Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Tarnawka

Kod obszaru:

PLH120089

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

140 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar obejmuje fragment masywu niskich gór położonych na pograniczu Pogórza Wiśnickiego i Beskidu Wyspowego. Leży na wysokości 300 – 450 m npm, średnio 375m npm. W podłożu dominuje flisz karpacki z licznymi odsłonięciami skalnymi.
Obszar obejmuje część zlewni dolnego odcinka potoku Tarnawka, z malowniczym fragmentem przełomowym między Szykiem a Tarnawą (o długości ok. 5 km długości). Tarnawka to dopływ Stradomki, która z kolei jest dopływem Raby. Koryto rzeki tworzy liczne meandry z łachami i skarpami. Zachowało się tam także wiele starorzeczy i oczek wodnych. Są to ostatnie nieuregulowane, bądź nieznacznie przekształcone, fragmenty koryt potoków, z zachowanymi wyspami, odsypami i skarpami, a w wyżej położonych odcinkach z progami i nawisami skalnymi. Brzegi tych cieków porastają lasy łęgowe, zarośla wierzbowe i ziołorośla. W bezpośrednim otoczeniu dolin znajdują się głównie łąki. Do obszaru włączono też potoki w rejonie Przegni, nad którymi wykształciły się olszynki i kamieńce.
Lasy zajmują 32% powierzchni. Lasy iglaste wystepują nad przełomem rzeki Tarnawki oraz w Boczowie, w przy ujściu tej rzeki do Stradomki. W ujściowej części doliny (ok. 5 km długości) istnieje duży fragment lasu łęgowego. Na zboczach dolin zachowały się ostatnie w obrębie pogórzy płaty zbliżonych do naturalnych buczyn karpackich, jedlin, grądów. Drzewostan jest mieszany, z przewagą starodrzewiu. Liczne są polany wykorzystywane pastersko i rolniczo. Pola i łąki zajmują 68%,
W obszarze zidentyfikowano 9 rodzajów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej i 6 gatunków z załącznika II. Szczególnie cenne są naturalne fragmenty koryt rzek i potoków podgórskich oraz porastające brzegi lasy łęgowe. Jest to również ważna ostoja dla ryb i płazów związanych z ciekami podgórskimi, obejmująca miejsca ich rozrodu.
Pogórze jest szczególnie cenne dla wielu gatunków ptaków. obejmuje także kresowe stanowiska kumaka górskiego i traszki karpackiej na granicy alpejskiego i kontynentalnego regionu biogeograficznego.

Dane zaktualizowano w 2009 roku.

Opis turystyczny:

Obszar leży na pograniczu Pogórza Wiśnickiego i Beskidu Wyspowego.
Tarnawka na odcinku od mostu drogowego poniżej ujścia Rybskiego Potoku w miejscowości Szyk do ujścia do rzeki Stradomki w miejscowości Boczów Przeginia.
na odcinku od miejscowości Rdzawa do ujścia do Tarnawki wraz z lewobrzeżnymi dopływami tego potoku, górną część doliny potoku Dopływ spod Dąbrowicy na odcinku od miejscowości Dąbrowica do miejscowości Wola Grabska.

Zagrożenia:

Do głównych zagrożeń należą:

  • eksploatacja żwiru rzecznego powodująca zanikanie kamienistych tarlisk ryb,
  • zabudowa hydrotechniczna tzn.prace wykonywane w korycie rzeki związane z utrzymaniem i regulacją wód (intensywna regulacja odbyła się po powodzi 1997 r.),
  • zabudowa terenów zalewowych,
  • zanieczyszczenia obszarowe i punktowe,
  • zaśmiecanie koryta rzecznego obcym materiałem skalnym (gruzem użytym do ubezpieczania brzegów), wyrzucanie śmieci, spalanie odpadów,
  • wycinka lasów łęgowych,
  • inwazja obcych gatunków roślin.
  • intensywne pozyskiwanie drewna w ramach gospodarki leśnej powodujące niszczenie starodrzewów i stwarzające zagrożenie dla ptaków (szczególnie dziuplaków) i ssaków,
  • osuszanie mokradeł, starorzeczy i podmokłych łąk,
  • kłusownictwo myśliwskie oraz rybackie,
  • zaniechanie wypasu i koszenia łąk powodujące zarastanie polan i zmniejszenie powierzchni terenów lęgowych dla niektórych gatunków (siwerniak) powierzchni żerowisk dla ptaków drapieżnych i kuraków.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
• ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak
• wydra - ssak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak górski - płaz
• traszka karpacka - płaz
• łosoś atlantycki - ryba
• głowacz białopłetwy - ryba
• brzanka - ryba

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Marszałek Województwa Małopolskiego
  • Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska
  • Małopolska Organizacja Turystyczna, ul. Św. Krzyża 14, 31-028 Kraków (do korespondencji), http://www.mot.krakow.pl/, www.mot.krakow.pl
  • RZGW w Krakowie, ul. Marszałka J. Piłsudskiego 22, 31-109 Kraków, tel.: (012) 423-21-11, fax: (012) 423-21-53; (012) 430-10-35, e-mail: poczta@krakow.rzgw.gov.pl;

Jednostki administracyjne:

• Łapanów (bocheński, woj. małopolskie)
• Jodłownik (limanowski, woj. małopolskie)
• Trzciana (bocheński, woj. małopolskie)