Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Uroczysko Markowo

Kod obszaru:

PLH280032

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

1453,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Obszar w prawie połowie (47%) jest pokryty lasami mieszanymi, lasy liściaste zajmują ponad jedną piątą całości powierzchni obszaru, natomiast siedliska rolnicze to z kolei ponad jedna czwarta powierzchni, pozostałą część obszaru zajmują wody śródlądowe.
Obszar leży w południowej części Równiny Warmińskiej, na granicy z pojezierzem Iławskim. W stosunku do całego mezoregionu zaznacza się zmiana krajobrazu z rówinnego na pagórkowaty, pojezierny z licznymi głęboko wyciętymi wąwozami.
Główną osią SOOS jest rzeka Wąska (dopływ jez. Drużno) w jej głównym biegu od wsi Skowrony do wsi Strużyna (na wschód od Strużyny). Krawędzie doliny rzeki Wąskiej poprzecinane są licznymi, poprzecznymi wąwozami o bardzo stromych zboczach i dużym spadku podłużnym. Dna wąwozów mają charakter górski z licznymi źródliskami czynnymi przez cały rok.
Główne walory przyrodnicze tego obszaru to: dominacja wielogatunkowych lasów liściastych. Niemal 50% powierzchni tego lasu znajduje się w doskonałym i dobrym stanie zachowania ze wszystkimi charakterystycznymi składnikami fitocenozy, są to przede wszystkim powierzchnie zajmujące strome zbocza dolin erozyjnych (wąwozów) oraz strefy przykrawędziowe tych dolin; występowanie na krawędziach i nasłonecznionych zboczach grądu zboczowego z licznymi gatunkami charakterystycznymi; doskonale zachowana struktura gatunkowa lasów liściastych z licznie występującymi gatunkami chronionymi i lokalnie na obszarze płn. - wsch. Polski.
W obrębie dolin erozyjnych występują aktywnych źródlisk z charakterystyczną florą oraz charakterystyczną dla źródlisk entomofauną; dużej ilości martwych stojących i leżących drzew, które są siedliskiem gatunków saproksylicznych bezkręgowców w tym zaliczanych do lasów pierwotnych rzadziej brioflory grzybów i porostów.
Należy zauważyć że na terenie występuje licznie pachnica dębowa.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do miejscowości Morąg (połączenia bezpośrednie z Elbląga, Olsztyna, Gdyni, Białegostoku), a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy.
Podstawowymi walorami turystycznymi regionu jest środowisko geograficzno-przyrodnicze, zaliczane pod względem atrakcyjności do ścisłej krajowej czołówki. Zasadnicze elementy takie jak rzeźba terenu, tereny leśne, wodne, atmosfera oraz tworzony przez niezapomniany krajobraz podlegają ścisłej ochronie. Biorąc pod uwagę unikalność walorów rekreacyjnych gminy Morąg, obszar ten posiada rangę terenów wczasowych, preferujących istnienie i rozwój form rekreacji charakteryzujących się dłuższym pobytem w wybranym miejscu.
Warunki takie wystepują szczególnie w szerokim otoczeniu jeziora Narie (miejscowości: Kretowiny, Bogaczewo, Gulbity, Wilnowo), nad jeziorem Ruskim (miejscowość Ruś) oraz jeziorem Bartężek.
Dodatkowymi walorami podnoszącymi rangę rekreacyjną gminy są szlaki turystyczne: drogowe, wodne, piesze, rowerowe itp. (m.in. kanał Ostródzko-Elbląski).

Zabytki architektoniczne w Morągu

  • pałac Dohnów,
  • ratusz miejski z XIV w.,
  • fragmenty miejskich murów obronnych,
  • kościół parafialny z XIV w.,
  • układ urbanistyczny starego miasta,
  • wieża ciśnień.

Obecnie w pałacu Dohnów mieści się oddział Muzeum Warmii i Mazur z bogatą ekspozycją malarstwa holenderskiego (XVII i XVIII w.), będącą najcenniejszymi tego typu zbiorami w Polsce północno-wschodniej oraz muzeum pamięci Johanna Gottfrieda Herdera (wielkiego filozofa urodzonego w Morągu).
Nad jeziorem Narie są ogólnodostępne kompleksy wypoczynkowe w Kretowinach i Bogaczewie (ośrodki wypoczynkowe o zróżnicowanym standardzie, schroniska turystyczne, campingi I kat., pola namiotowe). Zarówno w Kretowinach jak i Bogaczewie funkcjonują wypożyczalnie sprzętu wodnego (łodzie wiosłowe, kajaki, żaglówki, rowery wodne, deski windsurfingowe), a także strzeżone kąpieliska i parkingi.
Dostępna jest także mocno rozbudowana infrastruktura techniczna niezbędna do codziennej obsługi turystów (sanitariaty, natryski, sklepy, bary, restauracje, kawiarnie, dyskoteki, stołówki, kluby bilardowe, świetlice, puby itp.)

Zagrożenia:

Obszar w około 66% pokryty jest lasem w typie wielogatunkowego lasu liściastego. Nie przewiduje się większych zagrożeń z tytułu prowadzenia gospodarki leśnej poza potencjalnymi zagrożeniami jak:

  • wprowadzenie do drzewostanu gospodarczego zbyt dużej ilości świerka pospolitego, modrzewia, sosny i obcych gatunków liściastych lub ich monokultur;
  • prowadzenie gospodarki wielkozrębowej
  • prowadzenie jakiejkolwiek gospodarki leśnej w obrębie wszystkich poprzecznych w stosunku do doliny rzeki Wąskiej dolin erozyjnych, w tym przede wszystkim usuwanie martwych drzew.

Zagrożenia na terenach otwartych obszaru to przede wszystkim;

  • sukcesja spontaniczna roślinności drzewiastej, głównie olchy i brzozy na łąkach w dolinie rzeki Wąskiej;
  • zalesienia terenów otwartych łąk i pagórków murawowych w dolinowej części obszaru;
  • dalsza rozbudowa kompleksu stawów i zabudowa hydrotechniczna rzeki Wąskiej (poza modernizacją istniejącego kompleksu stawów i konserwatorską ochroną młyna w Klekotkach);
  • wycinka lub niszczenie starych, zabytkowych alei lipowych przy drogach lokalnych w okolicach wsi Zimnochy i na wschód od Markowa;
  • zabudowa rekreacyjna brzegów Jez. Zimnochy i Jez. Okonie;
  • zamiana użytkowania gruntów z UZ na grunty orne.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Wąskiej - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• bielik - ptak
• błotniak stawowy - ptak
• żuraw - ptak
• traszka grzebieniasta - płaz
• kumak nizinny - płaz
• zalotka większa - bezkręgowiec
• pachnica dębowa * - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Al. Marsz. J. Piłsudskiego 7/9, 10-575 Olsztyn, tel. (089) 52 32 378, fax. (089) 52 32 405, e-mail: wkp@uw.olsztyn.pl, www.olsztyn.rdos.gov.pl Punkt Informacji Turystycznej, Plac Jana Pawła II 1, 14-300 Morąg, tel/fax (089) 757 38 26, informacjaturystyczna@op.pl

Jednostki administracyjne:

• Morąg (ostródzki, woj. warmińsko-mazurskie)