Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Kaszuny

Kod obszaru:

PLH280040

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

264 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Propozycje zmian:

W ramach Shadow List proponowany był znacznie większy obszar (390,4 ha).

Opis przyrodniczy:

Obszar aż w 67% zajmują lasy iglaste, lasy mieszane to 12%, a lasy liściaste 9%. Wody śródlądowe (stojące i płynące) stanowią 10% powierzchni całego obszaru. Pozostałą część zajmują siedliska rolnicze (2%).
W skład obiektu wchodzą dwie enklawy. Większa, o pow. 236,80 ha, jest położona wewnątrz dużego kompleksu leśnego, z dala od osad ludzkich. Stanowi wydłużone obniżenie otoczone głównie sosnowym borem świeżym. Środek obniżenia zajmuje eutroficzne i zarastające jezioro Potar oraz mokradła położone na południe od tego jeziora. Są to zarówno torfowiska leśne w postaci sosnowego boru bagiennego, borealnej świerczyny bagiennej, jak i torfowiska bezleśne: szuwary, turzycowiska, mechowiska torfowisk przejściowych. Na południe od jeziora Potar znajduje się mały (pow. ok. 0,78 ha) niemal całkowicie zarośnięty przez osokę aloesowatą zbiornik wodny bez nazwy.
Druga, mniejsza enklawa (pow. 27,16 ha) jest położona ok. 1,5 km na północny-wschód od jeziora Potar. Stanowi ją nieckowate obniżenie leżące na skraju kompleksu leśnego. Występuje tam sosnowy bór bagienny oraz torfowisko wysokie z roślinnością torfotwórczą, częściowo położone na rozległych płaskich potorfiach całkowicie zarośniętych torfowcami.
Należy zwrócić uwagę na florę obszaru. Na torfowisku przejściowym występuje m.in. zespół turzycy nitkowatej. Natomiast na bezleśnym torfowisku niskim występuje m.in. zespół turzycy prosowej. Z tymi siedliskami są związane stanowiska rzadkich gatunków roślin: błotniczek wełnisty, kruszczyk błotny, jaskier wielki, nerecznica grzebieniasta, kukułka krwista. Wysokie walory posiada także bór bagienny ze starym drzewostanem sosnowym, w którym występują rzadkie gatunki roślin: torfowiec brunatny, widłak jałowcowaty, bagno zwyczajne, bażyna czarna, rosiczka okrągłolistna. W przypadku małej enklawy najważniejszym przedmiotem ochrony jest torfowisko wysokie z roślinnością torfotwórczą. Wśród mchów torfowców występują m.in. torfowiec błotny i torfowiec okazały, a wśród roślin naczyniowych na uwagę zasługują rosiczka okrągłolistna i modrzewnica pospolita. Również otaczający je bór bagienny ma duże walory przyrodnicze. Rosną tam m.in. bagno zwyczajne i bażyna czarna.
Na uwagę zasługują również walory faunistyczne tego obiektu. Bezpośrednie otoczenie jeziora Potar i zbiornik zarośnięty osoką aloesowatą jest środowiskiem, z którym związana jest obecność kumaka nizinnego i zalotki większej. W jeziorze Potar i jego otoczeniu bytuje bóbr europejski, którego żeremie stwierdzono na cieku wypływającym z jeziora. Natomiast na obrzeżach torfowiska na podmokłych łąkach występuje czerwończyk nieparek.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Olsztyna, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Lidzbark Warmiński.

Zabytki w Lidzbarku Warmińskim

  • Zamek Biskupów Warmińskich: jeden z najstarszych i najcenniejszych zabytków Lidzbarka Warmińskiego. Jest nim okazały zamek gotycki.
  • Kościół pw. św. Ap. Piotra i Pawła
  • Cerkiew Prawosławna pw. św. Ap. Piotra i Pawła: Parafia powstała zapewne już w XIII wieku.W 1315 r. nastąpiło poświęcenie drewnianego kościoła poprzedzającego obecny, którego budowę rozpoczęto w połowie XIV wieku.
  • Wysoka Brama: Przedbramie to, zwane przez mieszkańców Lidzbarka Wysoką Bramą, jest imponującą 4 - piętrową budowlą w stylu gotyckim. Pochodzi z roku 1352.
  • Oranżeria Krasickiego: wyjątkowa budowlą na terenie Warmii, powstałą pod wpływem polskiej myśli architektonicznej doby króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
  • Mury obronne:
  • Kościół pw. Podwyższenia Krzyża

Turystyka aktywna
Szlaki piesze

  • Szlak Kopernikowski (237 km) - trasa pieszego szlaku Kopernikowskiego przebiega przede wszystkim przez miejsca gdzie żył i pracował Mikołaj Kopernik. Trasa: Olsztyn (Wysoka Brama) - Dobre Miasto - Lidzbark Warmiński - Pieniężno - Braniewo - Frombork - Elbląg - Malbork - Kwidzyn - Grudziądz - Toruń
  • WM-2006-s - trasa szlaku przebiega tylko przez Lidzbark Warmiński. Pokazuje najważniejsze zabytki: Cerkiew, Wysoką Bramę i Zamek. Później wiedzie przez Park Krajobrazowy Doliny Symsarny, gdzie podziwiać można piękne widoki leśne. Kończy się na Ośrodku Sportów Zimowym "Krzyżowa Góra". Długość trasy to 6 km. Trasa: Dworzec PKS – Zamek – ul. Mazurska – ul. Żytnia – Krzyżowa Góra
  • WM-2033-n - obfitujący w zamki krzyżackie szlak o długości 85 km. Zaczynający się w Lidzbarku wiedzie przez Wysoką Bramę i Zamek do Stoczka Klasztornego, gdzie znajduję się barokowe sanktuarium, w którym więziono kardynała Stefana Wyszyńskiego. Dalej trasa wiedzie do Reszla, gdzie znajduje się gotycki zamek. Na trasie znajduje się również Święta Lipka z perłą baroku północnej Polski. Dalej trasa wiedzie to Kętrzyna, gdzie stoi gotycki zamek i do Gierłoży, w której okolicy znajduję się "Wilczy Szaniec". Trasa: Lidzbark Warmiński – Stoczek Klasztorny – Bisztynek – Reszel – Święta Lipka - Kętrzyn - Parcz

Szlaki rowerowe

  • Szlak z Olsztyna do Fromborka (145 km) - przeplatający się ze szlakiem Kopernikowskim trasa rowerowa wiedzie przez Warmię od Olsztyna po Frombork, gdzie stoi gotycka bazylika. Na trasie leży Dobre Miasto z kolegiatą i Pieniężno i Braniewo. Trasa: Olsztyn - Dobre Miasto - Lidzbark Warmiński - Pieniężno - Braniewo - Frombork
  • okolice Lidzbarka Warmińskiego (99 km) - trasa bierze swój początek w Lidzbarku Warmińskim i wiedzie przez mazury do Węgorzewa. Na trasie znajdują się ciekawe zabytki oraz urozmaicone i malownicze krajobrazy. Trasa: Lidzbark Warmiński - Reszel - Święta Lipka - Kętrzyn - Węgorzewo

Szlaki kajakowe

  • rzeką Łyną - długość trasy to 204,5 km. Trasa: Brzeźno Łyńskie - Kurki - Ruś - Olsztyn - Dobre Miasto - Lidzbark Warmiński - Bartoszyce - Sępopol - Granica Państwa

Gmina posiada bogatą ofertę noclegów oraz obiektów gastronomicznych.

Zagrożenia:

Głównym zagrożeniem dla tego obszaru są naturalne i indukowane przez człowieka zmiany stosunków wodnych (odwodnienie). Na torfowiskach przejściowych prowadzi to do sukcesji roślinnej w kierunku zbiorowisk leśnych. Konsekwencją zaburzenia warunków wodnych jest sukcesja brzozy, łozy i olszy na teren otwartych torfowisk przejściowych. Z odwadnianiem tego terenu związany jest również proces lądowienia eutroficznych zbiorników wodnych, na które wkraczają zbiorowiska szuwarowe. Z uwagi na lokalizację z dala od siedzib ludzkich torfowisko nie podlega silnej antropopresji.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Jezioro Potar - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• jarząbek - ptak
• bóbr europejski - ssak
• kumak nizinny - płaz
• zalotka większa - bezkręgowiec
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Al. Marsz. J. Piłsudskiego 7/9, 10-575 Olsztyn, tel. (089) 52 32 378, fax. (089) 52 32 405, e-mail: wkp@uw.olsztyn.pl, www.olsztyn.rdos.gov.pl Gminne Centrum Informacji Lidzbark Warmiński, ul. Orła Białego 7 (OKZ), 11-100 Lidzbark Warmiński, tel: (089) 767 16 83, e-mail: okzli@wmzdz.pl

Jednostki administracyjne:

• Lidzbark Warmiński (lidzbarski, woj. warmińsko-mazurskie)