Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Szczodrowo

Kod obszaru:

PLH220101

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

223,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Teren w ponad połowie zajmują siedliska rolnicze, a około 45% lasy mieszane, pozostałą część terenu stanowią lasy iglaste i liściaste. Obszar obejmuje rozległą nieckę torfowiskową o powierzchni przekraczającej 90 ha, wraz z otaczającymi ją przyległymi zboczami. Dawne torfowisko wysokie jest dość silnie, szczególnie w części południowej, wyeksploatowane.
Tu aktualnie dominuje roślinność przejściowotorfowiskowa.
W północno-wschodniej części znajduje się mezotroficzny (pierwotnie zapewne dystroficzny) zbiornik wodny - Jez. Czarne o powierzchni 6,7 ha . W części południowej i w północnej zarejestrowano natomiast szereg mniejszych jeziorek o charakterze dystroficznym. Pod względem siedlisk przyrodniczych w ostoi dominują rozległe płaty borów i brzezin bagiennych o relatywnie dobrym stanie zachowania. Otoczenie torfowiska oraz mineralne wyspy i półwyspy w jego obrębie zajmują płaty kwaśnych dąbrów i buczyn.
Ostoja jest jednym z nielicznych, znacznych powierzchniowo torfowisk przejściowych i wysokich na Pojezierzu Starogardzkim.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Starogardu Gdańskiego, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy Skarszewy.

Gmina Skarszewy znajduje się w najbardziej malowniczym zakątku pojezierza Kociewskiego w odległości 45 km od Gdańska, 19 km od Tczewa i 13 km od Starogardu Gdańskiego.
Położona jest na łagodnie opadającym w kierunku południowym wzgórzu morenowym, które oplata Wietcisa - lewy dopływ rzeki Wierzycy.

Głównym walorem turystycznym tego miasteczka jest dawny układ architektoniczny oraz specyficzna atmosfera małego miasta. Do dziś czytelne są średniowieczne założenia grodu obronnego, położonego na wzgórzu, wokół którego meandruje Wietcisa. Zachowane są też obwarowania miejskie wraz z pozostałościami joannickiego zamku oraz kilkunastoma, głównie XIX-wiecznymi budowlami.
Obiektami, które warto w Skarszewach zobaczyć są: zamek, oba kościoły, system obwarowań, kilkanaście kamienic, oraz cmentarze.

Turystyka krajoznawcza:
Zabytki gminy Skaryszewy:

  • zamek joannicki z 1305 r. (z dawnego zamku pozostały oryginalne piwnice), Skaryszewy. Obecnie zamek jest siedzibą Gminnego Ośrodka Kultury. Stała wystawa poświęcona Józefowi Wybickiemu. Wystawy okresowe prezentujące twórców ludowych Kociewia (ceramika, malarstwo, rzeźba).
  • rynek i mieszczańskie kamienice
  • kościół farny p.w. św. Michała Archanioła
  • obwarowania miejskie - obwarowania opasywały Skarszewy najprawdopodobniej już w czasach joannickich. Dziś mury obronne Skarszew należą do najlepiej zachowanych na Pomorzu Gdańskim i pięknie wpisują sie w panoramę miasta
  • kościół poluterański
  • drewniany kościół w Szczodrowie z XV-XVI w
  • rezerwat przyrody „Brzęczek”
  • zespół dworsko-parkowy w Bolesławowie.

Poza tym warto zobaczyć.

  • Ekologiczna Ścieżka Edukacji Rolniczej na terenie Zespołu Szkól Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego w Bolesławowie.
  • Elektrownia wodna w Czarnocińskich Piecach - w Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny Wierzycy. Walorem tego miejsca jest piękne rozlewisko Wierzycy będące naturalnym siedliskiem ptactwa wodnego, ryb i innych zwierząt np. danieli. Kilometr przed rozlewiskiem, w kierunku przeciwnym do biegu rzeki, znajduje się piękny przełom Wierzycy, w którym rzeka płynie jarem o stromych 40 - metrowych stokach. W rejonie elektrowni nad Wierzycą organizowana jest pierwsza na terenie górnego biegu rzeki stanica wodna (GOSiR Skarszewy). Istnieje tu możliwość biwakowania podczas spływów kajakowych. Dodatkową atrakcją tego miejsca jest występowanie na tym terenie znacznych ilości danieli.

Turystyka aktywna

  • Ośrodek Turystyczno - Wypoczynkowy na jeziorem Borówno Wielkie (17.5 ha powierzchni i 22 m głębokości, woda I klasy), uznawany przez wielu turystów za „Letnią stolicą Kociewia”. „Perełka Pomorza 2005” w konkursie Dziennika Bałtyckiego. Jezioro otoczone jest borem mieszanym stwarzającym klimat enklawy przyrodniczej o wspaniałym mikroklimacie. W sąsiedztwie jeziora kilka innych, znajdujących się na trasie Czerwonego Szlaku Turystycznego „Jezior Kociewskich”.

Rejon Jeziora Godziszewskiego – największego w gminie (169 ha, maks. głębokość 17 m). Nad jeziorem są dwa kąpieliska: od strony Demlina oraz we wsi Godziszewo (kąpielisko strzeżone w weekendy).

Zagrożenia:

Największe zagrożenia dla tego terenu niosą próby odwadniania oraz eksploatacji torfu. Obecnie wydaje się, że działania te zostały zaniechane, ale mimo to poziom wody jest dość niski, a torfowisko przesuszone. Pewne niebezpieczeństwa niesie ze sobą rozwój osadnictwa, jednak w tym rejonie jest on niewielki. Obecnie w granicach ostoi znajduje się kilkanaście gospodarstw w zabudowie rozproszonej. Zagrożeniem jest też niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna (m.in. wprowadzanie drzew iglastych na siedliska lasów liściastych), co może prowadzić do degradacji chronionych siedlisk.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
• torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
• pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *
• łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• żuraw - ptak

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku, ul. Chmielna 54/57, 80-748 Gdańsk, tel.: (058) 68 36 800, fax: (058) 68 36 803, email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, www.gdansk.rdos.gov.pl

Jednostki administracyjne:

• Skarszewy (starogardzki, woj. pomorskie)