Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Torfowiska Źródliskowe koło Łabędnika

Kod obszaru:

PLH280047

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

27 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar jest położony na Równinie Sępopolskiej i w całości pokryty siedliskami rolniczymi. W skład obszaru wchodzą dwa osobne torfowiska źródliskowe otoczone użytkami zielonymi.
Jedno reprezentuje dobrze wykształcony kopułowy typ torfowiska źródliskowego. Torfowisko ma kształt wydłużonego wału rozszerzającego się od strony wschodniej w okrągły pagórek. Duża powierzchnia i wysokość względna sprawiają, że jest to widoczny i bardzo charakterystyczny element krajobrazu. Wrażenie to potęguje jeszcze szuwar trzcinowy na kopule. Torfowisko obecnie dzieli się na dwie enklawy: zachodnia stanowi wydłużony wał i wykazuje cechy przesuszenia, a wschodnia to kopuła kształtu zbliżonego do koła porośnięta szuwarem trzcinowym i otoczona pierścieniem drzew. Na tej właśnie kopule znajduje się wypływ wody gruntowej.
Drugie torfowisko znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie osady Spurgle i znajduje się zaledwie 0,7 km od opisanego wyżej torfowiska. Zajmuje ono pow. 15,39 ha, z czego większość to torfowisko źródliskowe wiszące, a reszta to łąki zmiennowilgotne. Przylega ono do wzniesienia i reprezentuje głównie typ wiszący. Torfowisko to porośnięte jest przez specyficzne lasy źródliskowe z udziałem olszy i brzozy.
Na torfowisku w pobliżu wsi Spurgle występuje siedlisko: źródliskowe lasy olszowe na niżu oraz punktowo petryfikujące źródła z utworami tufowymi. W źródliskowym olsie licznie występują: porzeczka czarna, sitowie leśne i chmiel zwyczajny. Występują też płaty szuwaru trzcinowego, turzycowiska turzycy prosowej oraz źródliskowe zbiorowisko. Z rzadszych gatunków roślin występują m.in.: kruszczyk błotny, listera jajowata, jaskier wielki, bniec czerwony, trędownik skrzydlaty, rzeżucha gorzka typowa oraz mech żebrowiec paprociowy.
Szata roślinna torfowiska źródliskowego w pobliżu wsi Sokolica jest uboższa. Na obrzeżach kopuły liczniej rosną drzewa i krzewy: olsza szara i czarna, jesion wyniosły, dziki bez czarny i wierzba szara. Na dzikim bzie czarnym występuje grzyb - ucho bzowe, po raz pierwszy znaleziony w północnej Polsce na tym właśnie obiekcie. Na kopule występuje źródliskowy zbiornik wodny - miejsce wypływu wody gruntowej otoczony kępami turzycy prosowej przechodzącej dalej w szuwar turzycy błotnej i szuwar trzcinowy. W źródliskowym zbiorniku wodnym występuje rzeżucha gorzka typowa oraz mech żebrowiec paprociowy - gatunki charakterystyczne dla źródliskowych fitocenoz.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Olsztyna, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Bartoszyce. Przez teren gminy przebiega międzynarodowa trasa komunikacyjna Warszawa-Olsztyn-Kaliningrad (Królewiec) na głównym szlaku dojazdowym do nowoczesnego osobowo-towarowego przejścia granicznego w Bezledach. Połączenia kolejowe normalne i szerokotorowe Bartoszyce-Glomno (stacja przeładunkowa)-Granica Państwa-Kaliningrad dają możliwość współpracy gospodarczej z Rosją, Litwą, Łotwą, Estonią.

Turystyka krajoznawcza
Zabytki gminy Bartoszyce

  • Kościół w Galinach: Powstał w połowie XIV wieku z kamieni polnych. Przy odbudowie około 1500 roku znacznie poszerzono wieżę z cegły. Kościół ten jest orientowany, stalowy, z wydzielonym prosto zamkniętym prezbiterium.
  • Zespół Pałacowo - Dworski w Galinach: Pięknie położony na wzniesieniu w otoczeniu parku o kompozycji krajobrazowej w zakolu rzeki Pisy (prawy dopływ Łyny), ze spiętrzeniami wody tworzącymi stawy. Majątek ziemski od 1486 do 1945 roku należał do rodziny Eulenburg.
  • Kościół w Łabędniku: Zbudowany najprawdopodobniej w wieku XIV.
  • Pałac w Łabędniku: Rdzeń pałacu pochodzi z przełomu XVII-XVIII wieku. Od północy i wschodu otoczony jest terenem dawnego parku, a od strony południowej dużym stawem.
  • Pałac w Łojdach: Wzniesiony w 1877 roku w stylu późnoklasycznym na miejscu budowli z XVIII w.
  • Pałac w Osiece: Pałac "Biały Książę 1861" Obiekt otoczony parkiem i trzema stawami zbudowany został na początku XIX wieku. Budowla utrzymana w stylu italianizującym. Obecnie Pałac jest własnością prywatną i mieści się w nim hotel.
  • Kościół w Rodnowie: Powstał w XIV wieku, a przebudowano go ponownie w 1619r. Kościół jest cennym zabytkiem architektury, jest to kościół orientowany. murowany z kamieni polnych i cegieł.
  • Kościół w Sokolicy: Zbudowany w połowie XIV stulecia. jest to kościół w stylu gotyckim, wybudowany z cegły układanej w wiązania wendyjskie i polskie, orientowany, salowy, bez oddzielnego prezbiterium, z wieżą od strony zachodniej.
  • Pałac w Tolko: Wzniesiono go w końcu XVII wieku w stylu barokowym na miejscu i z częściowym wykorzystaniem dworu z połowy XVI wieku. Leży w otoczeniu starego parku i kilku stawów przy drodze Bartoszyce - Górowo Iławeckie.
  • Kościół w Wojciechach: Wymieniony w dokumentach po raz pierwszy w roku 1498. W roku 1527 uległ on zniszczeniu, po czym odbudowano go jeszcze w XVI stuleciu. Przebudowany został w roku 1655. W roku 1720 przebudowano kruchtę, w 1751 wieżę, a w 1869 zakrystię.

Turystyka aktywna

  • ścieżka dydaktyczna W okolicach Galin, przy drodze 57
  • Europejski Szlak Bociana Białego, a miejscowość Lejdy to jedna z większych kolonii tego ptaka.

Turystyka kajakowa
Spływ rzeką Łyną: Charakterystycznymi cechami Łyny są: zjawisko meandrowania (które powstaje w wyniku erozji bocznej, dzięki czemu tworzą się w krajobrazie stromo opadające brzegi np. w okolicach Perkujek tzw. "skałki"). Istnieje możliwość wypożyczenia kajaków i zorganizowanie spływu jej urokliwymi zakątkami. Wypożyczalnia kajaków znajduje się w centrum miasta Bartoszyce.

Zagrożenia:

Torfowiska podlegały niekorzystnym przekształceniom:

  • wiosną wypalano szuwar na torfowisku kopułowym,
  • wycięto fragment lasu na torfowisku wiszącym,
  • przekształcono stosunki hydrograficzne kopiąc rowy melioracyjne.

Najpoważniejszym zagrożeniem są regionalne i lokalne zmiany hydrologiczne związane z poborem wód artezyjskich. Może to doprowadzić do zmniejszenia dopływu wody do torfowisk źródliskowych. Z powodu położenie w pobliżu osad ludzkich pewnym zagrożeniem może okazać się antropopresja związana z penetracją przez ludzi i zwierzęta hodowlane.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Sokolica - rezerwat leśny
• Spurgle - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bóbr europejski - ssak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Al. Marsz. J. Piłsudskiego 7/9, 10-575 Olsztyn, tel. (089) 52 32 378, fax. (089) 52 32 405, e-mail: wkp@uw.olsztyn.pl, www.olsztyn.rdos.gov.pl Gminne Centrum Informacji, ul. Boh. Warszawy 96, 11-200 Bartoszyce, tel./fax. (089) 762-98-80, e-mail: gci@bartoszyce.pl, www.bartoszyce.pl/gci

Jednostki administracyjne:

• Bartoszyce (bartoszycki, woj. warmińsko-mazurskie)