Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Jezioro Wukśniki

Kod obszaru:

PLH280038

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

326,2 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Jezioro Wukśniki położone jest w zachodniej części Pojezierza Olsztyńskiego, odpowiadającej fazie pomorskiej i poznańskiej zlodowacenia bałtyckiego. Powierzchnie obszaru w połowie zajmują siedliska rolnicze, wody śródlądowe stanowią 38% powierzchni obszaru, pozostałą część stanowią lasy mieszane. Bezpośrednie otoczenie jeziora Wukśniki stanowią przede wszystkim tereny użytkowane rolniczo, wśród których przeważają obszary łąkowe i pastwiskowe. Lasy znajdują się tylko na południowo-wschodnim brzegu zbiornika.
Krajobraz okolic jeziora jest pagórkowaty, utworzony głównie z piasków i żwirów.
Jezioro jest najgłębszym zbiornikiem Pojezierza Mazurskiego (głębokość maksymalna 68,0 m, powierzchnia 117,1 ha), nie ma istotnych dopływów wód powierzchniowych. Odpływ wód następuje ku północnemu zachodowi, do jeziora Mildzie.
Najbliższa wieś - Mysłaki (na północy) znajduje się na skraju wyznaczonego obszaru, w odległości około 1 km od jeziora.
Jezioro nie odbiera ścieków z punktowych źródeł zanieczyszczeń, jest w niewielkim stopniu zagospodarowane rekreacyjnie. Nad jeziorem znajduje się kąpielisko z pomostem. Istniejący niegdyś ośrodek wypoczynkowy jest obecnie nieczynny.
Obszar ważny ze względu na zachowanie odpowiedniej reprezentacji jezior mezotroficznych, w tym dla ujęcia przykładu jezior głębokich, bardzo czystych (I klasa czystości), z doskonale zachowaną bezkręgową fauną gatunków reliktowych bezkręgowców oraz występowaniem w jeziorze gatunków ryb z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do miejscowości Morąg (połączenia bezpośrednie z Elbląga, Olsztyna, Gdyni, Białegostoku), a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Miłakowo.
Urozmaicona rzeźba terenu stwarza ciekawy krajobraz co sprzyja rozwojowi turystyki, ale tworzy pewne uciążliwości w uprawach rolnych.

Turystyka krajoznawcza

  • Kościół pw. Św. Elżbiety i Św. Wojciecha, Miłakowo: Kościół gotycki wybudowany w l. 1325-50. Odnawiany w l. 1489-90. Kościół kilkakrotnie od 1538 r. przechodził z rąk protestantów do katolików i odwrotnie (1606 - katolicki, 1660 - luterański, 1812 - katolicki).
  • Kościół pw. Św. Krzyża, Miłakowo: Kościół w stylu neogotyckim zbudowano w latach 1860-63. W 1873 na wieży zawieszono trzy dzwony.
  • Młyn na Miłakówce, Miłakowo: zbudowany w 1904 r.
  • Dwór, Bieniasze: Dwór wzmiankowano już w 1543 r. Obecny budynek pochodzi z XVIII w., przebudowany został w wieku XIX.
  • Kościół pw. św. Barbary, Boguchwały: Kościół we wsi istniał już w średniowieczu. Obecny zbudowano w 1620 r. W 1856 gruntownie przebudowany i odrestaurowany.
  • Kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Książnik: Wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1323 r. W średniowieczu istniał tu kościół będący filią parafii miłakowskiej, potem opustoszał i został zniszczony. Obecny kościół zbudowano w 1765 r.
  • Pałac, Ponary: Zbudowany w XVI w. W roku 1700 dobra nabył hrabia von Groeben. W 1743 i 1837 pałac rozbudowywano. Obok pałacu ruiny kuźni z 1861 r.
  • Dwór, Stolno: Od 1444 r. wieś była w posiadaniu rodu von Kuenheim. Już 1521 r. wzmiankowany jest dwór szlachecki. Obecnie istniejący dwór wzniesiono ok. połowy XIX w.
  • Dwór, Warkały: Wieś założona przez Prusów w średniowieczu. Po raz pierwszy wzmiankowana w roku 1398. Dwór o cechach neoklasycystycznych zbudowano w połowie XIX w.
  • Dwór, Wojciechy: Dwór wzniesiony w II połowie XIX w. W 1903 r. własność Horsta von Reibnitza, pięknie położony nad doliną Pasłęki.

Turystyka aktywna:
Atrakcje turystyczne

  • Licznie występujące pomniki przyrody
  • Na terenie całej gminy wydzielono 39 stref ochrony archeologicznej. W ich obszarach znajdują się osady, cmentarzyska, obiekty o własnej formie terenowej (grodziska, kurhany i umocnienia ziemne) oraz część punktów i śladów osadniczych o dużych walorach poznawczych dla całego regionu.
  • Malowniczo położone jeziora, strefy ochrony przyrody i rezerwat „Ostoja bobrów na rzece Pasłęce”

Szlaki turystyczne

  • Szlak Franciszkański. Szlak prowadzi po zabytkach architektury sakralnej (klasztornej i kościelnej) oraz przez miejsca współczesnego kultu religijnego. Ideą jest pokazanie dziedzictwa kultury materialnej i duchowej regionów przez które szlak przebiega (Ziemia Dobrzyńska, Ziemia Chełmińska, Pomezania, Warmia, Mazowsze, Kujawy).

Szlaki rowerowe

  • "siedziba kamery" (36 km): Morąg - Dury - Żabi Róg - Boguchwały - Książnik - Miłakowo - Niebrzydowo Wielkie - Morąg
  • czerwony "Narie" (40 km): Morąg - Bogaczewo - Gulbity - Niebrzydowo Wielkie - Naryjski Młyn - Roje - Ponary - Boguchwały - Wilnowo - Lusajny Małe - Kretowiny - Piłąg - Dury - Morąg

Baza noclegowa to 8 obiektów (Miałkowo, Boguchwały, Bieniasze, Pawełki, Janowo), a gastronomicznych obiektów jest 4 na terenie gminy (Miałkowo, Boguchwały, Bieniasze).

Zagrożenia:

Głównymi zagrożeniami pochodzenia antropogenicznego wpływającymi na wyznaczony obszar są takie działania człowieka, które wywołują proces eutrofizacji wód, w przypadku tego obszaru są to:

  • źle funkcjonująca kanalizacja ścieków w zlewni,
  • intensyfikacja rolnictwa i hodowli zwierząt w zlewni jeziora
  • rozbudowa infrastruktury rekreacyjnej wokół jeziora.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *
• łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• różanka - ryba
• koza - ryba
• czerwończyk nieparek - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Al. Marsz. J. Piłsudskiego 7/9, 10-575 Olsztyn, tel. (089) 52 32 378, fax. (089) 52 32 405, e-mail : wkp@uw.olsztyn.pl, www.olsztyn.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Miłakowo (ostródzki, woj. warmińsko-mazurskie)