Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Kamień

Kod obszaru:

PLH060067

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

98 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Blisko 100-hektarowy fragment zmeliorowanego torfowiska nakredowego zajmującego nieckę o powierzchni 379,6 ha. Położony w mezoregionie Obniżenie Dubienki, na terenie gminy Kamień, pomiędzy miejscowościami Józefin, Kamień i Orendy. Jedno z trzech w Polsce stanowisk motyla strzępotka edypusa. W pokrywie roślinnej dominują ekstensywnie wykorzystywane łąki. W centralnej części ostoi zachowały się niewielkie płaty szuwarów kłoci wiechowatej oraz marzycy rudej w mozaice z łąkami zmiennowilgotnymi. Teren w bliskim sąsiedztwie miasta Chełma i działającej na jego terenie cementowni usytuowanej ok. 2 km na północny zachód od ostoi. Ostoja składa się z dwóch części. Większej i, położonej od niej w kierunku południowo-zachodnim, niewielkiej (5,6 ha) enklawy przedzielonych ok. 200 metrowym pasem pół uprawnych. Obszar poddany był w połowie XX wieku melioracjom odwadniającym. Prace melioracyjne prowadzone są również współcześnie. Część dawnego torfowiska przekształcono w pola uprawne. W ostatnich dekadach XX wieku zdarzały się tutaj stosunkowo często wczesnowiosenne pożary. Wypaleniom ulegała roślinność zajmująca najbardziej obniżone fragmenty torfowiska, gdzie gospodarka łąkarska była najmniej opłacalna.
Jedno z trzech w Polsce stanowisk motyla strzępotka, którego lokalną populację oszacowano na ok. 500 osobników. Ponadto miejsce występowania trzech innych gatunków motyli wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Rady Europy 92/43/: czerwończyka nieparka, modraszka nausitousa i modraszka teleiusa a także kumaka nizinnego oraz staroduba łąkowego.
Dominującym siedliskiem w ostoi są ekstensywnie wykorzystywane łąki świeże. Na ok. 30% powierzchni występuje również łąka trzęślicowa. Ok. 1,5-hektarową powierzchnię zajmują płaty zespołu kłoci wiechowatej a 2-hektarową powierzchnię płaty zespołu marzycy rudej. Ostoja jest jednym z sześciu najważniejszych w regionie oraz istotnym dla zachowania w skali krajowej stanowisk zespołu marzycy rudej. Miejsce występowania: trzeciej pod względem wielkości populacji podgatunku niżowego niebielistki trwałej w regionie lubelskim oraz ostoja dwóch roślin naczyniowych z Polskiej Czerwonej Księgi - kukułki krwistej żółtawej i tłustosza dwubarwnego. W obszarze znalazły się dwa, spośród 27, stanowisk kłoć wiechowata w Polsce środkowo-wschodniej oraz jedna z czterech najliczniejszych populacji marzyca ruda w mezoregionie. Ostoja jest również miejscem występowania kilku gatunków ptaków lęgowych z Załącznika II. Zanotowano tutaj: czajkę, dubelta, kszyka i rokitniczkę. Obszar proponowany do ochrony rezerwatowej w 1998 roku, kiedy wykonano inwentaryzację przyrodniczą na terenie gminy.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Kamień:
Dożynki gminne, kapliczki i świątki: Andrzejów, Mołodutyn, Natalin, Strachosław, wiatrak Koźlak w Natalinie, Zespół Pocerkiewny w Pławanicach, kościół poewangelicki w Kamieniu, gród dworski w Czerniejowie, Kurhany, cmentarze i mogiły, miejsce rekreacji: turystyka piesza i rowerowa, Ośrodek Rekreacyjno-Sportowy „Pod Wiatrakiem” w Natalinie, stajnia Tesa w Kamieniu, gospodarstwo agroturystyczne w Kamieniu, ścieżki rowerowe „Moczarowa Kraina”.
Kamień: PTTK Chełm, Centrum Informacji Turystycznej w Chełmie
Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. M.C. Skłodowskiej 5 p. 107 w Lublinie. Lokalne organizacje turystyczne można odwiedzić w Nałęczowie, Włodawie, Dęblinie, Zamościu, Tomaszowie Lubelskim, Lublinie. Dla turystów lubiących zwiedzanie zabytków interesujące mogą okazać się m.in.: Biała Podlaska, Biłgoraj, Chełm. W Janowie Podlaskim znajduje się znana stadnina koni. Dla lubiących wypoczynek w lesie na uwagę zasługują duże kompleksy leśne: Lasy Janowskie i Puszcza Solska tworzące zwarty ciąg w południowej części województwa lubelskiego, Lasy Sobiborskie, Włodawskie i Parczewskie na wschodzie oraz Lasy Kozłowieckie i Łukowskie na północ od Lublina. Na terenie województwa lubelskiego znajdują się dwa parki narodowe: Poleski i Roztoczański oraz 17 parków krajobrazowych.

Zagrożenia:

Największym niebezpieczeństwem dla obszaru jest przesuszenie siedlisk. W ostatnich latach pogłębiono (do 2 metrów) przebiegający równoleżnikowo rów melioracyjny stanowiący częściowo północną granicę ostoi oraz wykopano nowy rów dochodzący do poprzedniego prostopadle od strony północnej (poza granicami ostoi). Tereny niegdyś łąkowe położone na północ od granicy ostoi przekształcono w pola uprawne.
Zagrożenie dla ostoi stanowią również pożary. Mogą przyczyniać się do degradacji siedlisk, zwłaszcza gdy występują przy niskim poziomie wody. Z drugiej strony, w przeszłości, hamowały procesy sukcesji roślinności zaroślowej na słabo użytkowanych łąkach zmiennowilgotnych.
Trzecim zagrożeniem jest zarówno zaniechanie pokosu na łąkach, jak i intensyfikacja gospodarki łąkarskiej. Dlatego istnieje pilna potrzeba wprowadzenia na obszarze ostoi racjonalnego gospodarowania z użyciem właściwych pakietów rolno-środowiskowych.
Aby zachować dotychczasową struktutę siedlisk niezbędne jest zatrzymanie drenażu i spiętrzenie wody w obszarze.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) *
• górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• kumak nizinny - płaz
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• strzępotek edypus - bezkręgowiec

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• starodub łąkowy

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie, http://www.lublin.rdos.gov.pl, fax: (081) 74 24 330, tel.: (081) 74 24 312
  • Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna, ul. M.C. Skłodowskiej 5 p.107, Lublin, tel.: (81) 532 14 48, fax.: (81) 532 14 48, e-mail: d.lachowska@wp.pl, http://www.lrot.pl
  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
  • Informacja Turystyczna w Chełmie http://www.itchelm.pl/
  • Oddział Wojskowy PTTK w Chełmie ul. Lubelska 139d/15 22-109 Chełm 6 e-mail: ow_pttk_chelm@op.pl, tel. 507 324 323, 600 970 932, http://ow_chelm.pttk.pl

Jednostki administracyjne:

• Kamień (chełmski, woj. lubelskie)