Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Chełmskie Torfowiska Węglanowe

Kod obszaru:

PLB060002

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

4309,4 ha

Status formalny:
Obszar wyznaczony Rozporządzeniem Ministra Środowiska

Opis przyrodniczy:

Obszar położony jest na wschód od Chełma w Obniżeniu Dubienki, stanowiącym fragment Polesia Wołyńskiego. Złożony jest  z 5 torfowisk niskich typu węglanowego. Geneza tych torfowisk związana jest z powstaniem, w wyniku procesów krasowych, zagłębień terenu, w których gromadziła się materia organiczna i materiały organiczne. Torfowiska te są zasilane wyłącznie przez wodę pochodzącą z opadów atmosferycznych. Szczególną rolę w tworzeniu torfowisk należy przypisać jednej roślinie - kłoci wiechowatej, która porasta znaczną część obszaru (ok. 50%). W krajobrazie ostoi ważną rolę odgrywają tzw. grądziki, czyli porosłe lasem lub murawami ciepłolubnymi, kredowe wywyższenia terenu. To na nich można spotkać niewielkie płaty lasów typu dąbrowy świetlistej, która prawdopodobnie jest zbiorowiskiem pierwotnym dla tego siedliska. Zdecydowana większość powierzchni ostoi poprzecinana jest rowami melioracyjnymi. Występują tu również liczne oczka wodne. Obszar uznawany jest za ważną ostoję ptaków o randze europejskiej. Stwierdzono tu przynajmniej 20 lęgowych gatunków ptaków wymienianych w załączniku I Dyrektywy Ptasiej oraz 16 gatunków ptaków migrujących wymienianych w tej dyrektywie, wśród których 10 gatunków jest zagrożonych i znalazło się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Torfowiska te stanowią jedną z najważniejszych polskich ostoi lęgowych wodniczki. Zasiedlane są bowiem przez 7-8% krajowej populacji tego gatunku. Ponadto lęgi odbywa tu przynajmniej 1% krajowej populacji błotniaka łąkowego i stawowego, dubelta, podróżniczka, sowy błotnej, krwawodzioba, kszyka, kulika wielkiego i rycyka. Obszar jest ważny nie tylko ze względu na występowanie ptaków. W ostoi stwierdzono ponadto występowanie 1 gatunku gada, 1 płaza oraz 4 gatunki bezkręgowców i 1 gatunek rośliny naczyniowej, znajdujących się w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej. Odnotowano tu również wiele rzadkich gatunków roślin, w tym 19 objętych w Polsce ochroną prawną.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Chełm:
Bazylika p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Zespół pokatedralny, Kościół p.w. Rozesłania Świętych Apostołów Zespół popijarski, Stare Miasto, Kościół p.w. Andrzeja Apostoła Klasztor Reformatów, Cerkiew Świętego Jana Teologa, Magistrat, Synagoga Mała, Chełmskie Podziemia Kredowe, Zabytkowa Kopalnia Kredy, Pałac Kretschmarów. Imprezy cykliczne: Chmielaki, spływy kajakowe „Bugiem i Uherką na Bolkowanie” PTTK we Włodowie, baza hotelowa w Chełmie, ścieżki przyrodnicze w rezerwacie torfowiskowym „Bagno Serebryskie”, „Stańków”, „Bachus”

Dorohusk: Zespół pałacowo-parkowy, Pałac Suchodolskich, kościół św. Jana Nepomucena.
Chełm: Informacja Turystyczna w Chełmie, Oddział Wojskowy PTTK w Chełmie

W rejon ostoi najłatwiej można dotrzeć własnym środkiem transportu lub komunikacją autobusową. Od najbliższej stacji kolejowej obszar dzieli kilka kilometrów. W rejonie obszaru przebiega znakowany szlak turystyczny "Bagien i Moczarów". Przecina on rezerwaty "Brzeźno" i "Bagno Serebryjkie", w których znajdują się wieże widokowe. Ponadto przez teren drugiego z wymienionych rezerwatów przebiega ścieżka dydaktyczna, którą można przemierzać wyłącznie z przewodnikiem - pracownikiem Zarządu Chełmskich Parków Krajobrazowych. W Brzeźnie można odwiedzić Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny ChPK. Prócz atrakcji przyrodniczych warto zobaczyć również barokowy pałac Łopuskich w Serebryszczu, a także Muzeum Chełmskie i inne zabytki tego miasta. Najbliższe noclegi i punkty gastronomiczne, o zróżnicowanym standardzie, znajdują się w Chełmie.

Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna mieści się przy ul. M.C. Skłodowskiej 5 p. 107 w Lublinie. Lokalne organizacje turystyczne można odwiedzić w Nałęczowie, Włodawie, Dęblinie, Zamościu, Tomaszowie Lubelskim, Lublinie.

Zagrożenia:

Najpoważniejszym jest odwodnienie terenu powodowane przez odpompowywanie wody z wyrobiska w rejonie pobliskiej cementowni Chełm oraz oczyszczanie rowów melioracyjnych na torfowiskach. Pewnym zagrożeniem jest również emisja zanieczyszczeń z cementowni.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Bagno Serebryskie - rezerwat przyrody
• Brzeźno - rezerwat przyrody
• Roskosz - rezerwat przyrody
• Chełmski Park Krajobrazowy - park krajobrazowy
• Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu - obszar chronionego krajobrazu

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• przeplatka aurinia - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec
• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec
• gąsiorek - ptak
• wodniczka - ptak
• podróżniczek - ptak
• sowa błotna - ptak
• batalion - ptak
• dubelt - ptak
• derkacz - ptak
• zielonka - ptak
• kropiatka - ptak
• żuraw - ptak
• błotniak łąkowy - ptak
• błotniak zbożowy - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• kania czarna - ptak
• gadożer - ptak
• orlik krzykliwy - ptak
• bocian biały - ptak
• bąk - ptak
• bączek - ptak

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• starodub łąkowy

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie ul. Magnoliowa 4, 20-143 Lublin tel. (81) 710 65 00, fax (81) 710 65 01 e-mail: sekretariat@rdos.lublin.pl, http://lublin.rdos.gov.pl/ Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna ul. M.C. Skłodowskiej 5 p.107, Lublin tel.: (81) 532 14 48, fax.: (81) 532 14 48 e-mail: d.lachowska@wp.pl, strona internetowa: http://www.lrot.pl Urząd Miasta Chełm ul. Lubelska 65, 22-100 Chełm http://urzad.chelm.pl/ Informacja Turystyczna w Chełmie http://www.itchelm.pl/ Oddział Wojskowy PTTK w Chełmie ul. Lubelska 139d/15 22-109 Chełm 6 tel. 507 324 323, 600 970 932 e-mail: ow_pttk_chelm@op.pl, http://ow_chelm.pttk.pl

Jednostki administracyjne:

• Chełm (chełmski, woj. lubelskie)
• Dorohusk (chełmski, woj. lubelskie)
• Kamień (chełmski, woj. lubelskie)
• Ruda-Huta (chełmski, woj. lubelskie)