Strona główna Lista obszarów Wyszukiwarka Powrót do portalu

Jesteś w...

Dąbrówka

Kod obszaru:

PLH220088

Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:

specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)

Obszar biogeograficzny:

kontynentalny

Powierzchnia:

504,6 ha

Status formalny:
Obszar zatwierdzony Decyzją Komisji Europejskiej

Opis przyrodniczy:

Ostoja położona jest na Pojezierzu Kaszubskim, pomiędzy Kłobuczynem, Śledziową Hutą a Dąbrówką, w powiecie kościerskim. Obejmuje fragment obszaru sandrowego i wysoczyzny morenowej o rzeźbie pagórkowatej i falistej z licznymi zagłębieniami, pierwotnie w większości bezodpływowymi powierzchniowo. Zagłębienia te są wypełnione torfowiskami i zbiornikami wodnymi. Stanowią one najbardziej wartościowe fragmenty ostoi. Około 60% powierzchni obszaru zajmują siedliska rolnicze, lasy iglaste zaś 27%, pozostałą część obszaru zajmują lasy mieszane.
Największe torfowiska, w części wyeksploatowane, w części regenerujące, znajdują się na południowy-zachód od Kłobuczyna oraz na północny-wschód od Dąbrówki. Niektóre z torfowisk włączone są sztucznie w system odpływu powierzchniowego za pomocą rowów. Część zbiorników powstała w wyniku eksploatacji torfu. Tereny w otoczeniu torfowisk i zbiorników wodnych (w granicach zlewni bezpośrednich i terenów do nich przylegających) są w różny sposób użytkowane. W północnej i zachodniej części ostoi dominują lasy. Są to głównie lasy porolne oraz leśne zbiorowiska zastępcze, głównie z sosną w drzewostanach. Miejscami występuje kwaśna buczyna niżowa. W południowej, centralnej i wschodniej części obszaru występują głównie pola uprawne, nieużytki, pastwiska, łąki. W ostoi znajdują się też niewielkie powierzchnie terenów zabudowanych Dąbrówki i Śledziowej Huty oraz pojedyncze rozproszone gospodarstwa rolne i zabudowania letniskowe, także stary nieczynny cmentarzyk.
W skład obszaru wchodzi kilka zbiorników ze strzeblą błotną (w tym kompleks częściowo połączonych mniejszych zbiorników), przy czym dwa z nich ("Dąbrówka II", "Kłobuczyno") to najprawdopodobniej największe w Polsce akweny zasiedlone przez strzeblę błotną, dlatego też ostoja znajduje się w czołówce najwartościowszych siedlisk strzebli błotnej w regionie.
Największy zbiornik "Dąbrówka II" jest dobrze zachowanym torfowiskiem, z wieloma połączonymi ze sobą basenami i wyraźnymi śladami dawniejszej eksploatacji torfu.
Ponadto w wytypowanych akwenach stwierdzono występowanie karasia pospolitego i karasia srebrzystego, a w jednym z nich słonecznicy. Bezpośrednie otoczenie zbiorników stanowi głównie las lub zadrzewienie, rzadziej pola uprawne. Jeden ze zbiorników, koło Dąbrówki, jest siedliskiem elismy wodnej.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Opis turystyczny:

Preferowany dojazd pociągiem do Kościerzyny, a następnie autobusem lub transportem własnym do miejscowości na terenie gminy.
Miasto Kościerzyna położone jest w województwie pomorskim, w krainie geograficznie zróżnicowanej pod względem krajobrazowym, zwanej Szwajcarią Kaszubską. Ten ogromnie zróżnicowany krajobraz ukształtowała epoka lodowcowa. To lodowiec skandynawski nawarstwił wzgórza morenowe, wyżłobił długie rynny jezior, pozostawił płaskie pola sandrowe, ukształtował doliny kaszubskich rzek. Jest to kraina nie tylko licznych, ale i pięknych jezior o suchych, piaszczystych brzegach, rzek oraz malowniczych, dość wysokich wzniesień. Teren ten zaliczany jest do krajobrazowo najpiękniejszych rejonów Polski.

Turystyka krajoznawcza
Atrakcje turystyczne Kościerzyny:

  • Muzeum Ziemi Kościerskiej w Kościerzynie, www.muzeum.koscierzyna.gda.pl
  • Stała Wystawa Polskiego Czerwonego Krzyża w Kościerzynie
  • Skansen Kolejowy
  • Neobarokowy Kościół p.w. Świętej Trójcy
  • Kaplica Matki Bożej Królowej Aniołów - ss. Niepokalanki, www.sanktuarium.pl
  • Neogotycki Kościół pw. Zmartwychwstania Pańskiego
  • Rezerwat Przyrody "Strzelnica"

Turystyka aktywna
Szlaki piesze i rowerowe

  • Szlak Kaszubski Czerwony, (czerwony): Olpuch Wdzydze PKP - Łubiana - Gołubie Kaszubskie - Chmielno - Kartuzy - Mirachowo - Kamienica Królewska, 124 km, 4 dni – PTTK
  • Szlak Wdzydzki Czarny, (czarny, 21 km): Olpuch Wdzydze PKP - Gołuń - Wdzydze Tucholskie - Borsk - Wiele, , 1 dzień – PTTK
  • Szlak "Kaszubski im. J. Rydzkowskiego" (czerwony, 67 km), PTTK
  • Szlak "Zbrzycy" (niebieski, 45 km): Swornegacie - leśniczówka Laska - Laska - Widno - Rolbik - Milachowo Młyn - Lęśno - Orlik - Wiele, PTTK
  • Szlak zielony, Kobyle - Górne Maliki - Góra - Lipa, PTTK
  • Szlak czerwony (12 km): Zamek Kiszewski - Stara Kiszewa - Wygonin - Konarzyny, PTTK
  • Ścieżka Przyrodniczo - Dydaktyczna, - szlak pieszy, 3 godz., PTTK. Piesza ścieżka poprowadzona wokół Jeziora Schodno nad którym położona jest niewielka osada o tej samej nazwie, powstała na początku XVIII wieku.
  • Ścieżka przyrodnicza, Wdzydze Kiszewskie, 1.5-2 godz., PTTK
  • szlak Kościerzyna - Szarlota - Lizaki - Grzybowo - Łubiana - Garczyn - Rezerwat Strzelnica – Kościerzyna
  • szlak Kościerzyna - Wierzysko - Juszki - Wdzydze Kiszewskie - Loryniec - Schodno - Grzybowski Młyn - Grzybowo - Sycowa Huta - Rybaki – Kościerzyna
  • szlak Kościerzyna - Garczyn - Łubiana - Korne - Owśnice - Wieprznica - Rezerwat Strzelnica – Kościerzyna
  • szlak Kościerzyna - Garczyn - Łubiana - Skoczkowo – Lipusz
  • szlak Kościerzyna - Rezerwat Strzelnica - Wieprznica - Owśnice - Gostomie - Niesiołowice - Węsiory, 20 km

Szlaki kajakowe:

  • Szlak A - Górna Wda, 20km - PTTK
  • Szlak B - Graniczna - Trzebiocha - szlak wodny – PTTK

Wypożyczalnie sprzętu wodnego
Wdzydze Kiszewskie, Przystań, tel. 686-50-33
Szarlota, OW Szarlota, tel. 686-42-91
Łubiana, OW Worzałówka, tel. 687-44-46

Gmina ma bogatą ofertę noclegów oraz obiektów gastronomicznych.

Zagrożenia:

Siedliska strzebli błotnej:

  • Na stanowisku "Kłobuczyno" zaobserwowano znaczną presję wędkarską, głównie w odniesieniu do karasia pospolitego i srebrzystego.
  • Ze względu na duże rozmiary i znaczną głębokość większości akwenów, można się spodziewać, że przy odpowiedniej ochronie przed antropoopresją, strzebla w dalszej perspektywie czasowej w tym obszarze będzie niezagrożona. Można też rozważyć ewentualną renaturyzację otoczenia zbiorników w postaci dodatkowych zalesień i zadrzewień.

Potencjalnymi zagrożeniami dla akwenów i zamieszkującej je strzebli są:

  • zarastanie i wysychanie zbiorników, związane z naturalną sukcesją i celowym odwadnianiem,
  • spływy zanieczyszczeń z pól,
  • presja rybacko-wędkarska, w tym nadmierne połowy i zarybianie gatunkami niepożądanymi, jak karaś srebrzysty i drapieżniki.

Siedlisko elismy wodnej:
Utrudnione mogą być w perspektywie możliwości ochrony zbiornika z elismą wodną. Jest on bowiem własnością prywatną, położony jest blisko wsi Dąbrówka, otoczony pastwiskami i gruntami ornymi, i jest stosunkowo mały. W rejonie, w którym rośnie elisma, znajduje się miejsce postoju łodzi i miejsce wędkowania. W niedalekim sąsiedztwie ma swój wodopój bydło z sąsiadujących pastwisk.

Torfowiska przejściowe, zbiorniki dystroficzne, wrzosowiska i psiary:
Torfowiska podlegały w większości eksploatacji; obecnie regenerują. Niektóre włączone są w systemy odpływu wód głębokimi rowami.
Zagrożeniem dla cennych kompleksów torfowiskowych i zbiorników dystroficznych w rejonie Kłobuczyna i Dąbrówki są także spływy substancji biogennych z otaczających pól - prawdopodobnie również w związku z, obserwowanym w okolicy, wylewaniem na pola gnojowicy.
Zagrożeniem dla wrzosowisk i psiar w otoczeniu torfowisk jest zarzucenie wypasu i związane z tym zarastanie ich różnymi gatunkami drzew.
Obszar ostoi jest dość trudny do ochrony z uwagi na sposób użytkowania terenów w otoczeniu torfowisk (grunty orne, pastwiska, lasy porolne) oraz strukturę własnościową (własność w większości prywatna). Podstawowym problemem ochrony jest zachowanie właściwych stosunków wodnych w zlewniach bezpośrednich torfowisk i zbiorników wodnych.

Ważne dla Europy typy siedlisk przyrodniczych
(z Zał. I Dyr. Siedliskowej), w tym siedliska priorytetowe(*):

• naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne
• suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
• górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie) *
• torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
• obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
• kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
• bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne) *

Ważne dla Europy gatunki zwierząt
(z Zał. II Dyr. Siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• strzebla błotna * - ryba

Ważne dla Europy gatunki roślin
(z Zał. II Dyr. siedliskawej), w tym gatunki priorytetowe(*):

• elisma wodna

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze:

  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku ul. Chmielna 54/57; 80-748 Gdańsk tel. (58) 683 68 00, fax (58) 683 68 03 email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, http://gdansk.rdos.gov.pl
  • Kościerskie Centrum Informacji ul. Rynek 21, 83-400 Kościerzyna tel. (58) 686-28-80, fax. (58) 680-01-55 it@infokoscierzyna.pl

Jednostki administracyjne:

• Nowa Karczma (kościerski, woj. pomorskie)
• Kościerzyna (kościerski, woj. pomorskie)