Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dąbrowskie Łąki

Kod obszaru:

PLH24_27

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

877,5 ha

Status formalny:
Obszar proponowany przez Rząd RP w 2009 r.

Opis przyrodniczy:

Obszar składa się z kilku kompleksów łąk zlokalizowanych na terenie Dąbrowy Górniczej i Łaz, o łącznej powierzchni 875,7 ha. Siedliska łąkowe i zaroślowe stanowią 68% powierzchni obszaru, natomiast siedliska rolnicze 26%. Pozostały obszar zajmują lasy mieszane i iglaste.
Łąki charakteryzują się dużym zróżnicowaniem uwarunkowań siedliskowych i zbiorowisk roślinnych. Zmiennowilgotne łąki są miejscem bytowania dwóch gatunków modraszków Modraszek nausithous i Modraszek teleius. W granicach ostoi występują w układzie mozaikowym płaty łąk trzęślicowych, zbiorowiska z ostrożeniem łąkowym, zbiorowisko ze śmiałkiem darniowym, szuwar sitowia leśnego, płaty łąki wyczyńcowej, zbiorowiska ziołoroślowe ze związku Filipendulion i zbiorowiska łąk świeżych.
Część powierzchni łąk obecnie nie jest użytkowanych. Płaty częściowo zdegradowane wymagają renaturyzacji, która jest możliwa przy średnim nakładzie sił i środków. Łąki są siedliskiem chronionych, zagrożonych i lokalnie rzadkich gatunków roślin naczyniowych. Rosną tu między innymi: kosaciec syberyjski, pełnik europejski, goryczka wąskolistna, kukułka szerokolistna, nasięźrzał pospolity, zimowit jesienny, gółka długoostrogowa, listera jajowata, podkolan biały, mieczyk dachówkowaty.
Obszar obejmuje niezwykle cenne pod względem przyrodniczym zespoły roślinne, bogate florystycznie i faunistycznie.Na terenie ostoi stwierdzono 15 gatunków motyli, a wśród nich dwa gatunki ujęte w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej - Modraszek nausithous i M. teleius. Oba występują w ostoi licznie.
Kolejnym, cennym gatunkiem motyla w obszarze, związanym z wilgotnymi łąkami jest Dostojka ino. W granicach ostoi stosunkowo licznie występuje też Wietek gorczycznik, który w skali kraju jest gatunkiem dość rzadko spotykanym i występującym lokalnie, choć dawniej jego zasięg obejmował całą Polskę. Współcześnie potwierdzono go tylko w północno-wschodniej i południowej części kraju. Modraszek argus i Karłątek klinek, mimo iż dość rozpowszechnione w całej Polsce, są spotykane lokalnie i niezbyt często. Przeplatka diamina to gatunek , którego na terenie ostoi stwierdzono pojedyncze osobniki. Pozostałe stwierdzone w ostoi gatunki motyli należą do często spotykanych w całym kraju i są uważane za niezagrożone.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Istnieje możliwość dotarcia do Dąbrowy Górniczej pociągiem PKP, połączenia głównie z Częstochowy, Gliwic, Katowic.

Zabytki Dąbrowy Górniczej

  • Bazylika p.w. Matki Boskiej Anielskiej z 1898 roku w Dąbrowie Górniczej: Kościół w stylu neogotyckim, zaprojektowany przez Stanisława Pomianowskiego. Kamień węgielny pod budowę kościoła założono 02 sierpnia 1898 roku.
  • Kościół p.w. Matki Boskiej Anielskiej konsekrował w 1912 r. biskup kielecki Augustyn Łosiński.
  • Kościół zostaje Bazyliką p.w. Matki Boskiej Anielskiej
  • Kościół p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny i Św. Antoniego z 1678 roku w Gołonogu
  • Kościół wybudowany jest na najwyższym wzniesieniu w mieście - Górze Gołonoskiej: Kościółek (a wcześniej prawdopodobnie kaplica) istniał już w 1673 r.
  • Kaplica p.w. Św. Katarzyny w Ujejscu z 1784 roku: Kapliczka kościółkowa. Budowa datowana jest na rok 1784. Przebudowana w 1793 i wyremontowana w 1820 roku. Fundatorem budowy kaplicy był W. Wichauser.
  • Kaplica pw. Najświętszej Marii Panny Wspomożycielki Trzebiesławicach z XVIII wieku, Nie wiadomo kiedy została właściwie wybudowana. Prawdopodobnie był to XV lub XVIII wiek. Wiadomo natomiast, że wyposażenie kapliczki pochodzi z wieku XVIII-ego.
  • Pałac Kultury Zagłębia: Obiekt budowano w latach 1951-1958 w stylu socrealistycznym, w całości wg projektu Zbigniewa Rzepeckiego.
  • Resursa: Gmach Resursy Obywatelskiej wzniesiony w 1895 roku przy ulicy 3 Maja stoi na zaczopowanym obszarze kopalnianym. Budynek oświetlany był przy pomocy energii elektrycznej, doprowadzonej z huty Bankowej.
  • Dom Freja: Dawny budynek mieszkalny właściciela młyna wodnego w Okradzionowie.
  • Kamienice dawnej Huty Bankowej: Kolonia dla francuskich urzędników i kadry Huty "Bankowej". Powstała około 1918 roku, równocześnie z kolonią "Zielona". Składała się z 10-u budynków mieszkalnych z 272 mieszkaniami 2-izbowymi.

Turystyka aktywna
Dąbrowa Górnicza - wbrew pozorom i utartej opinii to miasto bardzo zielone, pełne cudownych krajobrazów nieskażonych przemysłem. Miasto zasobne w urokliwe miejsca i stwarzające wiele możliwości do aktywnego spędzania wolnego czasu, pokryte licznymi lasami, polami i łąkami. Malowniczo położona w sąsiedztwie Jury Krakowsko - Częstochowskiej licznie usianej śnieżnobiałymi wapieniami, dolinami i jaskiniami oraz ruinami średniowiecznych zamków.

Piesze szlaki turystyczne

  • Szlak Pustynnym PTTK (żółty, 14 km): prowadzi na Pustynię Błędowską. Trasa szlaku wiedzie z Błędowa przez Klucze do Jaroszowca.
  • Szlak XXV-lecia (zielony, 115 km): prowadzi do zbiorników wodnych Pogoria II i Pogoria III. Cały szlak ma długość i przebiega po kole: Chorzów (Dom Turysty PTTK) – Siemianowice Śląskie – Czeladź – Grodziec – Dąbrowa Górnicza – Sosnowiec Maczki – Jaworzno – Katowice Giszowiec – Starganiec – Załęska Hałda – Chorzów.
  • Szlak Metalurgów (czerwony,13 km): PKP Dąbrowa Górnicza-Gołonóg – ulica Laski – Jamki – Góra Bordowicza – Strzemieszyce Wielkie, ulica Majewskiego i Narutowicza – PKP Dąbrowa Górnicza Południowa – Strzemieszyce droga do Ostrów – Ostrowy Górnicze – Bory.
  • Szlak Szwajcarii Zagłębiowskiej (czerwony, 35,5 km): Szlak biegnie ze Sławkowa przez Okradzionów, Błędów, Chechło, Centurię, do Zawiercia. W latach dwudziestolecia międzywojennego brzegi Białej Przemszy w Okradzionowie były ulubionym miejscem wypoczynkowym mieszkańców zagłębiowskich miast.
  • Szlak Zamonitu (żółty, 95 km): Dąbrowa Górnicza Gołonóg – Ząbkowice – Łęka – Niegowonice – Centuria – Podzamcze – Giebło – Mokrus – Siamoszyce – Poraj.

Szlaki rowerowe

  • Trasa I - Park "Zielona" - Pogoria III
  • Trasa II - dookoła Pogorii III
  • Trasa III - Park "Zielona" - Pogoria IV
  • Trasa IV - Pogoria II - Pogoria I
  • Trasa V – Wojkowice Kościelne – Sikorka – Trzebiesławice.
  • Trasa VI – Sikorka – Błędów
  • Trasa VII – okolice Błędowa

Turystyka wodna
Wypożyczalnie sprzętu wodnego

  • Centrum Sportu i Rekreacji ul. M. Konopnickiej 29, tel. 032 261 20 10 www.csir.pl
  • wypożyczalnia kajaków - nad Pogorią III – przy plaży komunalnej - Park „Zielona” – Ośrodek Sportów Letnich nad Przemszą
  • U Białego – Karczma „Orle Gniazdo” – nad Pogorią III – tel. 513 003 519 507 309 208 www.orlegniazdo.net.pl kajaki, łódki
  • Ośrodki i kluby żeglarskie nad Pogorią I i III oferują łodzie żaglowe :
  • KSW „FREGATA” ul. Żeglarska 10 (Pogoria I) tel. 032 299 30 54 www.pogoria.org.pl domki typu „Brda”, kursy, szkolenia, czartery łodzi, imprezy plenerowe
  • KSW „HUTNIK” ul. Żeglarska 10 (Pogoria I) tel. kom. 601 423 796 www.kswhutnik.prv.pl szkolenia, kursy, czartery łodzi, imprezy plenerowe
  • Jacht Klub „Pogoria III” ul. Zakładowa (Kol. Piekło), tel. kom. 503 864 326, tel. 032 261 25 11 szkolenia, kursy, czartery łodzi, www.pogoria3.com.pl e-mail: klub@pogoria3.com.pl
  • TKŻ PTTK „TRAMP“ ul. Żeglarska 16 (Pogoria I) tel. 032 264 06 24 www.tramp.lift.net.pl szkolenia, kursy, czartery łodzi, pokoje do wynajęcia z własną pościelą, imprezy plenerowe
  • KŻ „ZEFIR” ul. Żeglarska (Pogoria I) tel. kom 606 284 523 www.radzios100.republika.pl szkolenia, kursy, czartery łodzi, imprezy plenerowe

Miasto posiada bogatą ofertę noclegów oraz obiektów gastronomicznych.

Zagrożenia:

Zagrożenia dla fauny motyli:

  • gospodarka rolna i leśna, a zwłaszcza intensywne metody uprawy oraz powszechne stosowanie insektycydów,
  • postępująca urbanizacja i rozwój infrastruktury komunikacyjnej,
  • zmiana stosunków wodnych,
  • zubożenie składu gatunkowego i fragmentacja zbiorowisk roślinnych,
  • niekorzystne kierunki przebiegu sukcesji roślinności.

Najważniejsze obecnie zagrożenia dla ostoi, to:

  • niewłaściwe użytkowanie łąk oraz zaniechanie użytkowania,
  • melioracje łąk (zmiana stosunków wodnych),
  • postępująca urbanizacja,
  • sukcesja roślinności.

Zachowanie i utrzymanie łąk w dobrym stanie zależy od właściwego sposobu zagospodarowania i użytkowania oraz wymaga ochrony czynnej. Łąki trzęślicowe wymagają utrzymywania ich na początkowych etapach sukcesji roślinnej. Ważne jest zachowanie stosunków wodnych oraz stosowanie jednorazowego koszenia łąk w roku (najlepiej pod koniec sierpnia).

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Otulina Parku Orlich Gniazd - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• modraszek nausitous - bezkręgowiec
• modraszek telejus - bezkręgowiec

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice tel. (32) 207 78 01, 207 78 80, fax (32) 207 78 84 e-mail: rdos-sekretariat@katowice.uw.gov.pl, http://katowice.rdos.gov.pl/
Oddział PTTK w Dąbrowie Górniczej ul. Adamieckiego 13/1 41-300 Dąbrowa Górnicza tel.: (32) 262 01 20 lub: 506 737 776
Miejskie Centrum Informacji pasaż handlowy CH "Pogoria", Dąbrowa Górnicza info@dabrowa-gornicza.pl

Jednostki administracyjne:

• Dąbrowa Górnicza (Dąbrowa Górnicza, woj. śląskie)