Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Buczyny w Szypowicach i Las Niwiski (dawniej Buczyny w Szypowicach i Las Niwiski koło Giebła)

Kod obszaru:

PLH240034

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

256,1 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja położona jest na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej i obejmuje pasmo wzgórz wapiennych między miejscowością Pradła na północy, a miejscowością Mokrus na południu. Składają się na nią trzy wyspy leśne: dwie o wielkości kilkuset hektarów i jedna, kilkunastohektarowa. Lasy liściaste stanowią 84% powierzchni terenu, lasy mieszane 12%, a lasy iglaste 3%, pozostałą część obszaru zajmują siedliska rolnicze.
Obszar charakteryzuje się stosunkowo niewielkimi deniwelacjami terenu, choć w ich morfologii widoczne są takie formy jak płytko wcięte dolinki. Miejscami spotkać można także wychodnie wapienia. Runo występującej na tych powierzchniach ciepłolubnej buczyny jest bogate, ze szczególnie liczną grupą gatunków z rodziny storczykowatych. Obydwie części ostoi wyróżniają się w rolniczym krajobrazie tej części Jury.
W Ostoi "Buczyny storczykowe w Szypowicach" rzadko występującym typem siedliska leśnego, które zachowało odpowiednio wysoką reprezentatywność na powierzchni 129,2 ha, a większość płatów liczy co najmniej kilkadziesiąt hektarów. Drugim typem siedliska o znaczeniu europejskim jest żyzna buczyna górska, występująca tu na peryferiach swojego występowania, którego centrum znajduje się w Karpatach i Sudetach. W Ostoi zachował się typowy przestrzenny układ obu buczyn, z których storczykowa zajmuje eksponowane partie grzbietowe oraz stoki południowe i zachodnie, zaś żyzna buczyna górska porasta stoki północne i wschodnie. Ten układ przestrzenny wart jest zachowania.
Omawiana ostoja jest również miejscem występowania bardzo licznych populacji obuwika pospolitego w dobrej kondycji, szczególnie w "Lesie Niwiskim" (kępy liczące do 20 pędów). Ze względu na tendencje do zanikania stanowisk obuwika pospolitego w całej Europie opisywane stanowiska są bardzo cenne. Ponadto położone są one w pobliżu zachodniej granicy zasięgu, dlatego ich ochrona jest szczególnie ważna dla zachowania dotychczasowego kształtu i ciągłości zasięgu w Europie.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Zawiercia, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Kroczyce.
Gmina Kroczyce należy do gmin atrakcyjnych pod względem turystyczno-krajobrazowym ze względu na: mnogość występowania ostańców skalnych, jaskinie, szereg malowniczych tras i szlaków turystycznych wiodących przez ciekawe rejony Jury, wyznaczone tereny pod obozy harcerskie. Znajdują się tu zbiorniki wodne o ogólnej powierzchni lustra wody 23 ha oraz stawy rybne o pow. 53 ha.
Okolice Kroczyc to jeden z najciekawszych fragmentów Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, nazwanej "perłą polskiego krajobrazu". Obszar ten charakteryzuje się bogactwem wartości estetycznych i poznawczych świata przyrody. Miejscowe warunki sprzyjają aktywnym formom rekreacji.

Turystka aktywna
Miłośnicy turystyki pieszej znajdą tutaj szereg malowniczych tras i szlaków znakowanych, wiodących przez najpiękniejsze rejony Jury. Bogactwo form skalnych czyni ten rejon miejscem wspinaczki skałkowej. Okolice Kroczyc doskonale nadają się do rekreacyjnego kolarstwa szosowego i terenowego. Z powodzeniem można uprawiać tu biegi terenowe, jazdę konną i sporty wodne, zimą - narciarstwo biegowe.
Warte zobaczenia są liczne jaskinie: jaskinia Głęboka, jaskinia Wielkanocna, jaskinia Piaskowa, jaskinia Wielka Studnia Szpatowców, jaskinia Sulmowa, jaskinia w Kroczycach, jaskinia Żabia, jaskinia Berkowa.

Turystyka konna
Hodowla Koni - Jan Wyrwas, Piaseczno 20 tel. 0 692 739
Gospodarstwo Agroturystyczne B. i C. Barczyk, Kroczyce tel. (034) 315 57 02 kom. 0 507 023 135
Zajazd Magda, Kroczyce tel. (034) 315 21 84 , kom. 0 605 038 905

Turystyka piesza:

  • Szlak Orlich Gniazd (czerwony) odcinek 4 biegnący od drogi Kroczyce-Żarki przez Górę Sowią i Górę Apteka.
  • Szlak Zamonitu (żółty)
  • Szlak Kroczycki (czarny)

Sporty wodne:

  • Ośrodek Wypoczynkowy Ciechan-Zdrój, Siamoszyce , tel. (034) 315 56 56 , kom. 0 601 157 479 Ośrodek dopuszczony do uprawiania sportów wodnych.
  • Dzibice - zalew: W sezonie nad zalewem organizowana jest przystań, na której można wypożyczyć kajaki, łódki, pontony itd.

Poza tym istnieje możliwość innych form wypoczynku:

  • Szkoła Alpinizmu Bogdana Krauze, Podlesice, tel. 0 607 687 781 Kursy wspinaczki skałkowej
  • Jurajskie Centrum Imprez Plenerowych
  • Szkoła Przetrwania Ireny Van der Coghen, Podlesice, tel. 0 601 441 091 , wspinaczka, zjazdy, penetracje jaskiń, przeprawy przez różnego typu mosty linowe, zjazdy po tzw. tyrole oraz inne techniki linowe, abc nurkowania, przeprawy na tratwach, spływy nieregulowanymi rzekami, jazda konna, loty balonem, desant (skoki ze śmigłowca do wody), loty na spadochronach za motorówką, stąpanie boso po rozżarzonych węglach, paintball, strzelanie z łuków i broni pneumatycznej, niecodzienne biwaki i turystyczne biesiady, survivalowe próby
  • Szkoła Alpinizmu EXTREM Jarka Cabana, Podlesice, tel. 0 602 733 003 www.strony.wp.pl/wp/jarek.caban/ e-mail: jarek.caban@wp.pl kursy wspinaczkowe, wspinaczkę sportową, rekreacyjną na skałkach i w górach przez cały rok.

Wspinaczka skałkowa:

  • Skały Kroczyckie
  • Skały Podlesickie
  • Najatrakcyjniejsze miejsca do wspinaczki: w Górze Apteka - Ruskie Skały, Wiszące Ogrody, w Górze Sulmów: Biblioteka, Turnia Motocyklistów, Apteka, Góra Popielowa-Jastrzębnik, Góra Słupsko-Wielbłąd Kostkowicki, Góra Kołaczek: Góra Okrętu, Dziewice, Tata, Mama, Głowa Cukru, Góra Zborów: Wielbłąd, Cyrk, Filar Wyklętych, Młyny, Turnia Blocheńska, Sfinks, Skały Morskie: Gips, Góra Łężec: Skała Tygrysów, Minaret, Okiennik Wielki.

Gmina posiada bogatą ofertę noclegów oraz obiektów gastronomicznych.

Zagrożenia:

Głównymi zagrożeniami populacji obuwika pospolitego są na omawianym terenie, odnotowane lokalnie: nadmierne odsłanianie siedliska przy zrębach lub też wzrost stopnia zacienienia. Dla zachowania populacji obuwika pospolitego na terenach leśnych konieczna jest ochrona czynna, która obejmowała będzie okresowe prześwietlanie drzewostanów oraz częściowe usuwanie podrostu. Ponadto mniejsza część ostoi położona jest przy jednej z głównych dróg w tym rejonie i otoczona polami uprawnymi z czym wiąże się nadmierna jego penetracja. Sąsiedztwo to skutkuje m.in. wnikaniem w runo leśne gatunków obcego pochodzenia - kenofitów oraz zanieczyszczeniami.
Zagrożeniem dla zachowania zbiorowisk leśnych może być z kolei niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
• ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion)

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• obuwik pospolity

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach ul. Powstańców 41a, 40-024 Katowice tel. (32) 207 78 01, 207 78 80, fax (32) 207 78 84 e-mail: rdos-sekretariat@katowice.uw.gov.pl, http://katowice.rdos.gov.pl/

Jednostki administracyjne:

• Kroczyce (zawierciański, woj. śląskie)