużony o 10 m w kierunku zachodnim i wybudowana została wieża. Budowla posiada bardzo bogate wyposażenie, na które składają się: zabytkowy ołtarz główny, prospekt organowy i empora chóru muzycznego. Dawniej znajdowały się tu również barokowe rzeźby, których część znajduje się dziś w muzeum w Człuchowie), Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Brzeziach (zbudowany w 1812 roku na miejscu kościoła, który spłonął w pożarze wsi), Kościół pod wezwaniem św. Marcina w Pieniężnicy (wybudowany w latach 1814 – 1817), Kościół pod wezwaniem św. Michała i najświętszego Serca Pana Jezusa w Rzeczenicy (zbudowany w latach 1873 – 1876),  Kościół pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego w Międzyborzu (wybudowany w 1897 roku).
Wspaniałym uzupełnieniem zabytków architektury sakralnej jest XIX wieczny kompleks dworsko-parkowy w Gockowie. Jest to na pewno jeden z najciekawszych zabytków na terenie gminy.
Bliższe informacje o obszarze można uzyskać w Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej, w Gdańsku.
Można również skontaktować się z jedną z Lokalnych Organizacji Turystycznych (w Chojnicach, Gdańsku, Gdyni, Tczewie, Krynicy Morskiej, Kwidzyniu, Łebie, Czarnej Dąbrówce, Szymbarku, Liniewie, Ustce, Człuchowie, Lęborku, Słupsku, Sztumie, Jastarni, Kartuzach, Sopocie, Wejherowie, Bytowie, Sztutowie).
Lokalne Grupy Działania mają swe siedziby w Kartuzach, Starogardzie Gdańskim, Morzeszczynie, Debrznie, Słupsku, Miastku, Chojnicach. 

Zagrożenia:

Głównym zagrożeniem jest obniżenie poziomu wody, co spowodować może zanik roślinności charakterystycznej dla tego typu siedlisk. Osuszenie wierzchniej warstwy torfu wzmaga ponadto podatność na pożary.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku ul. Chmielna 54/57; 80-748 Gdańsk Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. Długi Targ 8/10; 80-958 Gdańsk Tel.: (58) 323 32 03, 323 32 04, 323 32 05; Fax.: (58) 323 32 03 it@prot.gda.pl; www.prot.gda.pl

Jednostki administracyjne:

• Rzeczenica (człuchowski, woj. pomorskie)