Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Łęgi w lasach nad Liswartą

Kod obszaru:

PLH240027

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

234,7 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

"Łęgi w Lasach nad Liswartą" są częścią Parku Krajobrazowego "Lasy nad Górną Liswartą". Stanowią one rozległy kompleks leśny, przez którego środek przepływa rzeka Liswarta. Cały teren pokrywają lasy, w 88% to są lasy liściaste, w 12% iglaste. Dolina rzeki Liswarty została w znacznej części wylesiona, jednak siedliska łęgowe zachowały się w wielu miejscach kompleksu leśnego, wzdłuż leśnych potoków, wśród których znajdują się także cieki o sporych rozmiarach, jak na przykład potok Jeżowski. W lasach nad Liswartą utworzone zostały dotychczas trzy rezerwaty przyrody i wszystkie chronią najlepiej zachowane w regionie fragmenty siedlisk łęgowych. W rezerwatach "Cisy nad Liswartą" i "Cisy w Łebkach" przedmiotem ochrony jest łęg olszowy , a w "Łęgu nad Młynówką" podgórski łęg jesionowy.

Rezerwaty "Cisy nad Liswartą" i "Cisy w Łebkach" znajdują się w środkowej części kompleksu leśnego, w odległości kilkuset metrów od siebie. Łęgi w tych rezerwatach porastają doliny małych śródleśnych strumieni i zachowały się w stopniu doskonałym. Cechą wyróżniającą omawiane łęgi i decydującą o ich wysokiej wartości przyrodniczej jest obecność cisów. Około 100-letnie drzewostany łęgowe w obu rezerwatach mają typowa strukturę dla omawianego siedliska. Panuje w nich olsza czarna, a sporadycznie spotykane są: jesion wyniosły, klon pospolity, wiąz szypułkowy, wiąz górski, sosna zwyczajna, świerk pospolity, brzoza omszona, pojedynczo występuje też jodła pospolita.

W rezerwacie "Łęg nad Młynówką" w doskonałym stanie zachował się spory płat podgórskiego łęgu jesionowego. Gatunkiem panującym w drzewostanie jest jesion wyniosły, a towarzyszy mu olsza czarna i wiąz szypułkowy. Drzewostan osiągnął wiek ponad 100 lat, a pnie wielu drzew, zarówno jesionów, jak i olsz, mają grubość od 80 do 100 cm. O wyjątkowych walorach "Łęgu nad Młynówką" decydują również stanowiska gatunków roślin objętych ochroną oraz rzadkich gatunków roślin górskich jak liczydło górskie. Łęg jesionowy otoczony jest wąskim pasem grądu subkontynentalnego, który bezpośrednio przylega do pól uprawnych otaczających rezerwat od zachodu i stanowi w ten sposób strefę buforową ograniczającą niekorzystny wpływ obszarów użytkowanych rolniczo na najcenniejszy płat łęgu jesionowego. Podgórski łęg jesionowy występuje przede wszystkim na pogórzu Sudetów i Karpat. W pasie wyżyn południowej Polski jest rzadko spotykanym typem siedliska leśnego, i z tego względu, jest szczególnie cennym obiektem.

Dane zaktualizowano w 2011 r.

Opis turystyczny:

Proponowany dojazd pociągiem do miejscowości Lubieniec, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Ciasna. Przez obszar gminy Ciasna prowadzi droga krajowa nr 11 Katowice- Poznań. Łączy ona bezpośrednio dwa pobliskie miasta - Lubliniec i Olesno. Przez obszar gminy przebiega również linia kolejowa prowadząca z Poznania i Wrocławia do Katowic i Częstochowy.

Na terenie gminy Ciasna znajduje się 5 zabytkowych zespołów pałacowo-parkowych w miejscowościach Ciasna, Sieraków Śląski, Wędzina, Panoszów. W miejscowości Zborowskie znajduje się XVIII w. obiekt po Fabryce Fajek Glinianych o unikalnej wartości historycznej, będący własnością Lasów Państwowych .

Koło Sierakowa Śląskiego jest rezerwat Cisów o powierzchni 8 ha. Ponadto w lasach obrębu Panoszów można spotkać liczne mrowiska w formie okazałych kopców. Miłośnikom turystyki rowerowej proponujemy trasę "Tam gdzie urodził się Józef Lompa", prowadzącą z Lublińca przez Glinicę i Ciasną do Olesna.

W obrębie gminy Herby istnieją: rezerwaty przyrody: "Cisy nad Liswartą", "Cisy w Łebkach" oraz torfowisko "Bagna Kierzkowskie". W miejscowości Olszyna znajduje się pomnik przyrody "Klon" także głaz narzutowy zwany "Diabelskim Kamieniem". Rozporządzeniem Wojewody gmina Herby została włączona w obręb Parku Krajobrazowego "Lasy nad Górną Liswartą".

Na uwagę zasługują kościoły i kapliczki:

  • Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny w Olszynie, wybudowany w 1888 r.
  • Kapliczka w Kalinie , wybudowana na przełomie XIX/XX wieku
  • Kościół w Herbach pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, wybudowany w 1938 r.
  • Kapliczka św. Anny w Hadrze , wybudowana na początku XX wieku
  • Kapliczka św. Jana w Lisowie z przełomu XIX/XX wieku

Zagrożenia:

Zagrożenie dla zachowania siedliska łęgu może być niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna. Szczególnie niekorzystne jest wykonywanie zrębów na dużej powierzchni. Negatywny wpływ może mieć także intensywna uprawa roli w sąsiedztwie lasu. Nawożenie pól uprawnych powoduje dodatkowy wzrost zawartości związków mineralnych w glebie pobliskich lasów.

Istniejące formy ochrony przyrody:

• Cisy nad Liswartą - rezerwat leśny
• Cisy w Łebkach - rezerwat leśny
• Łęg nad Młynówką - rezerwat leśny
• Lasy nad Górną Liswartą - rezerwat leśny

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach, tel.: (32) 20-77-801, fax.: (32) 20-77-884, sekretariat.katowice@rdos.gov.pl, http://bip.katowice.rdos.gov.pl

Informacja turystyczna:

  • Śląska Organizacja Turystyczna, tel.: (32) 207 207 1, fax.: (32) 207 207 2, info@silesia-sot.pl, http://www.silesia-sot.pl

Jednostki administracyjne:

• Ciasna (lubliniecki, woj. śląskie)
• Herby (lubliniecki, woj. śląskie)